Een septic tank wordt gebruikt wanneer er geen rioolaansluiting is en woningen in landelijke gebieden hierop aangesloten zijn. Deze tanks vangen afvalwater uit het huis op, scheiden vaste stoffen en vloeistoffen van elkaar en laten alleen het gezuiverde water wegstromen. Dit water wordt in een sloot of beek geloosd. In sommige gevallen zit er een septic tank tussen de woning en het riool; dan komt afvalwater uit de septic tank in het riool terecht.
Hoe werkt een septic tank?
In een septic tank breken bacteriën het afval af. Afvalwater van het toilet, de douche en de gootsteen stroomt naar de septic tank, waar het in lagen wordt gescheiden. Vaste stoffen zakken naar de bodem en vormen slib. Vetten en oliën drijven naar boven. Daartussen blijft vloeistof over die naar de afvoer stroomt.
De drie lagen en zuivering
Een septic tank bestaat uit drie delen/lagen. In de onderste laag bevinden zich de vaste stoffen zonder drijfvermogen. De middelste laag is volledig vloeibaar, en in de bovenste laag verzamelen drijvende stoffen zich. Komt er afvalwater in de septic tank, dan wordt dezelfde hoeveelheid afgevoerd vanuit de middelste laag, omdat hierin geen vaste of drijvende delen aanwezig zijn. Deze scheiding van verschillende lagen zorgt ervoor dat gezuiverd water wordt afgevoerd, terwijl de vaste stoffen als residu in de septic tank achterblijven.
Onderhoud en gezond bacterieklimaat
Met regelmatig onderhoud blijft de septic tank goed werken. Gebruik alleen biologisch afbreekbaar wc-papier. Giet geen vetten en oliën door de gootsteen. Voor een goede werking zijn bacteriën nodig die het afval afbreken; chemicaliën zoals bleek en chloor verstoren dit proces. Als chemische schoonmaakmiddelen in de tank terechtgekomen zijn en het bacterieklimaat verslechtert, kan men dode voeding toevoegen om het afbraakproces weer op gang te brengen. Een voorbeeld dat genoemd wordt, is kip (zoals kipfilet) als voeding voor de bacteriën, maar zorg ervoor dat de tank na toevoeging niet te veel doorstroomt zodat de bacteriën hun werk kunnen doen.
Wat gebeurt er bij problemen met de septic tank?
Gaat de septic tank niet goed werken, dan kunnen signalen zoals een langzaam wegspoelen van water of een onaangename geur in huis wijzen op verstopping of bacterieproblemen. Een biologisch zuiveringsproces verloopt via micro-organismen die afvalstoffen afbreken, omzetten en opnemen. Huishoudelijk afvalwater bevat ontlasting, urine, vetstoffen, etensresten en zeep. Een schematisch overzicht van zuiveringsstappen in een septic tank laat zien hoe de verschillende lagen samenwerken en hoe het water uiteindelijk wordt gezuiverd voordat het in de bodem of het water terechtkomt.
Zuiveringsprocessen en biologische afbraak
De afbraak van organische stoffen in een anaerobe (zuiverende) omgeving verloopt via meerdere stappen waarin verschillende typen bacteriën betrokken zijn: hydrolytische, acidogene en acetogene bacteriën. Deze processen leiden tot de productie van biogas zoals methaan en kooldioxide, en een verzuring (pH-daling) kan herkenbaar zijn tussen influent en effluent bij een goed functionerende anaerobe zuivering.
Praktische feiten en installatie
Traditionele septictanksystemen worden wereldwijd al decennia toegepast voor lokale behandeling van huishoudelijk afvalwater. Het afvalwater stroomt horizontaal door de tank; door bezinking of opdrijving verdwijnen zwevende deeltjes uit het water en treden biologische omzettingen op. Een veelvoorkomende septic tank verwerkt meestal het water uit het toilet (zwart water) en heeft een capaciteit van circa 1500-2000 liter; in de jaren 1980 en 1990 verschenen ook tienersystemen van 3000 liter. Periodiek moet de septic tank worden geleegd door een professionele partij, aangezien het slib en de aanwezige verontreinigingen veilig moeten worden behandeld. Een voordeel is dat er geen energie voor nodig is; het zuiveringsproces verloopt automatisch door zwaartekracht en tijd.
Wanneer er geen toegang is tot een riool of de afstand tot het riool te groot is, wordt vaak een septic tank ingezet. De tank wordt aangesloten op de afvoerleiding en verwerkt zwart en grijs water: water uit het toilet, douche, gootsteen en wasmachine. Een septic tank bestaat uit drie ruimtes: de eerste ruimte scheidt vaste en vloeibare componenten; de vaste deeltjes zakken naar de bodem en vormen slib; de lichtere stoffen drijven naar boven. Daarna komt het gezuiverde water via de middelste laag naar de uitlaat en het effluent verlaat de tank richting een eventuele infiltratie op een veld of naar een helofytenfilter voor extra zuivering. Als zo’n extra stap niet nodig is, stroomt het schone water naar oppervlaktewater of infiltreert het in de bodem.
Samenvatting en adressering van veelgestelde vragen
Een septic tank zit onder de grond en is verantwoordelijk voor de afvoer en zuivering van afvalwater. Een septic tank wordt meestal gebaseerd op arbeid door zwaartekracht en biologische processen, zonder elektriciteit. De tank moet regelmatig worden geleegd en het slib moet door een professionele partij worden verwijderd om gevaarlijke stoffen te voorkomen. Het legen van de septic tank wordt aanbevolen om de drie tot vier jaar, afhankelijk van de grootte van de tank en intensiteit van gebruik.
Illustratieve kaart: ligging van een septic tank ten opzichte van een woning en de infiltratievelden
Septic Tank work Process animation Video
Praktische onderhoudstips
- Gebruik alleen biologisch afbreekbaar toiletpapier.
- Vermijd het doorspoelen van vetten en oliën.
- Beperk chemicaliën die de bacteriecultuur kunnen verstoren; gebruik geen agressieve schoonmaakmiddelen.
- Laat regelmatig de tank professioneel controleren en leeg laten pompen.
Nuttige feiten in het kort
- Een septic tank onderscheidt drie lagen: vaste deeltjes, vloeistof en drijvende voorwerpen.
- Zuivering gebeurt door biologische afbraak en water wordt uiteindelijk gezuiverd alvorens het in de bodem of water stroomt.
- Regelmatig onderhoud en professionele lediging zijn essentieel voor een goed functionerende septic tank.