In dit katern is omschreven op welke wijze aansluitingen van kozijnen aan het bouwkundig kader dienen te worden uitgevoerd.
Basis uitgangspunten zijn de traditionele kozijnaansluitingen op een stenen binnenblad met isolatie in de spouw.
Met betrekking tot de bouwkundige aansluitingen, volgens BRL 0801 paragraaf 6.1, draagt de timmerfabrikant in concept III en IV voor ontwerp en montage de verantwoordelijkheid.
De toepassingsklassen voor houten gevelelementen geeft de mate van blootstelling /belasting van het (buiten)klimaat op het houten gevelelement aan.
Aan houten gevelelementen met een hoge blootstelling/belasting van het buitenklimaat worden hogere eisen gesteld ten aanzien van de toegepaste materialen (zoals houtsoort en verlijming).
¹ Onder beschut wordt verstaan buiten de slagschaduw van regen.
Vanaf 50 mm boven het watergedragen vlak (o.a. maaiveld) mogen de onderdorpels in hout uit duurzaamheidsklasse 1 en 2, alsmede de houtsoorten Oregon Pine en Sapeli zijn.
Voor bergingskozijnen kunnen de kozijnen worden uitgevoerd met een metalen onderdorpel bevestigd aan de onderzijde van de stijlen.
Voor eisen en verantwoordelijkheden met betrekking tot aanlevering en plaatsing van kozijnen en toe te passen dichtingsmaterialen e.d. in de bouw wordt verwezen naar de katernen 40, 72, 73 en 81.
in de bouwkundige aansluitingen mogen geen capillaire naden voorkomen.
Zo dient bij het plaatsen van raamdorpelstenen rekening te worden gehouden met een vrije ruimte in de aansluiting op de onderzijde van de onderdorpel (e.e.a. om de onderdorpel te kunnen afschilderen en onderhouden is het noodzakelijk dat er onder de neus van de onderdorpel een vrije hoogte is van 15 mm.
Met een afschuining van de waterslag van ten minste 10° (bijv. tekening 11.B2.03) of een dorpel met verhoogde neus (bijv. de scheluwte van kozijnen en stelkozijnen mag na plaatsing 0,5% van zijn kleinste afmeting (hoogte of breedte) scheluw zijn met dien verstande dat waar nodig (bijv. toegankelijkheidseis volgens Bouwbesluit (afd. 4.1 art. 11.5 Uitvoeringsvormen van kozijnen) 11.5.1 Inmetselkozijnen.
Bij inmetselkozijnen worden spouwlatten toegepast die als overgangselement dienen tussen kozijn en bouwkundig kader (zie tekening 11.B1.01).
Bij het monteren van kozijnen tegen prefab betonnen wanden worden, net als bij inmetselkozijnen, spouwlatten toegepast die als overgangselement dienen tussen kozijn en bouwkundig kader (zie tekening 11.B1.01).
De omkanten van de kozijnen dienen, in verband met de opname van spouwlatten en voor een juiste aansluiting op het bouwkundig kader, te worden geprofileerd.
Aansluitingen van kozijnen op niet dragende houten binnenspouwbladen en houtskeletbouw zijn afwijkend van de “standaard” inmetselkozijnen.
In de tekeningen van de serie 11.B2 zijn enkele veelvoorkomende details weergegeven.
Het stelkozijn dient als overgangselement tussen het kozijn en het bouwkundig kader (zie tekening 11.B1.02).
De belastingen op het kozijn dienen naar het bouwkundig kader te worden overgebracht.
De aansluiting van kozijnen op stelkozijnen dient aan elkaar te zijn aangepast.
In de aanslag van het kozijn op het stelkozijn dient een duurzame waterdichting te worden opgenomen.
De in de aansluiting op te nemen luchtdichting dient zoveel mogelijk aan de binnenzijde en in één vlak geplaatst te worden.
Het stelkozijn helpt bij luchtdicht bouwen en voorkomt koudebruggen.
Het creëert ruimte voor isolatie tussen muur en kozijn.
Bij een direct geplaatste kozijn is het risico op kieren en koudebruggen groter.
Met een stelkozijn ontstaat er een gecontroleerde ruimte die opgevuld kan worden met PUR-schuim, rotswol of glaswol, compriband, EPDM-folie.
Een goed geïsoleerd stelkozijn voorkomt warmteverlies, verhoogt comfort en draagt bij aan de energieprestaties van het gebouw.
Stelkozijnen zijn verkrijgbaar in hout, kunststof en zelfs verstelbare uitvoeringen.
De keuze hangt af van het type bouw, kozijnmateriaal en gewenste isolatiewaarde.
Houten stelkozijnen - Vurenhout is het meest gangbaar, eventueel met een grondverflaag of geïmpregreerd tegen vocht.
Kunststof stelkozijnen - Onderhoudsarm en maatvast, vaak toegepast bij kunststof of aluminium kozijnen.
Verstelbare of combi-stelkozijnen - Slimme systemen waarmee de stelmaat later nog kan worden aangepast, ideaal bij prefab of snelle montage.
Prefab stelkozijnen - Voorgefabriceerde kaders die op de millimeter nauwkeurig worden geleverd voor plaatsing in een bouwsysteem.
Hout is voordelig, kunststof is onderhoudsarm.
Duuraam geldt afhankelijk van gebruik, vochtbelasting en afwerking.
Hout is eenvoudig te bewerken en goedkoop, maar vraagt bescherming tegen vocht.
Hardhout is duurzamer dan vuren en geschikt voor vochtige situaties.
Kunststof is bestand tegen rot en schimmel, vergt geen onderhoud maar is vaak iets duurder.
Duurzaam bouwen? Kies FSC-gecertificeerd hout of gerecycled kunststof. Een goed geplaatst stelkozijn verlengt ook de levensduur van het eindkozijn.
Een stelkozijn helpt bij luchtdicht bouwen en voorkomt koudebruggen.
Het creëert ruimte voor isolatie tussen muur en kozijn.
Een goed geïsoleerd stelkozijn voorkomt warmteverlies, verhoogt comfort en draagt bij aan de energieprestaties van het gebouw.
Veelgemaakte fouten bij stelkozijnen: Verkeerde afmetingen gekozen, niet haaks of waterpas gesteld, geen ruimte gelaten voor uitzetting of isolatiemateriaal, onvoldoende verankering in de bouwmuur, verkeerd afdichtingsmateriaal.
Wanneer is een stelkozijn verplicht of aanbevolen? Een stelkozijn is niet wettelijk verplicht, maar vaak wél vereist door leveranciers of voor garanties.
Bij veel kozijnleveranciers is een stelkozijn onderdeel van de plaatsingsrichtlijn en zorgt voor de juiste draagkracht, uitlijningsmarges en ruimte voor afdichting.
Ook bij toepassing van bouwbesluit-eisen voor luchtdichtheid en isolatie is het bijna onmisbaar.
Controleer altijd de eisen in de technische documentatie of in KOMO-attesten.
Ook bij aannemersgaranties kan het een voorwaarde zijn.
Alternatieven voor een stelkozijn: Directe montage in de muur, inmetselen van een kozijnsponning, of een kozijn met geïntegreerd stelprofiel.
Deze opties vragen wel om zeer nauwkeurige voorbereiding, maatvoering en uitvoering.
Bij renovatie of afwijkende muurmaten is een stelkozijn vaak toch praktischer.
Wanneer kies je wel of niet voor een stelkozijn? Een stelkozijn is aan te raden bij nieuwbouw met beton of metselwerk, bij renovatie soms niet nodig, en in houtskeletbouw vaak geïntegreerd in de wandconstructie.
Aannemers kiezen vaak voor stelkozijnen om faalkosten te beperken en flexibiliteit te houden in het bouwproces.
Een stelkozijn is een kunststof of houten frame waar het echte kozijn tegenaan wordt geplaatst.
Een stelkozijn wordt veelal tijdens de metselwerkzaamheden in de opening van de muur aangebracht.
Snel montage en bescherming tegen beschadigingen tijdens de bouw zijn belangrijke voordelen.
Stelkozijnen worden veel toegepast bij nieuwbouw en bij renovatie.
Bij Toelevering Online kun je terecht voor diverse soorten houten kozijnen en kunststof kozijnen die op het stelkozijn geplaatst kunnen worden.
De kozijnen zijn gemakkelijk samen te stellen via onze productpagina’s of in onze configurator.
Kunststof kozijnen zijn standaard voorzien van een aanslag en dienen altijd geplaatst te worden tegen een stelkozijn.
Als je houten kozijnen tegen een stelkozijn wilt plaatsen dan kun je gebruik maken van een renovatiesponning.
Meer weten over de verschillende sponningen? Lees dan onze blog: Wat is een sponning?
Stelkozijnen worden gemaakt van hout en kunststof.
Hout is gemakkelijk te bewerken en ter plaatse op maat te zagen.
Het hout van stelkozijnen is veelal voorzien van een laag menie (oranje van kleur) of andere kleur grondverf.
Deze verf is aangebracht om het kozijn te beschermen tegen weersinvloeden.
Stelkozijnen van kunststof hebben dezelfde functie als houten stelkozijnen, maar kunststof kan nooit rotten of schimmelen.
Stompe plaatsing vs stelkozijnen: Een kozijn zonder stelkozijn heeft vaak een kalksponning.
De kalksponning wordt vooral bij nieuwbouwprojecten gebruikt om een mooie aanslag rondom het kozijn te creëren.
Bij montage is het belangrijk dat het stelkozijn haaks en waterpas wordt gemonteerd.
Ons advies is om compriband te gebruiken aan de zijde van de buitenmuur.
Let op: de informatie is bedoeld voor professionele gebruikers; particulieren wordt geadviseerd vergunningcheck te doen bij het Omgevingsloket.
Let op: het vervangen van bestaande kozijnen door kozijnen met een andere profilering, bijvoorbeeld door aluminium kozijnen is geen 'gewoon onderhoud'.
Een stelkozijn is doorgaans een tijdelijk of blijvend raamwerk tussen bouwmuur en kozijn, vormt een overgangslaag en zorgt voor een stabiele, maatvaste basis.
Stelkozijnen versterken luchtdichting, isolatie en voorkomen beschadigingen aan het uiteindelijke kozijn tijdens de ruwbouw.
Voor de koude- en vochtproblematiek zijn PUR-schuim, compriband en waterkerende lagen essentieel in de verbinding tussen kozijn en bouwmuur.
Een goed geplaatst stelkozijn vergroot de duurzaamheid van het eindkozijn en draagt bij aan betere afdichting tegen tocht en geluid.
Oude kozijnen vervangen en kunststof kozijnen plaatsen - instructie
In het geval van nieuwbouw met beton of metselwerk is het advies vaak een stelkozijn standaard toe te passen; bij renovatie hangt het af van de staat van de muur en het type kozijn.
Voor houten stelkozijnen is Vurenhout het meest gangbaar, kunststof stelkozijnen zijn onderhoudsarm en maatvast.
De keuze tussen houten, kunststof of verstelbare stelkozijnen hangt af van de bouwfase, materialen en gewenste isolatiewaarde.
Bij renovatie moet men rekening houden met sponningen en de mogelijkheid om kozijnen onafhankelijk te koppelen aan het bouwkundig kader.