Constructie en afwerking van binnenwanden op de tweede verdieping: mogelijkheden, opbouw en afwerkingskeuzes

Binnenwanden kunnen naar hun functie worden onderscheiden in constructieve wanden en scheidende wanden, met aanvullende aandacht voor brandwerendheid en akoestiek. De referentienummers 22 Binnenwanden, 23.50 wandelementen (prefab steenachtige elementen), 44.41 in het werk af te werken systeemwanden, 44.42 vooraf afgewerkte systeemwanden, 24.52 vloer-, wand- en dakelementen (ruwbouwtimmerwerk) geven verdere classificatie en samenstelling van systemen en elementen weer. De tweede verdieping vereist een doordachte selectie op basis van draagkracht, flexibiliteit en geluidsisolatie, zodat vloeren en dragende constructie optimaal blijven functioneren.

Soorten binnenwanden en hun functies

Constructieve binnenwanden: Dit zijn wanden die tussen twee constructievloeren worden aangebracht met het doel belasting over te dragen en een bijdrage aan de stabiliteit van het bouwwerk te leveren. De wanden zijn gekoppeld aan de draagconstructie en niet verplaatsbaar zonder maatregelen ten aanzien van de draagconstructie. Constructieve binnenwanden worden voornamelijk gekozen op basis van hun constructieve eigenschappen, zoals draagkracht en stabiliteit.

Scheidende binnenwanden: Dit zijn wanden die uitsluitend een scheidende functie hebben, dragen geen belasting over en leveren geen bijdrage aan de stabiliteit. Ze worden aangebracht met het doel een (verblijfs)gebied te scheiden en zijn ontkoppeld van de draagconstructie; ze kunnen dus verplaatst worden zonder maatregelen ten aanzien van de draagconstructie. Lichte scheidingswanden wegen doorgaans minder dan 1 kN/m2.

Samenstelling en systeemopbouw van binnenwanden

Binnenwanden kunnen praktisch worden onderscheiden naar samenstelling en wijze van vervaardigen. Op basis hiervan ontstaat een indeling zoals: in het werk gestorte wanden, blokkenwanden, montagewanden, plaatwanden, elementenwanden, draadwanden en unitwanden. Naar mate van prefabricage zijn er twee hoofdgroepen: in het werk vervaardigde wanden (zoals in het werk gestorte wanden, blokkenwanden, montagewanden) en geprefabriceerde wanden (plaatwanden, elementenwanden, draadwanden, unitwanden). Elementopbouw van binnenwanden omvat gespecificeerde typen zoals massieve elementen, samengestelde elementen, draadwanden en unitwanden. Elementenwanden vervaardigd uit samengestelde elementen worden in de praktijk vaak systeemwanden genoemd.

Infographic: Overzicht van soorten binnenwanden en hun kenmerken

In het werk gestorte wanden

Deze wanden worden gevormd door het gieten van betonmortel in een bekisting en kunnen grind- of lichtbeton gebruiken. Voor de ingenaaide wapening is voorzien voordat het beton wordt ingebracht. In de afbouwfase kunnen wanden van wandafwerking worden voorzien. Vooral in gietbouw worden deze wanden veel toegepast en leveren doorgaans constructieve functies in woningen en utiliteitsbouw.

Blokkenwanden

Blokkenwanden worden gevormd door stenen of blokken in het werk te verlijmen of te vermetselen. Stenen komen uit baksteen, (licht)beton of kalkzandsteen; blokken uit kalkzandsteen, (licht)beton, cellenbeton, gips of glas. Schoon metselwerk vereist geen extra afwerking, vuilwerk wordt afgewerkt in de afbouwfase. Deze wanden kunnen constructief of scheidend zijn en worden vooral gekozen om dragende, brandwerende en isolerende eigenschappen.

Montagewanden

Montagewanden bestaan uit een houten of stalen frame tussen twee constructievloeren met enkel of dubbel beplating van hout, staal, gipsvezelkarton of kunststof. Ze worden meestal toegepast als scheidende wanden en eventueel voorzien van isolatiemateriaal in spouw voor akoestische of thermische eisen. Ze kunnen verplaatst worden en zijn daarom vaak lichte scheidingswanden.

Plaatwanden

Plaatwanden zijn volledig in de fabriek geprefabriceerd en gemonteerd als wandplaten. Mogelijke materialen: betonnen (gewapend beton) of hout met houten frame. Platenwanden zijn meestal constructieve binnenwanden in seriematige bouw en kunnen niet worden verplaatst.

Elementenwanden

Geprefabriceerde elementen worden tot een complete wand samen te stellen, hoogte verdiepingshoog, en breedte doorgaans niet groter dan 1,8 m. Massieve elementen zijn duurzaam en permanently; samengestelde elementen bestaan uit een frame met beplating en kunnen variaties hebben waardoor verplaatsing mogelijk wordt. Elementenwanden uit samengestelde elementen worden vaak systeemwanden genoemd en zijn geschikt voor thermische of brandwerende scheiding in utilitaire ruimten.

Draadwanden en unitwanden

Draadwanden bestaan uit geprefabriceerde draadwandmodulen in een frame van staal met netwerkt bepleistering en kunnen tot elke hoogte en breedte worden opgebouwd. Ze zijn verplaatsbaar en voornamelijk scheidende wanden. Unitwanden bestaan uit geprefabriceerde unitmodulen met frame en beplating of als sandwichpaneel; eveneens verplaatsbaar en toegepast als scheidende wanden, vaak in utilitaire ruimten zoals garages, magazijnen en fabriekshallen.

Diagram: Voor- en nadelen van verschillende wandsystemen (dragend vs. scheidend)

Oppervlaktebehandeling en afwerking van binnenwanden

In het werk gestorte wanden, blokkenwanden, montagewanden, plaatwanden en elementenwanden (massieve elementen) krijgen meestal een wandafwerking. Betonvloeren en wanden kunnen “schoonwerk” leveren, waardoor geen extra afwerking nodig is. Voor "vuilwerk" komen pleisters, coatings of tegelwerk aan bod. Draadwanden, unitwanden en samengestelde elementen hebben vaak een fabriekshalafwerking.

Vorm en afmetingen

Vorm van binnenwanden wordt bepaald in overleg met architect, constructeur en adviseur op het gebied van akoestiek en brandwerendheid, evenals fabrikant en opdrachtgever. Dragende wanden beperken vormvrijheid door constructieve vereisten; scheidende wanden bieden doorgaans meer vrijheid. Massa en vorm worden verder beïnvloed door brandwerendheid en geluidseisen.

Breedte en hoogte van binnenwanden kunnen geheel aan vrije ruimte worden aangepast. Standaardelementen van draad- en unitwanden zijn verkrijgbaar in veel modulaire afmetingen. Gewicht van binnenwanden is relevant voor statische berekeningen; zie onderstaande tabel voor gangbare gewichten en diktes.

Type binnenwandDikte (mm)Gewicht (kN/m2)
in het werk gestorte wanden200-2503,0-5,5
blokkenwand70-1500,4-3,8
montagewand70-1800,2-0,9
plaatwand250-3001,3-5,5
elementenwand - massieve elementen100-1501,0-3,2
elementenwand - samengestelde elementen35-1500,2-0,7
draadwand25-3500,5-0,8
unitwand50-1000,7-2,4

Uiterlijk en oppervlaktestructuur

Oppervlaktestructuur en kleur zijn afhankelijk van materiaalkeuze en afwerking. Massieve wandafwerkingen hebben vaak kleur bepaald door materiaal, terwijl samengestelde elementen, draad- en unitwanden in onbeperkte kleuren kunnen worden uitgevoerd. Voor verschillende toepassingen kunnen wandafwerkingen variëren van verf en sierpleister tot tegelwerk of glasvlies.

Prestaties en brandveiligheid

Mechanische eigenschappen zoals stijfheid, drukt- en treksterkte spelen een cruciale rol bij constructieve toepassingen en de berekeningen volgens NEN-EN-standaarden. Voor scheidende wanden gelden vaak minder strengere eisen, maar de UEAtc richtlijnen leveren aanvullende proeven (zakslinger- en kogelslingerproef, consoleproef, windbelasting) om gebruikswaarden te toetsen. Brandbaarheid en brandwerendheid worden bepaald volgens NEN 6064 en variëren per wandtype (montagewanden, systeemwanden en unitwanden hebben vaak specifieke brandwerendheidsclassificaties).

Infographic: UEAtc-proeven en brandwerende normen voor binnenwanden

Toepassingen op de tweede verdieping

Op de tweede verdieping is flexibiliteit in indeling essentieel. Scheidingswanden maken het mogelijk om kamers en werkruimtes te herindelen zonder structurele ingrepen, terwijl dragende wanden de stability van de constructie waarborgen. Voor zwaardere akoestische of brandwerende eisen kunnen speciale oplossingen zoals metalen studs met isolatie of samengestelde wanden met massieve kern worden toegepast. Voor minder dragende scheidingswanden bieden houten frames of metal stud frames een snelle en flexibele oplossing.

Foto: Tweede verdieping met scheidingswanden in montage

Praktische richtlijnen en stappenplan

  1. Beoordeel functie van de wand: dragend of scheidend, en gewenste prestaties zoals akoestiek en brandwerendheid.
  2. Kies type wand: in het werk gestorte, blokkenwand, montagewand, plaatwand, elementenwand, draadwand of unitwand, afhankelijk van vereisten en massa.
  3. Bereken gewicht en afmetingen: raadpleeg tabel 1 voor gangbare gewichten en diktes om draagkracht en vloeraandoeningen te controleren.
  4. Plan afwerking: bepaal wandafwerking en eventuele inbouwleidingen of kozijnpanelen (bijv. FAAY-scheidingswanden met KBL-systeem).
  5. Ontwerp en vergunningen: laat constructieberekening en bouwtekening maken voor omgevingsvergunning en kies ervaren aannemers.
  6. Uitvoering en oplevering: controleer de uitvoering volgens het ontwerp van constructeur en architek.

Hoe het plaatsen van een deur in een scheidingswand voorbereiden? - Atelier Knauf

Materialen en leveranciers in de praktijk

FAAY-scheidingswanden bieden een voorbeeld van moderne, biobased en circulaire oplossingen met vlas als kern, wat brandvertragend, geluidwerend en lichtgewicht is. Ze leveren kant-en-klare panelen met geïntegreerde kabelkanalen (KBL-systeem) en kozijnpanelen, en bieden demontabele oplossingen die toekomstgericht zijn. STABU-data ondersteunt de systeembouw met gestandaardiseerde specificaties en bouwdossiers.

Foto: FAAY VP54/VP70 scheidingswanden en KBL-systeem

Kosten en planning (in relatie tot tweede verdieping)

Een aanbouw- of renovatieproject met binnenwanden op de tweede verdieping vereist een omgevingsvergunning, bouwtekening en constructieberekening. De kosten hangen af van materiaalkeuze, afwerking en benodigde dragende elementen. Vergelijk offertes en zorg voor duidelijke afspraken over meerwerk en minderwerk, zodat de planning voorspelbaar blijft. Een doordachte planning en samenwerking tussen architect, constructeur en aannemer vermindert risico's en kosten.

tags: #tweede #verdieping #binnenwanden