In opdracht van de gemeente Zutphen wordt de Deventerweg (vanaf de Coehoornsingel tot aan de Van Cappellelaan) opnieuw ingericht.
Duustzaamheid en burgerparticipatie zijn hierbij essentiële onderdelen.
Roelofs heeft aan de hand van het Duurzaamheidskompas de gemeente geholpen haar duurzaamheidsambities te integreren bij het herontwerpen van het oude wegtrace.
Met het Roelofs Duurzaamheidskompas zijn samen met verschillende afdelingen van de gemeente de duurzaamheidsdoelstellingen voor dit project geformuleerd.
De opdrachtgever heeft aangegeven dat het circulair inrichten van de omgeving en de burgerparticipatie essentieel is.
Er worden door Roelofs enkele ontwerpvarianten gemaakt en aan de opdrachtgever en bewoners voorgelegd.
De verschillende ontwerpvarianten zullen op innovatieve wijze (Augmented Reality en Virtual Reality) aan de bewoners worden gepresenteerd.
De Deventerweg in Zutphen is een statige straat die de entree vormt naar de binnenstad.
Deze straat, met een rijke historie, is vanaf de opkomst van de auto steeds verder verbreed, waardoor er uiteindelijk een brede asfaltstrook met fietsstroken ontstond.
Van 2020 tot 2023 is de Deventerweg opnieuw ingericht.
Deze klus was complex, omdat de belangen sterk uiteenliepen.
De buurt hechtte veel waarde aan het behouden van de ventweg en het voetpad.
De Bomenstichting wilde de bestaande bomen behouden, terwijl er ook eisen waren omdat de weg een belangrijke economische functie vervult als ontsluiting van de binnenstad.
Na intensief overleg werd unaniem gekozen voor de huidige inrichting.
De historische kenmerken, zoals de dubbele bomenrij aan weerszijden van de weg (alleestructuur) en de ventwegen in gebakken waaltjes, zijn behouden.
Daarnaast werden er vrij liggende, verwarmbare fietspaden aangelegd en een smallere rijbaan in gebakken stenen.
De buurt heeft een grote bijdrage geleverd aan de ruimtelijke en technische kwaliteit van het project door gedurende het hele traject een kritische blik te werpen.
Polsbroek is een belangrijke ingang naar de binnenstad van Zutphen.
Op dit moment ziet het gebied er niet zo aantrekkelijk uit.
Zutphen en Warnsveld blijven de komende jaren groeien in het aantal inwoners.
Dit betekent dat er woningen bij moeten komen.
Op verschillende plekken in de gemeente maken inwoners gebruik van gemeentegrond.
We vernieuwen delen van de visie landelijk gebied op een aantal onderwerpen.
De jongerenraad van Zutphen heeft het initiatief genomen om de speelplek Gerard Doustraat nóg fijner en toekomstbestendiger te maken.
In de visie Vesting van de Toekomst staan ideeën om de oude vesting van de stad beter te laten zien.
Klein Vaticaan is het gebied rondom de Sint Janskerk, tussen de Nieuwstad, Grote Gracht en de Isendoornstraat.
Grootschalige renovatie wordt op een hybride manier vormgegeven.
Projectleider Bertil Jansen van de gemeente Zutphen moet voor de grootschalige renovatie van de Deventerweg in Zutphen met veel belangen rekening houden.
De Deventerweg is een van de gezichtsbepalende toegangswegen tot het oude centrum van de voormalige vestingstad Zutphen.
De weg kreeg diens uitstraling begin 1900, toen Zutphen niet langer een vestingstad was.
Links en rechts verschenen al snel mooie karakteristieke herenhuizen voor de gegoede burgerij van Zutphen.
Het geheel werd afgemaakt met een dubbele bomenallee.
Direct na de Tweede Wereldoorlog veranderde de aankleding van de straat.
De binnenste bomenrijen werden gerooid en er werd een 13 meter brede asfaltlaag aangelegd.
Bertil Jansen: 'Uit onderzoek bleek dat dit asfalt aan het einde van diens technische levensduur was gekomen.
Een andere belangrijke reden om de weg te renoveren, is het grote aantal ernstige ongelukken dat hier gebeurd is.
Ik sta met Bertil Jansen en Henk Meijers van Boomkwekerij Noordplant op het begin van het nieuwe 700 meter lange tracé.
Projectleider Jansen legt kort uit waarom gemeente Zutphen dit besluit heeft genomen.
Er moest rekening gehouden worden met de eisen en wensen van veel gebruikers: Bewoners, automobilisten en fietsers.
Gelukkig zijn de huizen begin 1900 met een totaal wegprofiel van 30 meter breed ruim uit elkaar geplaatst, anders zouden de voortuinen, links en rechts een ventweg, een dubbele bomenrij, parkeren, fietsen en autoverkeer, niet mogelijk zijn geweest binnen dit profiel.
Eigenlijk is ervoor gekozen om al die functies apart in te tekenen.
Eerder was dat niet het geval.
Toen konden de fietsers weliswaar gebruik maken van de ventweg, maar kozen zij voornamelijk voor de fietsstrook op de rijbaan.
Dit was een onwenselijke en vooral ook onveilige situatie.
Vandaar dat gekozen is voor de aparte fietsstrook.
Bertil Jansen: 'Voor het ontwerpproces hebben we dus gekozen voor een hybride werkwijze, met aan de ene kant burgers en hun wensen en aan de andere kant de vakspecialisten binnen de gemeente en het Zutphense ingenieursbureau Smitsrinsma, die al die zaken verwerkt hebben in één technisch ontwerp.'
Ivo Stevens van Smitsrinsma: 'Ik kijk met veel plezier terug op dit project en op de manier van samenwerken.
Het is een zeer effectief als je op deze wijze met de buurt mag afstemmen.
Ivo Stevens: 'Dit is een zeer effectieve manier van samenwerken.
Veel burgers hadden het verzoek om de straat groener te maken.
Dat wordt in belangrijke mate gerealiseerd door de dubbele bomenrij.
De andere bomen hebben vorig jaar al een opfrisbeurt gehad, met mycorrhiza's en voedingstoffen.
Dat werk werd uitgevoerd door Wolterinck Bomen.
De bomen die eerder waren uitgevallen of tijdens de voorbereidingen waren gekapt, werden vervangen door andere bomen.
De oorspronkelijk bomen waren allemaal lindes, maar de gaten in de bomenrij werden opgevuld met een mix van lindes en andere soorten, waaronder Celtis australis, Styphnolobium japonicum 'Regent', Pyrus calleryana 'Chanticleer' Gleditsia triacanthos STREET KEEPER ('Draves') en de lindes Tilia cordata 'Rancho' en Tilia heterophylla 'Prestige'.
De binnenste rij bomen, die in een ondiepe wadi direct langs de rijbaan zijn geplant, bestaat volledig uit iepen, waaronder 'New Horizon', 'Rebona', 'Homestead', 'Lobel' en 'Clusius'.
Alle bomen, doorgaans in de maat 20-30 drkl, zijn geleverd door Boomkwekerij Noordplant.
Natuurlijk zijn de bomen voorzien van voldoende bomengrond en ruime groeiplaatsen.
Het is opmerkelijk dat de eerste bomen in het groeiseizoen zijn geplant.
Henk Meijers: 'Wij hebben deze bomen vooraf in het depot gezet.
Dat houdt in dat ze in het plantseizoen normaal zijn gerooid en daarna op ons containerveld in de schors zijn gezet.
Ze zijn pas recent uitgeleverd aan Zutphen.
Bertil Jansen: 'Dat is eigenlijk heel goed gegaan.
De dubbele rij bomen is niet het enige groen in de gerenoveerde straat.
De ondiepe wadi, waarin de iepen werden geplant, wordt volgend jaar ingezaaid met een bloemenmengsel.
De bomenspiegels van buitenste bomenrij worden ingeplant met een haag.
Verder zijn de parkeerplaatsen op de ventweg breder geworden dan in het historische ontwerp.
Burgers kunnen hun auto nu helemaal op de parkeerplaatsen kwijt en de auto hoeft niet langer met een wiel op de ventweg te staan.
De parkeerstroken zijn uitgevoerd met grasbetonstenen om wateroverlast zoveel mogelijk te voorkomen.
Bertil Jansen: 'Wij hebben van de raad een budget van 2,9 miljoen euro gekregen en ik wil binnen het budget blijven.
Toch bestaat er natuurlijk altijd de mogelijkheid dat er onverwachte dingen gebeuren.
Daarom hebben we voorafgaand aan het project een risico-inventarisatie gemaakt.
De conclusie was dat we de risico's goed ingecalculeerd hadden, ook het risico op munitie in de ondergrond.
Rondom de Deventerweg is in de oorlog stevig gevochten, maar na de oorlog would het gebied goed schoon zijn gemaakt.
Die inschatting klopte niet helemaal.
Direct na de oorlog zijn de schuttersputjes opgevuld met puin en scherven.
Onder dat puin is klaarblijkelijk nooit geruimd en daar hebben we niet ontplofte explosieven gevonden.
Toen we onder in de schuttersputjes, die tussen de bomen waren gegraven, voor de derde keer restanten van granaten aantroffen, hebben we een gecertificeerd CS OOO (Certificatieschema opsporen ontplofbare oorlogsresten)-bedrijf in moeten schakelen.
Later hebben we ook nog intacte granaten gevonden.
Een CS OOO -bedrijf inhuren en bijkomende kosten als een minigraver is duur, om precies te zijn € 9.000 per week, maar je kunt het risico niet lopen om te graven zonder een dergelijk-bedrijf.
De wethouder was trouwens heel begripvol.
Het werk aan de Deventerweg is aangenomen door de NTP Groep uit Enschede.
Jansen is positief over de samenwerking.
Voor een dergelijk project verwacht Jansen medewerkers die net wat preciezer en voorzichtiger werken dan je normaal gesproken van een infrabedrijf zou verwachten.
De oplossing is simpel.
Duidelijk maken dat je met een vast team wilt werken en vanaf het begin van het traject.
Wat daar ongetwijfeld bij geholpen heeft is een korte on-the-job training die gegeven is door Jansen in samenwerking met Smitsrinsma.
Jansen: 'Grondwerkers en stratenmakers zijn zich niet altijd bewust van de effecten van hun werkzaamheden op de bestaande bomen.
Daarom is ter plaatse uitleg gegeven over hoe ze zo weinig mogelijk schade kunnen toebrengen aan de bestaande bomen.
Kolken of eigenlijk 'slokops' in de wadi's.
Deze slokops treden pas in werking bij extreem noodweer.
Heel bijzondere technieken zijn er in het werk niet gebruikt.
Of het zou de toepassing van het Easypath fietspad moeten zijn.
Easypath is een modulair fietspad, dat is vervaardigd uit prefab betonnen elementen, die door middel van een strip uit gerecycled plastic aan elkaar gekoppeld worden.
De strips zijn makkelijk weer te verwijderen en daardoor kun je met een aantal zuignappen één of meerdere modules uit het fietspad verwijderen.
Zoiets is niet ondenkbaar, omdat het complete leidingennetwerk en het riool onder dit fietspad zijn geïnstalleerd.
Het wegtracé is uitgevoerd in Wienerberger gebakken dikformaat klinkers.
Bertil Jansen: 'Normaal zouden we zo'n oppervlak machinaal leggen.
Wij hebben er echter voor gekozen om dit met de hand te doen.
Dan krijg je toch een iets strakker verband en kan de bestrating beter tegen de invloeden van zwaar verkeer.
Het huidige project omvat een totaal tracé van 700 meter, tot aan het kruispunt met de van der Capellenlaan.
Jansen hoopt dat er aanvullend nog een klein stuk aan de renovatie geplakt kan worden.
In de 19e eeuw was de bevolking in Zutphen gegroeid van 7500 inwoners in 1800 tot ruim 16000 in 1875, onder andere door immigratie vanuit het omringende platteland.
Deze bevolkingstoename leidt al snel tot verdichting van de bebouwing in de binnenstad en verkrotting.
Vanaf het midden van de 19e eeuw was er geleidelijk al meer bebouwing verschenen op de vestinggronden.
In 1868 werd hier de eerste Buitensociëteit opgericht en in dezelfde periode zien we ook al enkele huizen verrijzen langs de Burg. Dijckmeesterweg.
Aan de Straatweg van Zutphen naar Deventer kwam een touwslagerij te staan en vlak bij de Oostveenschebrug werd een stoomolieslagerij in bedrijf gesteld.
In 1878 verwierf de gemeente Zutphen voor f 86.300,- de vestinggronden van het Rijk.
Grond die het Rijk of een Rijksdienst zelf kon gebruiken werd (nog) niet overgedragen, zoals een deel van de Grote Gracht en de twee bijbehorende bolwerken.
Een globaal stedenbouwkundig plan, opgesteld door F.W. van Gendt lag ten grondslag aan de waardebepaling van de grond.
De eerste plannen voor de bebouwing van de noordrand van de stad werden opgesteld door stadsarchitect Itz, die na zijn overlijden in 1875 werd opgevolgd door Van Etteger.
Van Etteger stelde voor het Rozenhofkwartier een plan op voor het afgraven en bebouwen van de Lunetten van Coehoorn met villabebouwing in een groene omgeving met grachten, bomenlanen en singels.
Hierop vooruitlopend werden alvast drie lunetten buiten de Nieuwstadspoort achter de Buitensociëteit en de buitenplaats Rozenhof geslecht.
Met de vrijkomende grond werd een deel van de voormalige hoofdgracht gedempt.
Mede door geldgebrek werd dit grootschalige project in 1879 door de gemeenteraad afgewezen.
In de volgende jaren werd een aangepast plan uitgevoerd.
P Helaas wordt er geen conclusie voor dit gedeelte gegeven.
- Historische context en monumentale kenmerken behouden
- Hybride ontwerpmethode met burgers en vakspecialisten
- Ecologisch groen en waterrobuuste inrichting
- Veiligheid en reductie van ongelukken als drijfveer
| Tracé | 700 meter tot kruispunt Van der Capellenlaan |
| Budget | 2,9 miljoen euro |
| Planten | Dubbele bomenrij, iepen in binnenste rij, diverse soorten |
| Materiaal | Wienerberger klinkers, gebakken dikformaat |
tags: #verbouwing #deventerweg #zutphen