Tweededivisie voetbal competitie: opzet, geschiedenis en ontwikkeling van de Nederlandse voetbalpiramide

De Tweede Divisie is sinds 2016/17 het derde niveau van betaald voetbal in Nederland en fungeert als brug tussen amateurvoetbal en professionalisering richting de Eerste Divisie. De herinvoering van de Tweede Divisie heeft als doel de doorstroom van clubs van amateur naar betaald voetbal te vergemakkelijken en de gap tussen het professionele en amateurvoetbal te verkleinen.

Historische context en herintroductie

De Tweede Divisie kende historisch gezien een lange voorgeschiedenis. De oorspronkelijke Tweede Divisie werd opgericht in 1956, bestond uit twee afdelingen (A en B) met elk vijftien teams, en kende door de jaren heen meerdere structuurwijzigingen tot een definitieve landelijke indeling vanaf 1966/67 met 23 clubs. Na het seizoen 1970/71 werd deze divisie opgeheven vanwege bredere saneringen in het betaald voetbal. In december 2014 besloot de KNVB tot de herinvoering van de Tweede Divisie vanaf het seizoen 2016/17, met als doel de doorstroom van amateurclubs naar het betaalde voetbal te bevorderen en de kloof tussen amateur en prof te verkleinen.

Infographic: historische hoofdpunten Tweede Divisie (1956-1971, 2016/17-heden)

Opzet en competitieformat

De Tweede Divisie bestaat uit achttien clubs en kent een volledige competitie met een promotie-/degradatieregeling. In de vroegste vorm van de herintroductie was de kampioen van de Tweede Divisie verplicht te promoveren naar de Eerste Divisie, maar deze promotieplicht werd na één seizoen bevroren. Het seizoen 2016/17 kende meteen de eerste kampioen die promoveerde naar de Eerste Divisie, Jong AZ, maar sindsdien is de promotieplicht niet langer structureel van kracht voor alle standaardteams. De nummer zestien en zeventien strijden in nacompetitie tegen degradatie naar de Derde divisie, terwijl de nummers 17 en 18 rechtstreeks naar de Derde divisie degraderen. De winnaar van de nacompetitie kan twee plaatsen opleveren in de Derde divisie.

Naast het reguliere competitieformat zijn er in de Tweede Divisie ook bijzondere regelingen voor beloftenteams. Vanaf 2019/20 geldt een beperking: maximaal twee beloftenteams mogen uitkomen in de Tweede Divisie, terwijl de overige beloftenteams in de Onder 21-competitie spelen. Daaraan gekoppeld is een eigen degradatieregeling, waarbij het laagst geklasseerde beloftenteam kan degraderen.

Diagram: structuur Tweede Divisie en interplay met Derde Divisie en Onder 21-competitie

Speeldagen en speelschema

Voordat het seizoen begint kan elke club voorkeur uitspreken voor speeldata: zaterdag of zondag. Zaterdagclubs spelen doorgaans tegen andere zaterdagclubs op zaterdag om 18.00 uur en zondagclubs tegen andere zondagclubs op zondag. Als clubs besluiten tegen elkaar te spelen op een andere dag of tijdstip, moet dit tijdig en goedgekeurd worden gecommuniceerd.

Relatie met overige niveaus

De Tweede Divisie vormt een brug tussen het betaalde voetbal en het amateurvoetbal. De herinvoering werd gepaard met een verplichte promotieregeling tussen de Eerste Divisie en de Derde Divisie (voorheen Topklasse) om de stap naar professioneel voetbal haalbaar en logischer te maken. Hoewel de promotie naar de Eerste Divisie in de loop der tijd niet altijd als verplicht is gehandhaafd, blijft de Tweede Divisie een belangrijke schakel in de Nederlandse voetbalpiramide.

Flowchart: piramide van betaald voetbal naar amateurvoetbal in Nederland

Licenties en professionalisering

Een onderdeel van het optimaliseren van de Nederlandse voetbalpiramide zijn licentievoorwaarden voor de vier hoogste divisies: Eredivisie, Eerste Divisie, Tweede Divisie en Derde Divisie. De invoering van strengere licentie-eisen en de kosten voor amateurverenigingen om de stap naar boven te maken zijn controversieel geweest, maar dragen bij aan de professionalisering en stabiliteit van clubs die in deze niveaus uitkomen.

Activiteiten, prestaties en maatschappelijke implicaties

Sinds de herinvoering zijn er maatschappelijke en sportieve vragen rondom de Tweede Divisie. De competitie heeft geleid tot heroverwegingen van het speelveld tussen zaterdag- en zondagclubs, met discussies over de deelname aan bekertoernooien en de financiële consequenties van degradatie of promotie. Er zijn uiteenlopende meningen over de implementatie van promotie-/degradatieregels en de impact op clubs met verschillende historieken en achtergronden. Desondanks toont de geschiedenis van de Tweede Divisie aan dat meer clubs de mogelijkheid krijgen om door te stromen naar het betaalde voetbal, wat bijdraagt aan een bredere en meer diverse spelers- en clubbasis in Nederland.

Samenvatting Scheveningen - GOES | Derde Divisie (31-01-2025)

Trivia en historische verwijzingen

  • De Tweede Divisie begon in zijn oorspronkelijke vorm in 1956 als laagste liggend niveau van betaald voetbal, met meerdere uitwijkingen en herstructureringen door de jaren heen.
  • Na de invoering van de Topklasse in 2010 ontstond een bruglaag tussen betaald en amateurvoetbal; dit veranderde later met de herinvoering van de Tweede Divisie in 2016/17.
  • In 2016/17 promoveerde Jong AZ als eerste kampioen na de herinvoering naar de Eerste Divisie.
  • De Beloftecompetities en Onder 21-competitie werden onderdeel van de evolutie richting meer professionele speelomstandigheden voor clubs met jonge spelers.

Geraadpleegde feiten en tijdlijn

  1. 1956: Oprichting Tweede Divisie met twee afdelingen (A en B).
  2. 1966/67: Tweede Divisie wordt één afdeling met 23 clubs.
  3. 1970/71: Tweede Divisie opgeheven; veel clubs gaan naar amateurvoetbal.
  4. 2010: Invoering Topklasse als brug naar Eerste Divisie.
  5. 2016/17: Tweede Divisie heringevoerd; promotieregelingen aangepast; Jong AZ promoveert naar Eerste Divisie.
  6. 2019/20: Beperkingen beloftenteams in Tweede Divisie vastgesteld; regels rond Onder 21-competitie ingevoerd.

tags: #tweede #divisie #verbouwing