Woningcorporatie Zayaz bezit veel huurwoningen in de wijk De Haren in ’s-Hertogenbosch. Gebiedsontwikkeling De Haren is er op gericht om niet alleen de bestaande woningvoorraad (huur) te verduurzamen, maar ook bij te dragen aan de woningnood door nieuwbouw. Een groot onderdeel van de gebiedsontwikkeling is de verduurzaming van ongeveer 325 woningen. Huybregts Relou werd uitgedaagd om samen met Zayaz een plan te ontwikkelen voor deze huurwoningen.
Verduurzaming op maat: keuzevrijheid voor bewoners
Bijzonder in dit project was de grote mate van keuzevrijheid voor de bewoners. Naast een aantal verplichte werkzaamheden hadden bewoners zelf de keuze wat ze wilden verbeteren aan hun huis. Dit ging niet alleen om een nieuwe badkamer, keuken of toilet, maar ook om gevelvervanging in combinatie met dakisolatie en zonnepanelen: letterlijk verduurzamen op maat. Dankzij een goed inhoudelijk plan en een juiste, persoonlijke manier van aanpak is het draagvlak zeer hoog: tot nu toe hebben bijna alle bewoners besloten hun huis te laten verduurzamen.
Hoe verduurzamen? De concrete werkwijze
Een aantal werkzaamheden waren verplicht bij alle woningen uitgevoerd. Dit ging onder andere om het verwijderen van asbest in de gevel, het vervangen van dakpannen en het vervangen van de CV-ketel en leidingen. Andere keuzes waren aan de bewoner zelf. Als een bewoner koos voor gevelvervanging en dakisolatie, brachten we een prefab gevel aan. Op de begane grond werd de bestaande gevel er in zijn geheel uitgehaald, op de eerste verdieping werd alleen het buitenblad van de gevel afgehaald (afhankelijk van type woning). De dakisolatie werd van buitenaf aangebracht. De aangebouwde entree/berging is traditioneel geïsoleerd en afgewerkt met gevelstuc, het platte dak is voorzien van extra isolatie. Aanvullend kon elke bewoner op basis van een adviesgesprek kiezen om zonnepanelen te laten plaatsen.
Gedegen voorbereiding en proefwoningen
Het project kent een lange voorbereidingsfase, met woonwensen ophalen bij bewoners, technische onderzoeken, flora- en faunaonderzoek en -maatregelen, het vormen van een plan en het financieel vertalen van dit plan. Het uitvoeren van drie proefwoningen en daarna een proefblok gaf aanleiding tot gedeeltelijke bijstelling van het plan en daarmee de planning en begroting. Dankzij de vlotte samenwerking tussen Zayaz en Huybregts Relou kon het projectteam snel schakelen bij de te maken keuzes. Het gehele project wordt in 3 faseringen uitgevoerd, waarvan fase 1 reeds is afgerond.
Tevreden bewoners en zicht op draagvlak
Het draagvlak voor de verduurzaming is groot. Bewoners zijn enthousiast doordat ze bij de proefwoningen en het proefblok zien wat de verduurzaming hen oplevert. Omdat er met prefab gevels wordt gewerkt zijn de werkzaamheden per woning ook van relatief korte duur. Al met al zijn bewoners dik tevreden over de verduurzaming in hun wijk en van hun eigen woning.
Samenwerking met Rc Panels en bredere context
Dit project was een van onze grootste en meest bijzondere onderhoudsprojecten, die we niet hadden kunnen doen zonder inzet van ons projectteam op locatie met haar bouwpartners. Onderdeel van Klaar is Case, een inspiratieplatform van Bouwend Nederland, Stroomversnelling en NRP waarin succesvolle renovatie- en verduurzamingsprojecten worden gepresenteerd.
Renovatie en nieuwbouw in De Haren: een maatschappelijke vooruitgang
Er speelt veel in De Haren, dus er is ook veel te delen met elkaar. Gebiedsontwikkeling De Haren is een project van jaren. We renoveerden en verduurzaamden ruim 300 woningen en ontwikkelen nieuwbouw op zeker vier plekken in de wijk. Met straks als resultaat een prachtig, groen thuis voor de bewoners: een duurzaam huis in een groene woonomgeving. Naast de fysieke aanpak bouwen we ook aan verbinding en ontmoeting met en tussen wijkbewoners. Deze sociale buurtaanpak krijgt de naam #onzebuurt.
Nieuwbouwplannen en participatie met bewoners
In 2023 kondigde Van Haren aan ruim twintig van hun 145 winkels in Nederland te upgraden als onderdeel van een investeringsstrategie in hun fysieke retailaanbod. Het winkelconcept richt zich op een modernere uitstraling, zachte kleuren en meer ruimte, met aandacht voor route en gemak. Deze ervaring vertaalt zich ook naar de aanpak van woningbouw: het gaat om verantwoorde, commerciële ruimtelijke plannen met voortdurende optimalisatie.
Voor De Haren liggen nu de concrete stappen klaar voor Eerste Haren, Zesde Haren, en werk aan Tweede en Derde Haren. In voorjaar 2025 werd omwonenden uitgenodigd om naar het ontwerp te kijken; na terugkoppeling van bewonersvertegenwoordiging werd het ontwerp aangepast. Het resultaat: een gebouw van twee verdiepingen met 17 appartementen en een lift, passend op die plek en met extra woonruimte. Het ontwerp werd op 20 oktober 2024 gepresenteerd aan omwonenden. Het proces van betrokkenheid blijft belangrijk met bewonersvertegenwoordiging die de stem van de huurder bewaakt en weegt.
De sloop van 47 woningen voor nieuwbouw is in volle gang; een groep bewoners heeft aangegeven mogelijk terug te keren naar nieuwbouwappartementen. Doorstroming betekent dat bewoners verhuizen naar een woning die beter bij hun levensfase past. Ongeveer 30 van de in totaal ruim 120 nieuwbouwwoningen wordt gereserveerd voor doorstromers. De toewijzing van appartementen aan huurders die willen doorstromen staat gepland in het eerste kwartaal van volgend jaar.
Toekomstige checks en toezicht
Tijdens de voorbereiding op de nieuwbouw volgen diverse onderzoeken zoals milieu- en asbestonderzoek. Er wordt gekeken of er aanvullende maatregelen voor flora en fauna nodig zijn, en er wordt samengewerkt met een ecoloog om zorgvuldig om te gaan met beschermde dieren in de omgeving. Voor toezicht op de bouwlocatie wordt cameratoezicht en een surveillancedienst Trigion ingezet.
Historische zijpaden: Van Haren en de context van Den Bosch
In Den Bosch bevinden zich in meerdere panden nog kostbare tegeltableaus. De geschiedenis van Van Haren gaat ver terug, met winkels en fabrieken in diverse steden. Deze sectie illustreert hoe ondernemerschap en regionale ontwikkelingen meebloed hebben met de geschiedenis van De Haren en Den Bosch, inclusief de veranderingen in productie en retail die in de tijd hebben plaatsgevonden.
Klaar voor de toekomst: leefomgeving en architectuur
Het project richt zich op meer dan alleen bouwen. Het gaat om groen, verkeer, toegankelijkheid, privacy en veiligheid in de hele woonomgeving. Zo krijgen bewoners niet alleen een nieuw gebouw maar een complete leefomgeving die past bij een duurzame woonvisie.
Woningen Compere – virtuele rondleiding in een sleutel-op-de-deurwoning
| Fase | Status | Hoofddoel |
|---|---|---|
| Fase 1 | Afgerond | Proefwoningen en proefblok; plan fine-tuning |
| Fase 2 | In uitvoering | Prefab gevels; verduurzaming per woning |
| Fase 3 | Plannen | Uitvoering nieuwbouw en doorstroming |
tags: #van #haren #den #bosch #verbouwing