Thermostaatknoppen en radiatorkranen dienen beide om de warmte in een ruimte te regelen, maar ze doen dit op verschillende manieren en hebben elk hun eigen toepassingen. Een thermostaatknop regelt de temperatuur in de kamer automatisch via een sensor in de knop, terwijl een thermostaatkraan op de radiator de waterstroom regelt op basis van de ingestelde opening. Slimme varianten koppelen dit aan een app en kunnen per kamer de gewenste temperatuur beheren.
Wat is het verschil tussen een thermostaatknop en een radiatorkraan?
Een thermostaatknop meet de omgevingstemperatuur in de kamer en stuurt bij koude temperaturen meer warm water naar de radiator; warmer worden zorgt ervoor dat het element de kraan dichterknijpt en minder water doorlaat. Een radiatorkraan kan de temperatuur niet reguleren: door aan de knop te draaien varieer je alleen de openingsgrootte, maar blijft de aanvoer van warm water naar de radiator over het algemeen gelijk. Een standaard thermostaatknop heeft een vast sluitingsprincipe, terwijl een radiatorkraan geen automatische aanpassing aan de kamer maakt.
Een slimme thermostaatknop vervangt de “domme” knop op afsluiters van thermostaatkranen, maar is niet geschikt voor handkranen. Slimme knoppen passen op de meeste standaard afsluiters (meestal M30), adapters zijn beschikbaar voor niet-M30 afsluiters zoals Danfoss. Een slimme knop werkt altijd op afsluiters van thermostaatkranen, niet op handkranen.
Hoe werkt een thermostaatknop?
Met een thermostaatknop kun je de gewenste temperatuur in de kamer regelen. In de knop zit een speciaal element dat gevoelig is voor de omgevingstemperatuur. Als het koud is kan er warm CV-water naar de radiator stromen; het thermostatisch element staat dan helemaal open. Hoe warmer het wordt, hoe verder het element de kraan dichtknijpt en hoe minder warm water er naar de radiator stroomt. Een thermostaatknop is meestal links of rechtsboven op de radiator gemonteerd en blijft dicht bij de radiator hangen, waardoor de ruimtetemperatuur nog niet volledig overeenkomt met de gewenste waarde.
Een slimme thermostaatknop is met adapters geschikt voor standaard afsluiters. Adapters voor niet-M30 afsluiters worden bij de slimme knoppen meegeleverd. Een kamerthermostaat of slimme knop kan ook gekoppeld worden aan een app en biedt extra mogelijkheden zoals dag- of weekprogramma’s en afstandsbediening.
Hoe werkt een thermostaatkraan op radiatoren?
Een thermostaatkraan regelt de temperatuur niet automatisch zoals een thermostaatknop; in plaats daarvan bepaalt de kraan de openingsgrootte en daarmee de hoeveelheid warm water die naar de radiator stroomt. Als de ingestelde kamer- of radiatortemperatuur nog niet is bereikt, blijft er warmte doorstromen; bij hogere kamertemperaturen wordt de opening kleiner. Elektronische thermostaatkranen kunnen zelfs met ingebouwde klok komen en/of verbinding maken met apps voor nog meer controle en energiebesparing.
Thermostatische radiatorkranen laten je toe per kamer de temperatuur te regelen, waardoor een constante temperatuur per kamer mogelijk wordt. Verwar ze daarom niet met gewone radiatorkranen: gewone kranen kunnen wel de opening regelen, maar niet de temperatuur per kamer bijhouden. In combinatie met een centrale kamerthermostaat kan dit conflicten veroorzaken als de kamerthermostaat te vroeg een gewenste temperatuur bereikt in een ruimte met radiatorkranen.
Waarom thermostatische radiatorkranen installeren?
De comfortabelste kamertemperatuur ligt vaak rond 21 °C, maar per kamer kan dit variëren. Een gang kan 15-18 °C volstaan, badkamers tot circa 23 °C en slaapkamers wat frisser. Thermostatische radiatorkranen maken een exacte temperatuur per kamer mogelijk en leveren energiebesparingen op: elke graad lager kan tot circa 6% energiebesparing opleveren.
Met thermostatische kranen voorkom je dat radiatoren onnodig warmte afgeven in ruimtes waar niemand aanwezig is. Daarnaast zorgen ze ervoor dat als je een kamer verwarmt (bijvoorbeeld de woonkamer), andere kamers niet onnodig opgewarmd worden. Een slimme radiatorthermostaat kan per kamer op afstand bediend worden via een app en kan programma’s volgen om bijvoorbeeld ’s avonds of ’s nachts energie te besparen.
AmbiSENSE en slimme oplossingen
Vaillant biedt met ambiSENSE slimme thermostatische radiatorkranen. Het systeem bestaat uit adapters voor radiatorkranen, de slimme kraan zelf (VR 50) en de gratis multiMATIC-app. In de app kun je per kamer namen, iconen en foto's toewijzen, zodat je de instellingen per ruimte eenvoudig kunt beheren. Een kamerthermostaat (VR 51) kan samen met VR 50-kleerkasten worden gebruikt, wat ruimte- en programma-afhankelijke bediening mogelijk maakt.
- ambiSENSE-systeem: adapters, VR 50 kraan en multiMATIC-app.
- Per kamer temperatuur en programma’s instellen; dag- of weekprogramma’s mogelijk.
- Raamopeningsdetectie verlaagt verwarming automatisch bij verluchting.
- Beperkingen: max. twintig radiatorkranen, zes per kamer; eerste verwarmingscircuit; VR 921-internetmodule voor draadloze communicatie.
- Indien meerdere kranen in één kamer, kan VR 50 gecombineerd worden met VR 51 kamerthermostaat voor centrale besturing.
Installatie en praktische tips
Thermostatische radiatorkranen installeren of vervangen is relatief eenvoudig. Bij twijfels of vragen kun je een Vaillant-installateur inschakelen. Een beschrijving van de installatie staat in handleidingen en foldermateriaal. Nieuwe cv-ketels of warmtepompen vereisen per kamer temperatuurregeling; in de woonkamer kan dit via een klokthermostaat of kamerthermostaat en in de overige kamers via radiatorkranen.
Het combineren van een kamerthermostaat met thermostaatkranen biedt zowel regulering als flexibiliteit: de kamerthermostaat bepaalt de algemene temperatuur van de woning, terwijl de radiatorkranen per kamer de lokale temperatuur nauwkeurig afstellen. Een voorbeeld: stel de thermostaat in op 21 °C en zet alle radiatorkranen in de slaapkamers op 19 °C. De ketel blijft op de gevraagde temperatuur reageren terwijl de kamers niet hoger dan de ingestelde waarden komen.
Veel voorkomende vragen en slimme installatietips
- Een thermostaatkraan is niet hetzelfde als een kamerthermostaat; ze vullen elkaar aan en vervangen elkaar niet, maar versterken elkaar.
- In de woonkamer is het meestal niet nodig of aan te raden om thermostaatknoppen op radiatoren te plaatsen; de centrale klokthermostaat regelt daar de temperatuur.
- Modulerende thermostaten en HR-ketels kunnen extra efficiëntie opleveren; moduleren bespaart doorgaans een paar procent op de stookkosten.
- Bij renovatie of nieuwbouw is het verstandig meteen thermostaatknoppen of slimme radiatorthermostaten te installeren voor betere energieprestaties.
- Controleer de aansluiting: M30 variant of adapter nodig? Meet de schroefdraaddiameter om te bepalen welke adapter noodzakelijk is.
Samenvatting van aanpak per kamer
- Centrale kamerthermostaat: bepaalt de algemene woningtemperatuur.
- Thermostatische radiatorkranen per kamer: regelen de temperatuur per radiator/kamer, verhogen of verlagen het wateraanbod per kamer afhankelijk van de ingestelde waarde.
- Slimme oplossingen zoals ambiSENSE: maken afstandsbediening en per kamer bediening mogelijk, met raamopeningsdetectie en dag-/weekprogramma’s.
Hoe monteer ik een thermostatische kraan ?
tags: #thermostaat #in #combi #met #thermostaatkraan