Het bedrijventerrein Overdie is een van de werkgebieden van Alkmaar. tijd, met als gevolg een monofunctioneel en functionalistisch karakter. heen is daarmee een versteend, introvert gebied ontstaan. dan ook een belangrijke opgave voor de toekomst. 1.1. Het bedrijventerrein Overdie is een van de werkgebieden van Alkmaar. tijd, met als gevolg een monofunctioneel en functionalistisch karakter. heen is daarmee een versteend, introvert gebied ontstaan. dan ook een belangrijke opgave voor de toekomst. het kanaal. transformatie van dit deel van de kanaalzone naar een gemengd stedelijk gebied. de transformatie naar een gemengd stedelijk gebied. wonen, werken, voorzieningen en recreatie met elkaar verweven. en ze te stimuleren om in de transformatie te participeren. te zien. formuleren en bewaken.
2. naar een woonwerkgebied. 2.1. en grootschalige detailhandel. Het is 30 hectare groot. werkmilieu. kanaal en Zeglis tot aan de rand van de N242 naar de Bestevaerstraat. woonwerk. over het kanaal richting Oudorp. traject en valt buiten de scope van dit ontwikkelkader. naar een woonwerkgebied. aan kleinschalige bedrijfsruimtes en voorzieningen. Het gebied langs de Strooijonkerstraat leent zich niet voor wonen. uitbreiding van de bedrijven en parkeergebouwen. een heldere scheiding naar het bedrijventerrein van Overdie. In Overdie wordt uitgegaan van 70% voor werken en voorzieningen. aan de noordzijde. de openbare ruimte en de particuliere kavels en gebouwen. belemmerd in de werkzaamheden en logistiek die ermee gepaard gaat. van het bedrijventerrein zal een separaat traject worden doorlopen.
3. ruimte. Het is hier een tikkeltje ruiger dan in de binnenstad. en eigenwijs. Wonen en werken bevindt zich op of naast elkaar. maar een informeel landschap met veel bomen. 3.1. van wonen en werken. Daarbij is het proces net zo belangrijk als het project. het werken verdrongen wordt door het wonen. elkaar kunnen bestaan. zonering terug te vinden. Voor alles is het plan voor Overdie een raamwerkplan. ruimte. van elkaar. Het raamwerk biedt structuur en hiërarchie. bouwvelden zoveel mogelijk flexibel moeten zijn. Het plan is ontwikkeld met behulp van een voorbeeldverkaveling. is gezocht naar een aantrekkelijke en werkbare stedenbouwkundige structuur. het een beeld van de kwaliteit van de uitwerking. naar een spelregelkaart en naar regels voor het bouwen. verschijningsvorm van de gebouwen in deze publicatie zijn louter indicatief. kunnen dus geen rechten aan ontleend worden. van Zeglis 1 naar bedrijfsloodsen.
4. Langs het kanaal bevindt zich het kanaalpark. rijgt; de doorsteken en het schegpark. drie hectare en beslaat daarmee meer dan een kwart van het plangebied. Langs het kanaal bevindt zich het kanaalpark. rijgt; de doorsteken en het schegpark. drie hectare en beslaat daarmee meer dan een kwart van het plangebied. eerste orde, van een inheemse soort. van de grote schaal van het kanaal. kan kijken als ze later volgroeid zijn. de Herculesstraat. Voor de ontsluiting zijn de bewoners te gast op het oeverpad. parkeren voor de ligplaatsen moet in overleg nader onderzocht worden. van dichtbij beleeft kan worden. rooilijn. afstand van 16 meter. inheemse beplanting gedacht. heesters en kleinere bomen ontstaat een prettige bufferzone. In het park bevinden zich vier clusters van gebouwen rondom industriële erven. Tussen de gebouwen bevindt zich een beschutte wereld van stegen en pleintjes. bewoners. en zichtlijnen. staan de gebouwen aan een stoep. de rooilijnen sterker. Tussen de gebouwen leiden smalle doorsteken naar de binnenwereld. thuiskomen. waardoor een ontspannen groene woonwereld ontstaat. ingezet om de buitenruimtes op de begane grond mee in te kaderen. hebben. De erven zijn autovrij. Elk erf beschikt over een eigen parkeergebouw. erf. Het parkeergebouw is multifunctioneel. de laatste meters naar de woningen af te leggen. plaats bieden aan een huismeester, flexwerkplekken et cetera. om als collectieve ruimte te dienen, bijvoorbeeld als buurtmoestuin. blusleidingen. hiervoor. inrichting, bijvoorbeeld in de vorm van halfverharding. en het bedrijventerrein in het binnengebied. is. Het vormt daarmee een andere typologie dan de Erven. tot diep in Overdie voelbaar maken. kanaal OmvalKolhorn. met het Oeverpad. Ten zuiden daarvan bevindt zich een grote open weide. Her en der is gelegenheid om rustig te genieten van het uitzicht. park en de Herculesstraat is een terras op de zon gedacht. Aan de randen bevindt zich een overgangszone naar de bebouwing van de erven. staan ook hier op een verspringende rooilijn. de bebouwing zijn wadi’s gedacht. heesters en kleinere bomen ontstaat een prettige bufferzone. een gebouwde erfafscheiding. De overige doorsteken zijn intiemer van maat. voor de buurtbewoners. gebufferd kan worden. dier. stadsstraat. In de plinten vinden we bedrijven, kantoren en voorzieningen. is ruimte voor het grootste deel van het parkeren van bedrijven en bezoekers. bestaat uit tweemaal een rijbaan gescheiden door een middenberm. bevindt zich parkeren in visgraatmotief. parkeren ten behoeve van bezoekers. De straat is overdekt met een bomendak, samengesteld uit bomen van de 1e orde. de soort in verband met ziekte & plagen. De paden langs de oever en door het park zijn bedoeld voor voetgangers. dient als fietsen wandelverbinding. een fijnmazig netwerk. collectieve fietsenberging. nabij de entree, zodat het gebruik van de fiets gestimuleerd wordt. op alle 50km/h wegen moet. Salomonstraat, die ook in de toekomst voor auto’s toegankelijk blijft. is ontsloten vanaf de Herculesstraat en Strooijonkerstraat. te gast voor bestemmingsverkeer. kunnen bestaan door bijv. eenrichtingswegen en laad en los stroken. mogelijk wandelend of per fiets verplaatsen. in goede stallingsmogelijkheden voor de fiets. in de woongebouwen, bij voorkeur op de begane grond, nabij de entree. hun fiets parkeren bij de entrees van de erven, in daarvoor bestemde rekken. ruimte. De erven zijn autovrij. worden van de erven. In de plinten bevinden zich werkfuncties. een collectieve ruimte, waar brieven en pakketten kunnen worden geleverd. is voorzien in bewoner parkeren op maaiveld, ingekleed met bomen. de Parkeerverordening 2025 en het bijbehorende Uitwerkingsbesluit Parkeren 2025. in de openbare ruimte. Ook is het daardoor eenvoudiger om bedrijven en voorzieningen te bezoeken. in de Driehoek.
4.3. natuur. worden, zoals de klimaatopgave en het verlies aan biodiversiteit. een aantal thema’s die extra aandacht verdienen. Voor het landschap zal een apart inrichtingsplan moeten worden opgesteld. aandacht voor soortenrijkdom en diversiteit. voor kleinere soorten. doelsoorten. van water. fundering waardoor water geïnfiltreerd en gebufferd kan worden. groeiomstandigheden ontstaan voor de vegetatie. Ruimte voor de boomspiegelen wortels. en gradiënten, die bijdragen aan de biodiversiteit. De klimaatopgave wordt door infiltratie en buffering per bouwveld opgelost. bergingscapaciteit op daken. en voor de opwekking van zonne-energie. en verblijfsplekken en ten minste 30% schaduw op buurtniveau. 200 m2 schaduw zijn op loopafstand van maximaal 300 meter aanwezig. boven technische maatregelen zoals airconditioning. gedacht worden aan het plaatsen van overstekken en zonwering. van de energievoorziening. Het streven is om energieneutraal te zijn. moeten worden gerealiseerd. Bij voorkeur worden deze opgelost in gebouwen. en transport. die aan de zuidkant van Alkmaar gedacht is. en transport. 4.4. en ondergrondse ruimteclaim. goed op elkaar af te blijven stemmen, om conflictsituaties te voorkomen. hebben. ook een goed afgewogen ondergrondse ruimtelijke ordening. in Overdie. systeem te beschermen en te herstellen: het principe van water en bodem sturend. dat er veiligheid is en blijft om te wonen, werken, recreëren etc. Overdie. nieuwe functies zeer moeilijk is. van wadi’s, de doorsteken en het kanaalpark. worden gemaakt. plaatsgevonden. die alles afdekt, heeft dan ook de voorkeur. in dit plan vastgelegd. afweging. een later moment vastgesteld. Tevens is het grondwater leidend voor de inrichting van het plangebied. invloed heeft op het grondwater. inrichting geen invloed heeft op het grondwater en de grondwaterstroming.
5. aan de rand van het Kanaal. met wonen. 5.1. aan de rand van het Kanaal. met wonen. een plek behoudt binnen Alkmaar. waar ze nu zitten; andere bedrijven zijn minder goed te mengen met woonfuncties. wonen en werken aan elkaar went en aanpast. voor werken en voorzieningen in diverse soorten werkgebouwen. de geplande loodsen op Zeglis 1. alle plinten grenzend aan de Herculesstraat. meerlaagse werkgebouwen. ontstaat een centrale plek in de wijk. wijkbewoners als werkenden in de wijk. daarbij ook ruimte voor een (kleinschalige) supermarkt. bovendien. de mogelijkheid voor een horecavoorziening. en met uitzicht op kanaal en schegpark. bewoners, maar evenzeer de mensen die in Overdie werken. De plinten langs de Herculesstraat zijn goed zichtbaar en uitstekend bereikbaar. en binnengebieden. Zij zorgen voor levendigheid en een gemengd karakter. zijn voor auto’s. bedrijven en kleinschalige kantoren. Her en der in het plan is voorzien in ruimte voor meerlaagse werkgebouwen. gebouwen zijn geschikt voor diverse vormen van werken. herinrichten en vergroenen van de straat. ontsluiting. van aannemers of loodgieters. wonen en werken, voorzieningen en recreatie. 2021 is om in Overdie te voorzien in circa 1150 woningen. het woonprogramma is uitgegaan van het gemeentelijk woonbeleid. een totaal van tenminste 2/3 betaalbaar. sector. met het fijne groen. dan wel levensloopgeschikte woningen. in de ambities voor Overdie. Uit gegevens blijkt dat er een grote behoefte is aan appartementen. woning, als van jonge huishoudens tussen de 18 en de 35 jaar. zal er ook aandacht zijn voor geclusterde en intramurale woonvormen. wonen, maar met aandacht voor veel (gedeelde) groene buitenruimte. wonen in een groene omgeving. met een metrage van 45 tot 65 m2 gbo. driekamerappartementen van 65 m2 gbo. van appartementen en grondgebonden woningen met uiteenlopende metrages. plattegronden. per hectare bedraagt. voorzieningen. en parken is eveneens essentieel. te maken. Waarin bewegen gestimuleerd wordt.
6. ten behoeve van de planuitwerking van gebouwen en ensembles. zijn weergegeven in de spelregelkaart. ten behoeve van de planuitwerking van gebouwen en ensembles. zijn weergegeven in de spelregelkaart. 6.2. erven. maar van een ensemble. hoogte variërend van drie tot zes lagen. regel, op punten waar dat mogelijk is vanuit de compositie. uit gebouwen die onderling sterk verschillen in maat, hoogte en typologie. is het devies. De er...
Omschrijving buurtEen stadskaart van Alkmaar uit 1649 vermeldt al de naam de “Landen van de Overdie”, die ten zuiden van de toenmalige ommuring van Alkmaar lagen. Na de Tweede Wereldoorlog ging de uitbreiding van Alkmaar-Zuid door. Toen in 1956 de Bergertunnel werd geopend, waren de voorbereidingen voor de bebouwing van het Hoefplan en Overdie in volle gang. In de jaren die volgde werd Overdie uitgebreid tot de wijk die het nu is: Oud OverdieIn maart 2007 wordt de wijk echter op de lijst met 40 probleemwijken in Nederland van minister Vogelaar van Wonen, Wijken en Integratie gezet. De minister duidde deze wijken eufemistisch aan met de termen ‘krachtwijken’ en ‘prachtwijken’. Een meer gebruikelijke term was ‘aandachtswijken’. Hiermee werd geld vrijgemaakt om de sociale, economische en fysieke problemen in onder andere de wijk Overdie op te lossen. Sinds 2012 is de wijk echter geen Vogelaarwijk meer.
De Boombrug in Oud-Overdie is natuurlijk een historisch bouwwerk. De Boombrug is in 1581 aangelegd als houten toegangsbrug aan de zuidoostzijde van de stad, maar in de vroeg 18e eeuw werd hij vervangen door een gemetseld exemplaar. Via de Boompoort pal ten zuiden van de brug liep men over de Boombrug de stad in. De naam verwijst naar de houten afsluitbalk die gebruikt werd om ’s nachts de vrije doorvaart vanuit de in 1580 drooggelegde Boekelermeer naar de binnenstad te belemmeren. In 2001 heeft FARO de opdracht gekregen om voor deze Alkmaarse wijk een stedenbouwkundige structuurvisie te maken. In een planteam samen met wijkraad, gemeente en woningbouwverenigingen. We hebben workshops, excursies en inloopavonden voor de bewoners van de wijk georganiseerd. Op deze wijze zijn de buurtbewoners ‘meegenomen’ in de overwegingen en kregen zij een belangrijke stem. Uit dit planproces volgde een duidelijke voorkeur voor een nieuw buurtplein met een markant en fors gebouw. De structuurvisie beschrijft binnen welke bandbreedte voorziene en onvoorziene ontwikkelingen plaats moeten vinden en formuleert bijbehorende ambities en spelregels voor de korte en de lange termijn. Uit de structuurvisie voor Oud Overdie volgde een vervolgopdracht, het ontwerp voor het nieuwe markante gebouw aan het nieuwe buurtplein. Kenmerken van het plan zijn: een nieuw hart voor de buurt, behoud en interpretatie van de kenmerkende volksbuurtarchitectuur en betere relaties met de omliggende kwaliteiten. Het gebouw aan de Coornhertkade herbergt een programma van 60 woningen en 60 parkeerplaatsen. Over de plaatsing in de wijk is lang nagedacht. In plaats van een serie lagere gebouwen tussen wijk en park hebben wij in samenspraak met de bewoners gekozen voor het concentreren van de opgave in een compact gebouw van 10 lagen hoog. Vanaf de westgevel hebben de bewoners uitzicht op de stad, vanuit de oostzijde op de buurt en het vlakbij gelegen park. Als dank voor de goede samenwerking heeft FARO de wijkraad en Oud Overdie een in beton gegoten beeld van Evelyn van der Ploeg cadeau gegeven. De Alkmaarse wijk Nieuw-Overdie is al flink opgeknapt de afgelopen paar jaar. Binnenkort start Woonwaard met een nieuw project: de renovatie van de 240 woningen tussen de Koelmalaan en de Thomas à Kempislaan. "We gaan in de wijk woningen opknappen, goed isoleren en ventileren en ze worden aangesloten op het warmtenet van HVC. "Na 60 jaar is het tijd om deze woningen aan te pakken", laat Woonwaard via de eigen site weten. "Er moet het nodige gebeuren. We gaan de woningen energiezuinig maken, onderhoud oppakken en de uitstraling van de wijk verbeteren. "Goed", reageert bewoner Sabeir op de renovatieplannen, terwijl hij net van huis gaat. "Ook het toiletblok wordt nieuw, en we krijgen nieuwe verwarming. Ja ik moet even het huis uit, een week. Veel woningen en straten in Nieuw-Overdie zijn opgeknapt en er wordt al hard gewerkt in de buurt die volgende maand aan de beurt is. De straten worden opnieuw ingericht en meteen wordt de riolering vervangen. Ook wordt het warmtenet uitgebreid. De Reinaertlaan ligt op dit moment helemaal open. (tekst gaat door onder de foto) Herinrichting van de Reinaertlaan, rechts flats die al opgeknapt zijn. De bewoners zijn al vanaf 2021 betrokken bij de renovatieplannen. Hun wensen zijn in kaart gebracht, er is nauw overleg met een projectcommissie en in 2023 was er een ‘ontwerpfestival’ voor de bewoners, waar zij hun ideeën en voorkeuren op het ontwerp konden inbrengen. Afgelopen week trapten bewoners, Woonwaard en partners Logchies, en HVC af met een gezamenlijke opruimdag. Een dag om met elkaar spullen weg te doen die toch nooit meer worden gebruikt, met een snack en een kop koffie. Daarmee werd meteen wat werkruimte gecreëerd voor de werklui die straks over de vloer zullen komen. De renovatie van de buurt duurt bij elkaar zo’n 2,5 jaar. Het gebied dat later bekend kwam te staan als polder Overdie-Achtermeer, is gelegen ten zuidoosten van de Alkmaarse binnenstad. Het ligt aan de oostflank van een zandrug, waarop de voorloper van de Kennemerstraatweg is aangelegd. Vanuit het zuiden kronkelde een riviertje richting het Voormeer, genaamd D’Ye en later verbasterd tot Die. Ten zuidwesten van het Voormeer ontstond een meertje, dat Achtermeer werd genoemd. De landerijen die vanaf de weg op de zandrug te zien waren aan de overkant van het meertje en de Die, werden Overdie genoemd. In de loop der tijd sloegen de landeigenaren van Overdie, Achtermeer, Klappolder en Nieuwpoortermeer (ook wel bekend als Groenewater, Heilooërmeer, Rietmeer en Kooimeer) steeds meer de handen ineen bij het waterbeheer. Zo ontstond in de 18e eeuw de polder Overdie-Achtermeer, met een eigen bestuur en landeigenaren die samen de kosten droegen. In de 20e eeuw voltrok zich in deze polder de verstedelijking van Alkmaar. Het riviertje de Die -De Ee - Het Die komt vanuit Uitgeest, Limmen in de Sandersloot in Alkmaar (die heet nu Blekerssloot langs de Blekerskade) en Voormeer. WaterAlkmaar is compleet omringd door water: de Bergermeer, Egmondermeer, Voormeer, Achtermeer, Schermeer en andere meertjes zorgen voor open verbindingen met de zee.
1. 1214Eerste waterschapUit dit jaar stamt het eerste schriftelijke bericht van een waterschap uit onze regio. In 1196 kwam er namelijk door een grote storm een groot deel van Alkmaar onder water te staan, door zeewater dat via de Rekere naar binnen kwam. Er wordt een dijk aangelegd langs de westkant van de Rekere, tot Bergen. Doordat er veel dorpen worden beschermd door deze nieuwe dijk, moeten deze dorpen allemaal bijdragen. Strijd tegen waterTijdens de middeleeuwen komt er veel water Alkmaar binnen, waardoor het noodzakelijk wordt dijken te bouwen. Het water loopt echter naar het laagste punt, waardoor er in de dijkringen ook actie moet worden ondernomen. Wie in deze omgeving wil overleven, zal altijd kunstmatig dijkjes moeten aanleggen en voor de afvoer van overtollig water moeten zorgen. De Heilooërdijk wordt aangelegd. Dit is een dijklichaam om verzilting tegen te gaan, het zoute water kwam vanuit o.a. de Zijpe via de Rekere bij Alkmaar terecht. Ook bij Castricum was lange tijd een zeegat dat later zelf is dicht geslipt. Overtollig water werd eeuwenlang weggemalen met spierkracht, bijvoorbeeld door lastdieren in een tredmolen, en later ook met windkracht. Molens met wieken werden gebruikt om windkracht te benutten voor een roterende beweging. In Alkmaar wordt deze techniek voor het eerst gecombineerd met een scheprad in een wipmolen. De wieken kunnen op de wind worden gedraaid en het scheprad is stationair. 1532Concessie droogleggingWillem en Jan Jansz. Van Egmond van de Nijenburg, twee hooggeplaatste bestuurders en nazaten van Graaf Jan I van Egmond, verkrijgen in 1527 permissie van het Alkmaarse stadsbestuur om het Achtermeer tot land te maken. Helaas kwam er voorlopig niets van het plan terecht. Enkele jaren later kwamen de twee broers erop terug. Ze verzochten officially een octrooi of concessie aan keizer Karel V voor hun project. In november 1532 is alles geregeld en verleent de keizer het verzochte octrooi. Er wordt begonnen met de drooglegging van het Achtermeer. Volgens schriftelijke bronnen worden in dat jaar piketpaaltjes geslagen voor de drooglegging. Dit is het eerste meertje in Nederland dat succesvol wordt drooggelegd en polder wordt. De opbrengst zou bijna 36 hectaren aan nieuw land zijn. De molen stond waarschijnlijk op de plek waar nu de Dr. Schaepmankade kruist met de Mgr. 1539Opbrengst van landWillem en Jan Jansz. zijn erin geslaagd het Achtermeer “artificialicken” (kunstmatig) te herschapen in weiland. Dat heeft volgens Adriaen Stalpaert van der Wiele, de Alkmaarse rentmeester van Keizer Karel V, “groote coste, moeijselle (moeite), industrie (werk) ende pericule (risico)” gekost. Volgens de financiële administratie van Stalpaert voldoet Jan in 1546 in één keer de verschuldigde erfpacht over alle jaren vanaf 1539. 1566Tweede droogleggingDe eerste drooglegging was van korte duur. GroenewaterIn 1567 is ook het Groenewater drooggelegd, dat naast de Achtermeer ligt. Het Groenewater staat ook bekend als Heilooërmeer of Nieuwpoortermeer. 1570AllerheiligenvloedBij de Allerheiligenvloed van 1570 breekt op verschillende plaatsen de dijk door van de Achtermeer. Ook andere polders lopen grote schade op. Alkmaars belegIn 1573 wordt de polder weer opzettelijk geïnundeerd om de belegering van Alkmaar door de Spanjaarden te bemoeilijken. 1579NieuwpoortermeerTussen 1570 en 1579 kent deze nieuwe polder dezelfde geschiedenis als de Achtermeer: Allerheiligenvloed, dijkdoorbraken, nieuwe poging, inundatie als de Spanjaarden komen, molen verbrand bij terugtocht Spanjaarden, herbouwen en opnieuw beginnen. De ingelanden van de Achtermeer en van de Nieuwpoortermeer komen overeen dat de Nieuwpoortermeer voortaan mag afwateren via de ringsloot van de Achtermeer. Molen voor OverdieCornelis Drebbel tekent een kaart van Alkmaar, met daarop een watermolen in Overdie, ongeveer waar nu de Jan van Galenstraat ligt. De molen van Overdie maalt daar het water uit op het Zeglis tot 1711. Op de kaart is ook de molen van de Achtermeer te zien, ongeveer op dezelfde plek als op een kaart uit circa 1560 van Jacob van Deventer en een kaart van Louris Pietersz. uit ca. 1573. 1709Nieuwe plek molenSchriftelijke bronnen maken melding van een nieuwe molen voor de Achtermeerpolder. De betere molen is voor de ingelanden van de Overdiepolder reden om op 30 april 1709 op samenwerking met de Achtermeer aan te sturen. Na een geslaagde proef van een jaar om met één molen het geheel te bemalen, leidt het tot vereniging van de polders Overdie en Achtermeer. Klappolder sluit aanTussen 1711 en 1718 maken steeds meer landeigenaren van de Klappolder afspraken met de molenmeesters van de polder Overdie-Achtermeer over de waterhuishouding. Koning Willem I geeft de opdracht om het Noordhollandsch Kanaal aan te leggen. Veel bestaande ringvaarten worden daarvoor benut: die worden verbreed en verdiept. In Alkmaar doorsnijdt het kanaal de stad aan de oostkant. In 1824 wordt het kanaal geopend. Het kanaal wordt de ruggengraat van de Schermerboezem en daarmee van de waterhuishouding in Noord-Holland: tientallen polders wateren daar op af. Het kanaal zorgt dat het in zee belandt. ReorganisatieOmstreeks deze tijd worden de waterschappen gereorganiseerd. 1837ReglementHet eerste reglement, de eerste keur in druk, komt uit. Ophogen landTussen 1839 en 1960 vindt veel overdracht plaats van water en land aan de gemeente Alkmaar. 1886Eerste molenbrandEen molen is vaak het hoogste punt in de omgeving, met een groot risico van blikseminslag tot gevolg. Dat leidt ertoe dat de molen voor de Achtermeer-Overdiepolder op zondagavond 10 oktober 1886 volledig verbrandt door bliksem, ondanks de flinke regenbuien. De molen is tegen brand verzekerd. Eerste Plan van UitbreidingDe gemeenteraad van Alkmaar stelt het Alkmaarse Plan van Uitbreiding vast. In het plan wordt de bouw voorzien van nieuwe wijken en buurten in de Achtermeer en Overdiepolder: het Burgemeesterskwartier, het Lyceum- en Landstratenkwartier en Oud Rochdale. De woningbouw zal daarna decennialang een voorname plek hebben in de polder. Op de plek van de poldermolen is een plein getekend. Tweede molenbrand26 jaar na de laatste molenbrand is er opnieuw blikseminslag. Die slaat toe in de nacht van 13 op 14 augustus 1912. 1912Keuze voor motorNa de brand stemden op 25 september 1912 elf ingelanden voor een nieuwe windmolen, twintig kozen voor vervanging door een dieselgemaal. Daarna werd op 14 november bij Werkspoor een dieselmotor besteld met een centrifugaalpomp. DieselgemaalEen week achter op schema wordt op 8 maart 1913 het dieselgemaal in gebruik genomen. In de winter is dan in twee maanden tijd het machinegebouw gebouwd. 1923Bouw Oud-RochdaleWoningbouwvereniging ‘Rochdale’, die is voortgekomen uit de SDAP en zich richt op de bouw van goedkope arbeiderswoningen, start met de bouw van een wijk middenin de Achtermeer. Bouw ziekenhuisIn de Klappolder aan de Van Everdingenstraat start de bouw van het nieuwe Sint-Elisabeth Gesticht. Het gebouw wordt in 1927 in gebruik genomen. 1938 VerbindingsgrachtIn 1938 wordt een verbindingsgracht aangelegd tussen het dieselgemaal en het Heilooërdijkje. Oorspronkelijk wordt deze nodig geacht voor de lozing van ongezuiverd rioolwater uit de nieuwe uitbreidingswijken in de polder. 2e WereldoorlogVoor het regiment luchtafweer depottroepen bouwt het ministerie van Oorlog een barakkenkamp aan de Leeuwerikkade (nu Cort van der Lindenkade). Na de capitulatie nemen de Duitse bezettingstroepen het complex over. Brandstof is schaars. Er wordt veel geritseld en gemengd met petroleum en afgewerkte olie om het gemaal te laten werken. Tegen het einde van de oorlog vorderen de Duitsers het dieselgemaal en de machinistenwoning. 1942HolocaustUit heel Alkmaar, ook uit de buurten Lyceum- en Landstratenkwartier en Rochdale, worden honderden joodse Alkmaarders verdreven en beroofd van hun koopwoningen en overige bezittingen. Na-oorlogse woningbouwDe gemeente verwerft steeds meer gronden voor woningbouwplannen in de Overdiepolder en de Achtermeer en maakt deze bouwrijp. Voor gedemobiliseerde militairen uit Nederlands-Indië werd in 1949 besloten vijf flatgebouwen te bouwen bij de Willem de Zwijgerlaan, de eerste ‘hoogbouw’ in Alkmaar. Rond 1950 begint de gemeente ook met de bouw van flatwoningen in Overdie. In de Achtermeer verrijst de Staatsliedenbuurt. 1957OosterhoutDe gemeenteraad stemt in met een plan om de komende jaren Alkmaars huisvuil te storten op een terrein in het bosplan “Overdie en Achtermeer” voor compostering. Het bosplan wordt het groene hart van de woonwijken in de Overdiepolder, en gaat Oosterhout heten. LeeghwaterbrugDe provincie Noord-Holland opent in juni aan het eind van het Zeglis zonder ceremonie de Leeghwaterbrug. Het verbindt Alkmaar via de nieuwe woonwijken in de polder Overdie-Achtermeer met de Schermer. 1959RioolwaterzuiveringAan de Jan van Scorelkade opent een rioolwaterzuiveringsinstallatie, die het rioolwater voortaan eerst biologisch zuivert voordat het wordt geloosd op het oppervlaktewater. Einde PolderschapDe provincie besluit op aandringen van de gemeente Alkmaar dat het polderschap in 1962 moet worden opgeheven. Alle eigendommen gaan naar de gemeente. 1962Lagere technische schoolAan de Vondelstraat wordt de eerste paal geslagen voor de nieuwbouw van de katholieke lagere technische school ‘Sint Willibrord’. Gebroeders StokmanHet garagebedrijf van de Gebroeders Stokman met een Renault-dealerschap en een tankstation aan de Willem de Zwijgerlaan groeit na 20 jaar uit zijn jasje. 1988Elektrisch gemaalDe taken van het dieselgemaal worden overgenomen door een elektrisch gemaal. NooddienstOp 31 oktober en 1 november moet het dieselgemaal bijspringen wegens storing van het elektrische gemaal. De herstructurering van de wijk Oud Overdie omvat een uitgebreid sloop- en nieuwbouwprogramma, verdeeld over vier woonvelden. Voor woonveld O1 gaat het om sloop en nieuwbouw van 300 woningen. De kracht van het plan is dat het stedenbouwkundig eindbeeld vertaald is in bouwenveloppen. Door middel van concreet geformuleerde spelregels kan de kwaliteit van het plan eenvoudig bewaakt worden. Daarnaast is een nieuwe stedenbouwkundige structuur ontwikkeld om de wijk beter in de omgeving te verankeren en de relatie met de rest van de stad te verbeteren. Naast woningdifferentiatie en revitalisatie van de wijk beoogt het plan nieuw elan aan het 'Volksbuurtkarakter' te geven. en tussen de openbare ruimte en de architectuur staan hierin centraal. De overgang tussen openbaar en privé is klein en/of heeft een semi-openbaar karakter. De openbare ruimte is hierdoor collectief van aard en nodigt uit tot gebruik. De architectuur heeft ook een collectieve uitstraling, maar biedt ruimte aan de individuele expressie van bewoners.
tags: #verbouwing #oud #overdie