In 2023 deden Heusden, Land van Cuijk, Beuningen, Ede, Amsterdam, Horst aan de Maas en Nijmegen een beroep op financiering uit de Specifieke Uitkering voor het Schone Lucht Akkoord (SpUk-SLA) om inwoners te stimuleren schoorstenen weg te halen. De pilots richten zich op het afbreken van rookkanalen op minimaal één verdieping, zodat het stoken met houtkachels wordt tegengegaan. Nijmegen en Utrecht waren als vroege deelnemers aan een pilot houtstookarme/houtstookvrije wijk al eerder gestart met soortgelijke sloopsubsidies, wat als zeer succesvol werd ervaren. Het ministerie van I&W heeft daarom vorig jaar een nieuwe open pilot opgenomen in de Uitvoeringsagenda, gericht op het verwijderen van rookkanalen in bestaande wijken, los van een stookverbod of andere houtrookgerelateerde pilots. Het doel van deze pilot is emissies van houtstook in bestaande wijken te verminderen en valt binnen het budget van 5 miljoen euro voor 2024.
Beschrijving van de pilot en deelname
De nieuwe SpUk-pilot is open voor SLA-deelnemers en loopt van 1 maart 2024 tot 27 september 2024. De regeling is onafhankelijk van andere maatregelen en biedt gemeenten de mogelijkheid om inwoners financieel te ondersteunen bij het verwijderen van rookkanalen en daarmee het stoken met hout af te remmen. Eerdere ervaringen in Beuningen toont aan dat houtrook in 2021 via particulieren verantwoordelijk was voor een aanzienlijk aandeel in fijnstof, benzeen, roet en stikstofdioxide, wat gezondheidsklachten kon veroorzaken voor omwonenden. De Beuningense regeling ging op 1 april 2024 in en loopt tot en met 31 oktober 2025. Er is 25.000 euro beschikbaar, waarvan de gemeente de helft betaalt en de helft via SpUk-geld wordt ingevuld; inwoners kunnen maximaal 1.000 euro ontvangen. Voor deze regeling geldt een minimum van 12.500 euro eigen bijdrage voor de subsidieaanvraag, met het doel de administratieve last te beperken en de uitvoering te versnellen.
De inhoud van de regeling is gericht op het stimuleren van rookkanalenverwijdering door middel van subsidie en vereenvoudigde administratieve procedures. Voor pilotprojecten geldt doorgaans minder rompslomp: het is vaak niet nodig aan te tonen welke emissievermindering een project oplevert. Binnen het Schone Lucht Akkoord wordt jaarlijks een bedrag aan subsidies uitgetrokken voor verschillende pilots om houtrookuitstoot en overlast te verminderen. In Beuningen werd een aparte regeling toegepast die particulieren én de gemeente betrekt bij de uitvoering en financiering van de sloopwerkzaamheden.
Regionale en provinciale context in Friesland
De provincie Fryslân ondersteunt initiatieven die bijdragen aan een sterke, duurzame en leefbare provincie en deelt subsidieregelingen per thema in. Binnen deze thematische indeling vindt u regelingen die relevant kunnen zijn voor het verwijderen van rookkanalen en vergelijkbare verduurzamingsmaatregelen. Voor asbestsanering wordt op 20 september ook een nieuwe subsidie gelanceerd: “Asbest eraf Postcoderoos erop” met een totaalbedrag van 150.000 euro, waarvan 100.000 euro bestemd is voor eigenaren en 50.000 euro voor energiecoöperaties. Eigenaren kunnen tot 4,50 euro per m2 asbestdak subsidie ontvangen, met een maximum van 10.000 euro per eigenaar; energiecoöperaties kunnen tot 2.500 euro ontvangen. De sanering en plaatsing moeten binnen negen maanden na subsidieverstrekking zijn uitgevoerd.
In afwachting van de uitvoering van de plannen ligt de nadruk op het correct invullen van aanvragen en het tijdig indienen van documenten. De Friese regelgeving moedigt aan om stappen te bespreken met de provincie en om samen te zoeken naar mogelijkheden die leiden tot schone lucht en minder overlast door houtrook. De provincie benadrukt dat sommige subsidiemogelijkheden beperkt zijn tot deelnemende gemeenten en dat de beschikbaarheid kan variëren afhankelijk van het budget en de uitvoeringstermijnen.
Subsidie voor verwijderen van rookkanalen en houtkachels in Nijmegen
Als u in Nijmegen woont en een houtkachel of haard hebt, kunt u mogelijk subsidie verkrijgen voor het verwijderen van de kachel en het sluiten of verwijderen van het rookkanaal. De regeling vereist dat de kachel of haard via het rookkanaal is aangeschreven en afgevoerd wordt door Dar of een erkend aannemer. Het rookkanaal moet vervolgens op de verdieping waar de haard was aangesloten, of zoveel mogelijk tot aan het dak, verwijderd of blijvend afgesloten worden. De aanvraag dient vóór uitvoering ingediend te worden en het werk dient tussen 1 januari 2026 en 15 december 2026 uitgevoerd te zijn. De subsidie vergoedt 100% van de kosten met een maximum van 1.000 euro per woning of pand; de kosten voor het ophalen door Dar worden niet vergoed. De eerste afspraak van 2 m³ per jaar is gratis, en er geldt een vergoedingstijdpad: binnen 13 weken na goedkeuring ontvang je een besluit, binnen 6 weken na uitbetaling volgt de betaling.
Bij een monumentaal pand of aanwezigheid van asbest of een dragende constructie kan een vergunning nodig zijn. Een aanvraag dient vergezeld te gaan van documenten zoals de factuur van de aannemer, foto’s van de situatie voor en na de werkzaamheden, en een afspraakbewijs met Dar. De Subsidie “verwijderen rookkanalen” geldt per woonadres en is op volgorde van binnenkomst toegekend totdat het plafond is bereikt. Raadpleeg specifieke gemeentelijke regelingen en de Overheidsinformatie om te controleren of uw gemeente nog deelneemt aan dit programma. De gemeente Beuningen heeft aangegeven dat de eigen bijdrage en de voorwaarden variëren per gemeente, met een lokale nadruk op gezondheid, leefomgeving en milieu.
Waarom deelnemen aan de subsidie en wat u moet weten
- Subsidie is bedoeld om de luchtkwaliteit te verbeteren door het verwijderen van schoorstenen en rookkanalen, waardoor houtrookemissies afnemen.
- Het verwijderen van een schoorsteen gaat vaak gepaard met kosten, maar kan financieel aantrekkelijk zijn door subsidies die tot 100% van de kosten dekken, afhankelijk van de gemeente.
- Naast financiële overwegingen dragen minder schoorstenen bij aan een gezondere leefomgeving en een schoner milieu, met minder overlast voor buren en minder fijnstof in de omgeving.
- Het is cruciaal om na te gaan of uw gemeente deelnemer is aan het Schone Lucht Akkoord en welke specifieke voorwaarden en budgetten gelden.
- Documentatie zoals offertes, KvK-nummers, foto’s voor en na de werkzaamheden en een compleet ingevulde aanvraag zijn essentieel voor een succesvolle toekenning.
Belangrijke overwegingen en aanbevelingen
Een professionele aanpak en het kiezen van een erkend sloopbedrijf zijn cruciaal voor een veilige en betrouwbare verwijdering van rookkanalen en schoorstenen. Een combinatie van subsidies op nationaal en lokaal niveau kan de totale kosten aanzienlijk verlagen en de uitvoering versnellen. Het Rijk werkt samen met gemeenten en provincies om een schonere lucht te realiseren, waarbij houtstook terugdringen prioriteit heeft. Voor eigenaren van woningen, VvE’s en huurders geldt dat accumulatie van subsidies mogelijk is zolang het plafond niet is bereikt en alle verplichtingen op tijd worden nagekomen.
Wat is lucht?
Deels genoemde cijfers en ervaringen uit Beuningen illustreren hoe de combinatie van financiële ondersteuning en een duidelijke regie kan leiden tot succesvolle realisaties. De pilots in Nijmegen en Utrecht laten zien dat inwoners en gemeenten samenwerken aan een schonere leefomgeving, wat in lijn ligt met de doelstellingen van het Schone Lucht Akkoord en de bredere klimaatdoelstellingen.
tags: #subsidie #schoorsteen #verwijderen #friesland