Hoe werkt een thermostaatkraan met handbediende knop en de overgang naar automatische regeling

Het eerste bekende voorbeeld van het thermisch kunnen regelen van installaties dateert uit 1885. De ontdekker hiervan is Albert Butz, maar uit de geschiedenis blijkt dat de Romeinen hun verwarmingssystemen, het zogenaamde hypocaustum, in hun gebouwen al thermisch regelden. Een thermostaatkraan is een kraan die automatisch de temperatuur regelt op de temperatuur die vooraf is ingesteld en gebaseerd op de gemeten temperatuur. In de praktijk weet niet iedere gebruiker hoe dit werkt. Toch is het van belang dat de werking van de thermostaatkraan bij de gebruiker bekend is.

Vroeger moest men de gewone radiatorkraan in de kamer steeds maar weer open en/of dicht draaien om uiteindelijk ongeveer de gewenste temperatuur te verkrijgen. Eigenlijk draaide men de kraan open en wachtte tot men het warm kreeg en draaide deze dan weer dicht. De warmte die dan nog in de radiator zit werd alsnog aan de ruimte afgestaan, waardoor men het gevoel kreeg net iets te laat aan de kraan te hebben gedraaid. Een thermostatische radiatorafsluiter is een automatische afsluiter die wordt bediend door een uitzetelement. In een thermostatische radiatorkraan zit een vloeistof of wasbolletje die de temperatuur in de ruimte opmeet en automatisch krimpt of uitzet. Het bolletje bedient daarmee de onderliggende radiatorkraan in het CV water.

Door het instellen van de thermostaatkraan op een bepaalde waarde (vaak 1 t/m 5), is het mogelijk de temperatuur in die ruimte helemaal zelf te bepalen. De kraan wordt geheel automatisch geregeld. Zo ontstaat er een veel constantere ruimtetemperatuur, dan met een gewone radiatorkraan. Een bijkomend voordeel en veelal een goede reden om over te stappen op het aanbrengen van thermostaatkranen, is uiteraard het energiebesparende karakter. De overschotten aan warmte die niet gewenst zijn, worden dan namelijk automatisch voorkomen door de werking van de thermostaatkraan zelf. Thermostatische radiatorkranen worden óók veel toegepast om de minder warmte vragende ruimten in huis of kantoren te regelen. Dit is een goede methode waarmee óók energie bespaard wordt.

Plaatsing, werking en afstellingen voor optimale prestaties

De thermostatische radiatorkraan zal de ruimte afregelen op de ingestelde temperatuur, dus altijd de juiste temperatuur voor die betreffende ruimte. Ervaringen leren dat al gauw een besparing van 5% tot 8% per jaar gerealiseerd kan worden op de energiekosten. Binnen enkele jaren zijn de investeringen voor het aanbrengen van thermostaatkranen terugverdiend. Iedere stand (nr. 1 t/m 5) bepaalt een andere gewenste ruimtetemperatuur; ook de plaats van de thermostaatkraan is van groot belang voor de goede werking ervan. Een goed voorbeeld is de (design)radiator in de badkamer. Op het onderstaande voorbeeld zit de thermostatische radiatorkraan onderaan de radiator. Dit is de juiste plaats. Op deze wijze wordt warmte die de radiator afgeeft als de kraan openstaat niet langs de thermostatische radiatorkraan gevoerd, want dan zou deze niet de warmte van de badkamer ‘voelen’, maar alleen ‘denken’ dat de ruimte al op temperatuur is. Door de warmte die stijgt, geeft de radiator net zo lang warmte af totdat de lucht die aan de vloerzijde wordt aangezogen de thermostatische radiatorkraan laat ‘voelen’ dat de ruimte op de gewenste temperatuur is. Pas dan regelt de thermostatische radiatorkraan de warmte terug en de ruimte op de ingestelde temperatuur.

  1. De kreten en correcte installatie-instructies: de thermostatische radiatorkraan moet zo min mogelijk beïnvloed worden door de warmte die door de radiator zelf afgeeft.
  2. Als de thermostatische radiatorkraan bovenaan de radiator zit, kan dit leiden tot klachten over werking.
  3. Het montagemoment is cruciaal: de voeler moet vrij zijn van thermische obstakels zoals gordijnen; anders sluit de kraan vroegtijdig af.
  4. De voeler moet horizontaal geplaatst blijven; dit voorkomt beïnvloeding door de eigen warmteafgifte van de radiator.
  5. Bij onmogelijkheid tot juiste montage blijven er andere voelers beschikbaar: afhankelijk van het model zijn er alternatieve sensoren.

De thermostatische radiatorkraan is afhankelijk van de ketel of centrale warmtelevering. Als een thermostatische kraan eenmaal is ingesteld op de gekozen temperatuur en behaaglijkheid van de ruimte, is het beste de kraan in geringe mate te wijzigen of er liever helemaal vanaf te blijven. Een veel voorkomende instelling is stand 3 (ongeveer 20°C). Als het toch gewenst is de temperatuur iets bijstellen dan gebeurt dit het beste met heel kleine stapjes. Bijvoorbeeld door de knop slechts een halve stand te verzetten; dit komt ongeveer overeen met circa 1°C minder in de ruimtetemperatuur. Deel deze aandachtpunten met de gebruiker en leg de werking van de thermostaatkraan uit.

Verschil tussen thermostaatknop en radiatorkraan

Wat is het verschil tussen een thermostaatknop en een radiatorkraan? Met een thermostaatknop kun je de gewenste temperatuur in de kamer regelen. In de knop zit een speciaal element dat gevoelig is voor de omgevingstemperatuur in de kamer. Als het koud is kan er warm CV-water naar de radiator stromen; het thermostatisch element in de knop staat dan helemaal open. Hoe warmer het wordt, hoe verder het element de kraan dichtknijpt en hoe minder warm water er dus naar de radiator stroomt. Een radiatorkraan kan de temperatuur niet regelen; door te draaien aan de knop varieert slechts de grootte van de opening in de kraan. De aanvoer van warm CV-water naar de radiator wordt niet minder naarmate de kamer warmer wordt.

Een slimme thermostaatknop is meestal niet geschikt voor handkranen. Slimme thermostaatknoppen passen altijd op standaard afsluiters. Je kunt eenvoudig bepalen of je een M30-variant hebt door de knop te demonteren en de diameter van de schroefdraad te meten. Zit de schroefdraad anders (vaak 28 mm) of ontbreekt schroefdraad, dan heb je een afsluiter-adapter nodig. Adapters voor veelvoorkomende niet-M30 afsluiters (bijv. Danfoss) worden meegeleverd met de slimme thermostaatknoppen. Radiatoren worden steeds vaker voorzien van een thermostaatkraan in plaats van een handbediende radiatorkraan. Het voordeel van een thermostaatkraan is dat de temperatuur in een kamer automatisch op een gelijk niveau blijft.

Zoneverwarming en de rol van slimme thermostaatknoppen

Radiatoren zijn verbonden met uw CV-ketel en zorgen voor het verwarmen van uw huis. De radiatorkraan reguleert de watertoevoer vanuit de CV-ketel naar de radiator. Met een gewone handkraan bepaalt u handmatig de watertoevoer door aan de radiatorknop te draaien. Bij een thermostaatkraan is dit niet nodig; de temperatuurmeter in de thermostaatkraan meet de temperatuur in de kamer en bepaalt zelf hoeveel watertoevoer er naar de radiator nodig is. Als de temperatuur daalt zal de kraan automatisch zorgen dat er warm water wordt aangevoerd zodat de temperatuur weer stijgt.

De kraan bestaat uit een afsluiter en een knop. De afsluiter is het metalen onderdeel waar het verwarmingswater doorheen loopt. Thermostaatkranen, thermostaatkoppen en handbediende radiatorkranen zijn er in verschillende soorten en maten. Wil jij de temperatuur in verschillende ruimtes in je woning apart instellen? Dat is niet alleen comfortabel, het beperkt ook energieverlies. Een eenvoudige oplossing is thermostatische kraan (of thermostaatkranen).

Zoneverwarming en praktische overwegingen

De voordelen van zoneverwarming en thermostaatkranen zijn onder meer dat de ideale temperatuur per kamer kan variëren (bijv. woonkamer 21-22°C, slaapkamer 15-18°C). Elke graad verschil kan merkbaar zijn op de energierekening. Werking thermostatische kraan: binnenin zit een vloeistof, gel of gas dat uitzet of krimpt onder invloed van de omgevingstemperatuur. Is het warm genoeg, dan stroomt er minder warm water door de radiator; wordt het frisser, dan gaat de verwarming een tandje bij. Zo ontstaat een constante kamertemperatuur. Met Vasco Climate Control regel je automatisch het binnenklimaat via digitale thermostaatknoppen die draadloos met internet zijn gekoppeld, zonder elektrische aansluiting. Je kunt in elke ruimte de gewenste temperatuur programmeren en zo het energieverbruik beperken. Thermostaatkranen of kamerthermostaat? De combinatie van thermostatische kranen en een slimme thermostaat is ideaal voor een efficiënte klimaatregeling. Onze digitale thermostaatknoppen zijn er niet alleen voor nieuwe designradiatoren: ze kunnen meestal ook op bestaande radiatoren worden geïnstalleerd.

Infographic: Hoe werkt een thermostaatkraan met sensortelement en afsluiter

Thermostatische radiatorkraan .. wat is het ?

Overzicht van belangrijke aandachtspunten

  • Correcte montage: horizontale positie en vrije blootstelling van de voeler.
  • Voeler vrij houden van obstakels zoals gordijnen die warmte vasthouden.
  • Plaatsing onderaan de radiator is vaak voordelig voor correcte werking.
  • Vermijd grote aanpassingen; begin met kleine stapjes (bv. halve stand).
  • Controleer of adapters nodig zijn bij niet-M30 afsluiters.

Samenvatting van kernpunten

Thermostatische radiatorkranen houden de temperatuur in kamers constant door automatische afregeling van de watertoevoer naar de radiator. Dit leidt tot energiebesparing en comfort door zoneverwarming. Het onderscheid tussen een thermostaatknop en een standaard radiatorkraan is cruciaal: de knop regelt actief de temperatuur, terwijl een gewone kraan louter de opening reguleert. De juiste installatie en afstelling zijn bepalend voor optimale prestaties, waarbij oog is voor montagepositie, sensorplaats en compatibiliteit met bestaande ketels en afsluiters.

tags: #thermostaatkraan #met #handbediende #knop