Stalen kolommen zijn een veel gebruikte oplossing om zware constructies te ondersteunen. Ze zijn sterk, duurzaam en relatief slank. Stalen constructiekolommen zorgen voor stabiliteit en dragen de erboven liggende belasting af naar de onderliggende fundering of vloer. Ze kunnen grote lasten dragen zonder veel ruimte in te nemen.
Bij het plannen van een uitbouw is het essentieel om vooraf een constructieberekening te laten opstellen. Aan de hand van die berekening bepaalt men de juiste profielen, afmetingen, materiaalsterkte en plaatsing van de stalen kolommen om de belasting veilig te dragen. Zo verkrijgt men inzicht in de meest efficiënte profielen en afmetingen, die voldoende draagkracht hebben en voorkomt men te zware of overbodige toepassingen in de constructie.
Belangrijke factoren in de berekening en ontwerp
Voor voldoende stabiliteit houdt een constructieberekening rekening met factoren zoals windbelasting, vloerbelasting en de gehele constructie. Voor de staalconstructie moet men met een aantal factoren rekening houden, zoals de windbelasting, de veiligheidsklasse, de eisen voor doorbuiging, montage en materiaal. Bij het construeren van de staalconstructie moet men rekening houden met de mate waarin het gebouw bloot staat aan wind en storm.
Windgebied 1, Windgebied 2 en Windgebied 3 spelen een rol in de uiteindelijke ontwerpkeuzes. NEN-EN 1990 (Eurocodes) deelt de veiligheid voor gebouwen in drie gevolgklassen (Consequence Classes, CC) in. Voor de diverse belastingfactoren, waarmee men bij gebouwen moet rekenen, zijn gevolgklasse 2 en 3 (CC2 en CC3) de belangrijkste. Gevolgklasse 2 betreft met name woongebouwen tot 70 meter hoog, kantoorgebouwen, openbare gebouwen, onderwijsgebouwen en industriegebouwen (drie of meer bouwlagen). Gevolgklasse 3 betreft hoogbouw boven 70 meter, metrostations, voetbalstadions, ziekenhuizen, tentoonstellingsruimten, concertzalen en grote openbare gebouwen.
In de kostenberekeningen is uitgegaan van het aanbrengen van een thermisch verzinkte of van een gestraalde en gemeniede stalen HEA kolom in een nieuwbouw of verbouw situatie. Het gemiddeld uurloon is € 55,- excl. opslag en € 64,35 incl. 17% toeslag op de directe kosten. Deze bestaan uit 8% voor algemene bedrijfskosten, 5% voor winst en 3% voor risico.
Uitbreiding en risico’s bij uitbouw
Bij een uitbouw kan de constructeur met een dusdanig dikke constructie komen dat muren niet recht doorgetrokken kunnen worden naar de buren. Dit heeft te maken met dat de woning op zichzelf stabiel moet kunnen staan en met de laatste eisen m.b.t. windbelasting. Er zijn twee opties: gebruik van HE140B staander of een stalen kolom 120x120. Bij de laatste is het echter niet mogelijk om de kolom te isoleren. Wanneer de buren ook een uitbouw zouden maken, kunnen kolommen tegen elkaar aan komen, wat thermisch en akoestisch lekken tot gevolg kan hebben.
Een stalen balk in het plafond en twee kolommen aan weerszijden kunnen de krachten opvangen en stabiliteit geven. Laag bij de grond is een gebruikelijke positie, maar als de buren ook uitbouwen, vallen de kolommen binnen de thermische schil. In de praktijk blijft het echter een gangbare oplossing in uitbouwen en verbouwingen.
Technische uitvoering en kostencomponenten
Het plaatsen van een uitbouw vereist altijd een constructieberekening, ook wanneer de uitbouw vergunningsvrij geplaatst mag worden. Een voorbeeld van kostenbegroting voor het plaatsen van een stalen balk in een uitbouw toont: bouwtekeningen, inmetingen, legeskosten, constructieberekening, stempelplan, sloop buitenmuur, stalen balk (materiaal) en het plaatsen van een stalen portaal. De totale kosten komen uit op ongeveer € 4.900,- tot € 7.700,-.
De prijs wordt gevormd door drie factoren: grondstoffen (materiaal), bewerkingen (boren, zagen, lassen) en montage. Stalen balken kosten gemiddeld circa € 65,- per meter. Montagekosten op locatie variëren meestal tussen € 40,- en € 50,- per uur, en zitten vaak tussen € 1.280,- en € 2.560,- per gevel. Kraanwerk voor hijsen van staalkonstrukties naar verdieping kan extra kosten met zich meebrengen, circa € 125-€ 150 per uur, met minimale huur van 3-4 uur.
In 7 stappen kan men een stalen balk voor een uitbouw plaatsen: vraag een omgevingsvergunning aan, informeer de buren en VvE, laat een constructieberekening maken, selecteer een aannemer, en voer de uitbouw uit met stempels, sloop van buitenmuur en plaatsing van de stalen constructie. Belangrijk is dat de gevel niet zonder toestemming verwijderd mag worden en dat de constructeur de juiste stalen balken en kolommen voorschrijft.
Toepassing en praktijkadvies
Een gevel is meestal niet dragend, maar heeft wel een stabiliserende functie. Vloeren lopen over de breedte van de woning, terwijl huizen vaak langer dan breed zijn. Een dragende muur vereist doordachte vervanging door stalen constructies wanneer dragende elementen aangepast of verwijderd worden. Een constructieberekening helpt om de meest efficiënte afmetingen en materialen te bepalen, zodat de belasting veilig kan worden gedragen en onnodige kosten worden voorkomen.
Foutloos uitvoeren van een uitbouw is cruciaal: de stempels moeten het gewicht tijdens de verbouwing opvangen en de belasting correct overdragen naar de fundering of verstevigde steunpunten. Het stempelen, stutwerk en eventuele sloopwerkzaamheden zijn cruciaal voor de stabiliteit. Een goede constructeur zorgt voor een uitvoerbaar ontwerp dat voldoet aan regelgeving en maakt de aannemer duidelijk wat gebouwd moet worden.
- Bouwtekeningen (optioneel): €600,- tot €1.000,-
- Inmeten woning (optioneel): €400,- tot €600,-
- Legeskosten (optioneel): €300,- tot €600,-
- Constructieberekening: €400,- tot €800,-
- Stempelplan: €150,- tot €250,-
- Sloop buitenmuur: €800,- tot €1.200,-
- Stalen balk (materiaal): €300,- tot €450,-
- Plaatsen stalen portaal: €1.200,- tot €1.800,-
- Kosten afvalcontainer: €300,- tot €500,-
- Totaal: €4.900,- tot €7.700,-
Praktische tips voor overleg met de aannemer
Laat eerst een constructieberekening maken voordat je offertes bij aannemers vraagt, zodat offertes beter vergelijkbaar zijn en je niet onnodig te veel betaalt. Een constructieberekening levert een bouwhandleiding voor de aannemer en een document voor verzekering en vergunningen. Een goede uitvoer van de 7 stappen en een duidelijke communicatie met de constructeur en aannemer helpen bij een veilige en conforme uitbouw.
Timelapse Uitbouw aan de achterkant: plaatsen van een stalen balk+ plat dak construtie. 10h in 3min
tags: #stalen #kolom #horizontaal #aanbouw