Bij de afwerking van wanden zijn er diverse mogelijkheden, en fermacell biedt hierin een breed scala aan opties. Zo is het aanbrengen van stucwerk op fermacell platen zeer goed mogelijk. Binnen het stucwerk zelf bestaan er verschillende technieken, waaronder traditioneel stucwerk, dunpleister, spackspuitwerk en het aanbrengen van vliesbehang.
Verschillende Stucwerktechnieken
Voor het aanbrengen van stucwerk op houtskeletbouw (HSB) wanden, is het belangrijk om de juiste techniek en materialen te kiezen om scheurvorming te minimaliseren. Traditioneel stucwerk wordt om deze reden als het meest geschikt beschouwd, omdat dit type stucwerk de meeste 'body' heeft.
Tip 1: Het toepassen van wapeningsgaas waar de platen tegen elkaar aan komen, is een verstandige keuze om scheuren te voorkomen.
Tip 2: Op de hoeken van de wanden is het aan te raden om een aluminium stucprofiel te plaatsen. Dit draagt eveneens bij aan het verminderen van de kans op scheuren.
Indien u kiest voor dunpleister of spackspuitwerk, is het aan te raden om het wapeningsgaas eerst af te werken met hechtpleister. Voor het aanbrengen van vliesbehang is het wapeningsgaas bij de naden niet noodzakelijk, aangezien vliesbehang zelf een wapenende werking heeft.
Fermacell vs. Gipsplaten
Om de materialen goed te kunnen vergelijken, is het nuttig om te weten waar de platen uit bestaan. Fermacell platen worden vervaardigd uit gerecycled papier, gips en water. De belangrijkste eigenschappen van deze platen zijn geluidsisolatie, brandwerendheid en een goede vochtregulering. Fermacell platen zijn dusdanig sterk dat er geen houten plaat ter versteviging achter hoeft te komen.
Gipsplaten daarentegen bestaan uit gips, water en karton. In vergelijking met fermacell platen bieden gipsplaten minder goede prestaties op het gebied van geluidsisolatie en brandwerendheid. Hoewel de vochtregulering van gipsplaten acceptabel is, presteert fermacell hierin beter. Bovendien zijn gipsplaten minder sterk dan fermacell platen. Daarom wordt bij het werken met gipsplaten vaak aangeraden om een constructieve plaat zoals OSB III toe te passen ter versteviging.
Vanwege deze eigenschappen wordt in veel gevallen de voorkeur gegeven aan fermacell platen.
Preventie van Scheurvorming
Bij het toepassen van stucwerk op fermacell platen bestaat altijd de kans op scheurvorming. Om dit risico verder te reduceren, kan een stucplaat van 9 mm op de fermacell plaat worden verlijmd. Hierbij is het van belang dat de naden van de fermacell platen niet overlappen met de naden van de stucplaten.
Voor het monteren van de stucplaat op de fermacell plaat kan gebruik worden gemaakt van een blijvende lijmkit. Dit zorgt voor enige flexibiliteit tussen de platen, waardoor drukverschillen beperkt blijven tot de fermacell plaat en niet worden doorgegeven aan de constructie. Drukverschillen kunnen ontstaan door krimp en uitzetting, maar ook door vochtregulering.
Nadat de stucplaten zijn gemonteerd, kan het wapeningsgaas op de naden worden aangebracht, gevolgd door de uiteindelijke afwerking met stucwerk.
Problematiek bij HSB en Stukadoorwerk
Het Technisch Bureau Afbouw (TBA) signaleert regelmatig problemen bij gestukadoorde afwerkingen op de aansluitingen van wanden en plafonds in houtskeletbouw (HSB). Deze problemen variëren van scheuren en opbollingen van pleisterlagen in inwendige hoeken tot het losraken van metalen hoekbeschermingsprofielen bij uitwendige hoeken.
De oorzaak van deze schades ligt vaak in de werking van de houten gevelelementen. Prefab-elementen kunnen tijdens transport en opslag vocht opnemen, wat leidt tot uitzetting en krimp. De later aangebrachte betimmering van neggekanten, bedoeld als ondergrond voor de pleisterafwerking, volgt deze bewegingen niet altijd, met scheurvorming als gevolg.
Het TBA adviseert om bij neggekanten te werken met een aftimmering van watervast multiplex of MDF, dat voldoende diep in de pleisterlaag van de binnenwand steekt. Inwendige hoeken moeten worden ingesneden om krimpscheuren te camoufleren. Tevens wordt aangeraden om zoveel mogelijk dunne pleistersystemen te gebruiken in plaats van dikke stuclagen die veel vocht bevatten, aangezien dit niet ideaal is voor HSB.
Opbouw en Eigenschappen van HSB Wanden
HoutSkeletBouw (HSB), zoals de naam al aangeeft, is een constructie gebouwd van hout. Op dit skelet worden constructieplaten bevestigd, wat resulteert in een sterke en lichte constructie. De open ruimtes in het houten skelet maken het mogelijk om isolatiemateriaal aan te brengen. Hierbij kan gekozen worden voor minerale isolatiematerialen zoals steen- of glaswol, maar ook voor natuurlijke isolatiematerialen zoals vlas, gerecycled katoen, houtvezel, hennep of schapenwol.
De wanden van een houtskeletwoning worden vaak uitgevoerd met bredere stijlen en regels (bijvoorbeeld 60 mm in plaats van het gebruikelijke 38 mm in Nederland). Dit biedt meer ruimte voor bevestigingsmiddelen en resulteert in een stabielere wand.
Voordelen van HSB
- Uitstekende Isolatie: HSB wanden staan bekend om hun indrukwekkende isolatie-eigenschappen, wat leidt tot lagere energiekosten. De Rc-waarden van de wanden zijn vaak rond de 9.
- Snelle Bouwtijd: HSB wanden worden prefab geproduceerd, wat de bouwtijd verkort en de overlast op de bouwplaats minimaliseert.
- Duurzaamheid: Het gebruik van verantwoord geproduceerd hout maakt de wanden duurzaam en milieuvriendelijk.
- Flexibiliteit in Ontwerp: De constructie biedt veel mogelijkheden voor verschillende ontwerpen en afwerkingen.
- Brandveiligheid: Hoewel hout brandbaar is, zorgt de lagenconstructie met gipsvezelplaten en isolatiemateriaal voor een uitstekende brandvertraging. Hout heeft een langere draagkracht bij brand dan staal.
- Gezond Binnenklimaat: De dampopen constructie en het gebruik van natuurlijke isolatiematerialen dragen bij aan een prettig leefklimaat.
- Levensduur: Onderzoek toont aan dat houtbouw een vergelijkbare levensduur heeft als traditionele bouw, minimaal 75 jaar.
Prefabricage in HSB
Prefabricage, ook wel systeembouw genoemd, houdt in dat elementen van een gebouw vooraf in de fabriek worden gemaakt. Op de bouwplaats hoeven deze elementen alleen nog geplaatst te worden. Dit leidt tot een kortere bouwtijd, lagere kosten, minder hinder door weersomstandigheden en een constante bouwkwaliteit door de geconditioneerde productieomgeving.
De hoeveelheid prefab kan variëren van een deel van de wand tot de complete wand. Hoewel prefab bouwen minder maatwerk op de bouwplaats toelaat en de montage vaak een kraan vereist, worden faalkosten aanzienlijk verminderd doordat alles van tevoren goed is uitgedacht.
Opbouw van een HSB Wand
De opbouw van een HSB wand kan in verschillende stadia worden uitgevoerd, van een simpel skelet tot een volledig afgewerkte muur met isolatie en afwerking aan binnen- en buitenzijde. Een veelvoorkomende opbouw omvat:
- Stijl- en regelwerk
- Bevestiging van een constructieplaat (bijvoorbeeld OSB)
- Opvulling van tussenruimtes met isolatiematerialen
- Bevestiging van een tweede constructieplaat
- Aanbrengen van dampopen folie of platen
- Plaatsing van ventilatierails
- Aanbrengen van gevelbekleding
- Afdichting van binnenwanden met tape
- Montage van installatieleidingen
- Plaatsing van gipsplaten (aan de binnenzijde)
Dampregulatie en Vochtbeheersing
De vochthuishouding in HSB constructies is cruciaal. Er wordt vaak gebruik gemaakt van een dampscherm, zoals de Proclima Intello plus, een 'intelligente' of vochtgestuurde folie. Langs de buitenzijde kan een diffutherm plaat worden aangebracht waarop de pleister komt. Dit type constructie voert vocht naar buiten af.
Bij een dampdichte buitenafwerking, zoals siliconenpleister met EPS, is het minder zinvol om een dampopen plaat aan de binnenzijde te voorzien. Het bouwen met damp-open systemen is echter zeker mogelijk en wordt vaak toegepast, waarbij de specifieke wensen van de klant leidend zijn voor het gekozen wandsysteem.
Kier- en luchtdichting van de gebouwschil is essentieel voor energiezuinig bouwen. Door goede isolatie te combineren met minimale kieren wordt de woning gegarandeerd energiezuinig. Dit resulteert ook in minder dikke wanden in vergelijking met traditionele woningen.
Transport en Opslag van HSB Elementen
Een correcte omgang met HSB elementen tijdens transport en opslag is van groot belang om vochtindringing te voorkomen. De elementen moeten goed geventileerd en minimaal 180 mm vrij van de ondergrond worden opgeslagen. Ze mogen niet boven natte oppervlakken worden geplaatst. Indien de originele folieverpakking wordt verwijderd, dienen de elementen te worden afgedekt met dekzeilen, waarbij de onderzijde van de dekzeilen vrij van de ondergrond moet blijven voor ventilatie.
Tijdens de montage dient gecontroleerd te worden of de onderconstructie (vloer, stelregel of muurplaat) exact horizontaal en verticaal waterpas is aangebracht. Afwijkingen kunnen de montage van de elementen aanzienlijk bemoeilijken.
HSB elementen moeten zodanig worden gehesen als aangegeven door de leverancier, middels de daarvoor bestemde hijsvoorzieningen. De montage dient te geschieden in de vooraf overeengekomen volgorde om problemen met aansluitingen en verbindingen te voorkomen.
De luchtdichting onder de onderregel en tussen de wandelementen onderling is cruciaal en dient zorgvuldig te worden aangebracht. Na het waterpas stellen moeten de wandelementen tijdelijk worden afgeschord tegen omvallen.
Vloer- en dakelementen dienen op en verankerd te worden aan de onderliggende constructies conform de specificaties van de leverancier. Bij grotere lengtes moeten vloerelementen die hol of bol zijn, zoveel mogelijk worden gecorrigeerd.
Dakelementen moeten luchtdicht en dampdicht worden aangesloten op de omringende constructies. Platte daken dienen direct na montage te worden afgedekt met dekzeilen of een nooddakbedekking. Bij hellende daken moeten naden, aansluitingen en sparingen direct regendicht worden gemaakt.
Alle folie-overlappen, zowel waterkerende dampdoorlatende folie als dampremmende folie, dienen conform de voorschriften van de leverancier te worden gerealiseerd bij de onderlinge elementaansluitingen en aansluitingen tussen wand-, vloer- en dakelementen.
De dakbedekking dient zo spoedig mogelijk, doch uiterlijk binnen 4 weken na montage, te worden aangebracht en verwerkt conform de voorschriften van de dakbedekkingfabrikant.
Bij het aanbrengen van leidingen moet rekening worden gehouden met de krimp van het vloerpakket. Gaten in regels, balken en stijlen dienen zoveel mogelijk te worden vermeden en indien nodig in het hart van de doorsnede te worden aangebracht. Inkepingen in vloer- en dakbalken mogen alleen aan de bovenzijde voorkomen.
Sparingen en leidingdoorvoeren in de dak- en gevelconstructie en de begane grondvloer dienen damp- en luchtdicht te worden afgewerkt. De binnenzijde dient duurzaam dampremmend en luchtdicht te worden afgewerkt. Beschadigingen aan de dampremmende folie moeten worden hersteld.
kozijn in hsb wand
Afwerking van HSB Wanden
Alle houtskeletbouw wanden kunnen naar wens worden afgewerkt. Kozijnen met glas kunnen alvast in de wanden worden aangebracht. De belangrijkste bouwfysische functies, zoals warmte- en geluidsisolatie, vocht- en damptransport en brandwerendheid, zijn direct geïntegreerd.
Afhankelijk van de wensen wordt in overleg het beste wandsysteem bepaald. Het gevelmateriaal is geheel vrij te kiezen, zoals houten delen, stucwerk of baksteen, of een combinatie hiervan.
Voor de binnenwanden wordt vaak gekozen voor cellulose isolatie vanwege de effectiviteit en milieuvriendelijkheid. De binnenwanden zijn aan beide zijden afgewerkt met een gipsvezelplaat, waarop zware objecten kunnen worden opgehangen met een aanzienlijk draagvermogen per plug, schroef of portrethaak.
