Een afvoersysteem in een woning is op maat gemaakt. Als u de installatie gaat uitbreiden kunt u vaak niet volstaan met alleen maar aansluiten. Vaak wordt vergeten dat er voor het rioolsysteem ook beluchting nodig is. Beluchting en ontluchting van het rioolsysteem gaat meestal via een centrale standleiding in de woning. Indien u gaat aansluiten verder dan twee meter vanaf deze standleiding moet u denken aan extra beluchting. U loopt anders risico op problemen in uw rioolsysteem zoals borrelen en stank als gevolg van over- en onderdruk.
Diameter kiezen bij de juiste toepassing
Kies de juiste diameter bij de juiste toepassing. Een te kleine diameter kan tot verstopping leiden maar ook een te grote diameter omdat er dan te weinig vulling is in de leiding om goed door te stromen. Gebruik 40 mm voor uw wastafel en fontein, 50 mm voor uw douche, 75 mm voor uw bad en 90 mm of 110 mm voor uw toilet.
Je dient er ook voor te zorgen dat afvoerbuizen altijd iets onder afschot liggen. Hanteer een afschot van ongeveer een halve centimeter per strekkende meter leiding. Teveel of te weinig afschot kan tot verstopping leiden. Als u een aansluiting maakt op een staande leiding (verticaal) altijd een T-stuk gebruiken. Bij voorkeur een stromings-T-stuk.
Praktische overwegingen bij het aansluiten van een toilet op 80 mm
In mijn bijbouw is een afvoerbuis van 80 mm aanwezig op de plaats waar mijn wc moet komen. Is dit voldoende voor een wc afvoer, want hem opbreken en een grotere buis steken is niet mogelijk. In principe is WC diameter 90 of hoger, maar 80mm... vergruizer... kon er niet opkomen, dacht aan hakselaar. Het kan ook met die 75 mm maar dan hangt het er van af hoe het verdere verloop is. Als het toch 80 mm buitendiameter is dan is dat een buis die normaal wordt gebruikt voor regenafvoer bovengronds. Een te dunwandige buis om ondergronds te gebruiken, bovendien passen de normale hulpstukken om een WC aan te sluiten daar niet op. De minimum diameter is 90mm, dan nog als er bovengrond verloop is (of in de chape) mag die 90 maximum 70 cm verlopen om dan door de plaat te gaan.
Een 90 mm standleiding kan mogelijk zijn, maar vereist zorgvuldige afstemming met beluchting. Als u een standleiding van 90 mm kiest, moet de beluchtingsleiding naar het dak eveneens uitgevoerd worden in een diameter van 90 mm. Bij een standleiding met een doorsnede van 90 mm komen de bochten en overgangsdelen extra in aanmerking
Bouwkundige afwegingen en ontwerpen
In principe is 90 mm een gangbare maat in sommige situaties mits de rest van het systeem correct wordt ontworpen. Bij lange aansluitingen kan 90 mm lastig zijn; volgens sommige bronnen is 90 mm mogelijk icm een ontspanningsleiding, maar de geldende richtlijnen in Nederland zijn te raadplegen in de NEN of NTR (uitgebreid stuk). De details hangen af van de lengte, het aantal aftakkingen en de gewenste luchtdoorlaat.
Bij lange aansluiting is 90 ook niet aan te raden als hoofdafvoer. Volgens ervaren vakmensen hangt de haalbaarheid af van de gelijktijdigheidsfactor: de grootste afvoer leidt. De normering blijft krapjes, en er zijn uitspraken van deskundigen zoals René Offringa (technisch adviseur Bouw & Installatie bij Wavin) over de diameter van de standleiding en de bijbehorende beluchting.
Technische conclusie over 90 mm voor wc
Een 90 mm standleiding is in bepaalde gevallen mogelijk, maar vereist dat de beluchting naar het dak ook 90 mm is. Daarnaast geldt dat als de spoelvolume hoger is dan 7 liter, de liggende afvoer 110 mm moet zijn en de standleiding minimaal 110 mm. Bij spoelvolumes tussen 6 en 7 liter (6 liter minimum) wordt een liggende leiding van 90 mm aanbevolen. Een standleiding van 90 mm kan ook achter deze liggende leiding toegepast worden, maar is geen verplichting; 110 mm voldoet ook prima.
Installatieplan en praktische stappen
- Diameter bepalen: bepaal de juiste diameter voor uw afvoer (110 mm voor toiletafvoer, 70 mm voor hemelwaterafvoer, 40 mm voor overige toepassingen). Houd rekening met beluchting van het hele systeem om vacuüm en luchtgeurtjes te voorkomen.
- Sifon monteren: monteer de sifon van uw wastafel of gootsteen volgens de producentinstructies.
- Stukken afvoerbuis opmeten: teken een rechte lijn op de buis om de juiste lengte af te meten. Draai een strook tape om de buis voor een rechte markering.
- Buizen op maat zagen: zaag op maat en zorg voor voldoende inslag in mof/gat (ongeveer 2 cm in de past, liever iets ruimer dan te krap).
- Buizen verbinden: verbind met mof, bocht/knie, T- of Y-stuk en controleer passen voordat u lijmt. Zorg voor voldoende afschot richting zwaartekracht.
- Markeren en schuren: markeer draaipunten en schuur de uiteinden licht op voordat u lijmt.
- Lijmen: lijm de delen stevig aan elkaar volgens de instructies van de lijm.
- Sifon en rioolafvoer: monteer sifon onder de wastafel en zet rioolbuismof bij het toilet; smeer met vet voor gemakkelijke installatie.
- Waterslot en zwanenhals: zet een zwanenhals in de afvoerpijp voor de wasmachine om lucht tegen te houden.
- Systeem controleren: controleer of water goed wegloopt en of er borrelingen zijn; ontlucht indien nodig. Mogelijk reinigen van andere afvoeren.
- Beugels en afschot controleren: bevestig buizen met beugels en controleer afschot met waterpas (ongeveer 1 cm per meter).
- Schilderen en afwerking: schilder zichtbare buizen met kunststofprimer als dat gewenst is.
Bij afvoerontwerp is het cruciaal dat de afvoer nauwkeurig en volgens normen is aangelegd. Een juiste diameter bepaalt de snelheid van afvoer, voorkomt verstoppingen en vermindert geurhinder. Voor wastafelafvoer is 40 mm vaak de beste keuze als de installatie dit toelaat, mits nauwkeurig aangelegd en correct gelijmd. Het artikel biedt een handig overzicht van aanbevolen diameters en benadrukt dat beluchting essentieel is om vacuüm en geurtjes te voorkomen.

Zo hoog plaats je een inbouw WC | Helpt | Eigen Huis & Tuin
Diameter en beluchting zijn onlosmakelijk verbonden met een betrouwbaar rioolsysteem. De standaardmaat voor een wastafelafvoer is vaak 40 mm, maar de keuze hangt af van de toepassing en het type afvoer. Een PVC-buis is veelgebruikt vanwege duurzaamheid en bewerkbaarheid, met rubberen afdichtingsringen om lekken te voorkomen. Het hele systeem verdient aandacht om verstoppingen en onaangename geurtjes te voorkomen.
Samenvatting van aanbevolen diameters
40 mm: wastafel/fontein; 50 mm: douche; 75 mm: bad; 90 mm of 110 mm: toilet. Voor specifieke gevallen zoals aansluitingen op een staande leiding en beluchting naar het dak, volg de richtlijnen van NEN/NTR en advies van vakmensen zoals Wavin. Een goed ontworpen en opgebouwd afvoersysteem zorgt voor efficiënte waterafvoer en voorkomt onfrisse luchtjes in huis.