Tegemoetkoming voor asbestslachtoffers en nabestaanden: voorwaarden, bedragen en procedures

Asbestslachtoffers met kanker in het longvlies of buikvlies (mesothelioom) of stoflongen (asbestose) kunnen een financiële tegemoetkoming aanvragen. Dit kan bij het Instituut Asbestslachtoffers (IAS). Het IAS gaat met u na hoe u in contact bent gekomen met asbest en adviseert de Sociale Verzekeringsbank (SVB) over uw recht op een tegemoetkoming. De SVB beslist uiteindelijk of u de tegemoetkoming krijgt.

Doel en betrokken partijen

Asbestslachtoffers met mesothelioom of asbestose kunnen een tegemoetkoming aanvragen via het IAS. De SVB beslist daarna of de tegemoetkoming toegekend wordt. Het IAS bemiddelt tussen slachtoffers en werkgevers of verzekeraars, en het Schadeloosstellingsfonds voor asbestslachtoffers (ASbestfonds) verzoekt vaak om kostenvergoeding via de aansprakelijke partij. De overheid erkent door deze tegemoetkoming het leed van het slachtoffer, en de tegemoetkoming geldt als voorschot op een mogelijk latere schadevergoeding.

Voorwaarden voor een financiële tegemoetkoming

  1. U heeft de ziekte mesothelioom of asbestose; of u heeft via België/het land waar het proces loopt, een claim bij het IAS ingediend.
  2. U mag nog geen vergoeding voor immateriële schade hebben ontvangen; anders kan deze tegemoetkoming mogelijk niet worden toegekend.
  3. De diagnose moet zijn bevestigd door de medische panels van het IAS voor de relevante ziekte.
  4. Er moet bewijs zijn van blootstelling aan asbest tijdens het verrichten van arbeid als werknemer, of in milieu/huissituaties conform de regeling.
  5. De tegemoetkoming is geen vervanging van een volledige schadevergoeding, maar een voorschot daarop.
  6. Voor nabestaanden kan de situatie verschillen afhankelijk van of de aansprakelijkheid van de werkgever is vastgesteld en of de slachtoffer bij leven is aangemeld.

Hoogte van de financiële tegemoetkoming

In 2025 bedraagt de financiële tegemoetkoming voor asbestslachtoffers € 25.679. Dit bedrag wordt jaarlijks vastgesteld en kan wijzigen in latere jaren. Let op: dit bedrag is een vast bedrag en kan per jaar worden aangepast.

Aanvragen van de tegemoetkoming

U vraagt de tegemoetkoming aan bij het IAS. Gebruik het aanvraagformulier voor mesotheliooms slachtoffers of het aanvraagformulier voor asbestose slachtoffers, afhankelijk van uw ziektebeeld. De tegemoetkoming is een voorschot op de schadevergoeding en de SVB probeert vervolgens kosten te verhalen op een aansprakelijke partij, bijvoorbeeld uw (ex-)werkgever.

Procedures en afhandeling

Wanneer een aanvraag is ingediend, toetst het IAS of alle benodigde informatie aanwezig is. Indien nodig wordt extra informatie of bewijs gevraagd aan de aanvrager of diens arts. Voor sommige aandoeningen kan een medisch onderzoek in Brussel nodig zijn. Op basis van de verzamelde elementen neemt het Asbestfonds een gemotiveerde beslissing.

De tegemoetkoming kan ook gekoppeld zijn aan hulp bij het dagelijks leven door een aanvullende vergoeding voor hulp van een andere persoon, afhankelijk van de noodzakelijkheid van die hulp. Er bestaan gestructureerde normen voor bemiddeling die doorgaans leiden tot een vastgesteld normbedrag als bemiddelingskosten, doorgaans gedeeld tussen werkgever/verzekeraar en slachtoffer.

Nabestaanden en overlijdensschade

Nabestaanden van slachtoffers kunnen ook aanspraak maken op een tegemoetkoming onder bepaalde omstandigheden. Indien het slachtoffer overlijdt door een geweldsmisdrijf of door schuld van iemand anders, kunnen nabestaanden via het Schadefonds verschillende vormen van schadevergoeding ontvangen, waaronder uitvaartkosten en misgelopen levensonderhoud. Smartengeld (immateriële schade) maakt meestal deel uit van deze claims en kan deels tot de erfenis behoren als het slachtoffer dit bij leven heeft geclaimd.

Andere relevante aspecten

  • Het IAS is opgericht door een brede coalitie van werkgevers- en werknemersorganisaties, verzekeraars, het Comité Asbestslachtoffers en de overheid om de juridische lijdensweg te bekorten.
  • Alleen wanneer de blootstelling aan asbest in België of het betrokken land is vastgesteld, geldt de kans op een positieve behandeling als theorem.
  • Een asbestregister (www.asbestregister.nl) biedt slachtoffers een dossier om bewijs en feiten te bewaren ter ondersteuning van de claim.
  • Stoppen met roken is aan te raden, aangezien roken de kans op longkanker bij asbestblootstelling vergroot. Screening na blootstelling wordt door artsen vaak afgeraden vanwege stralingsrisico's.

Specifieke bedragen en vergoedingen

De vergoedingen en bedragen voor nabestaanden en hulp bij dagelijks leven kunnen variëren afhankelijk van de individuele situatie en regelgeving op het moment van behandeling. De maximale bedragen voor dagelijkse ondersteuning kunnen, afhankelijk van de situatie, maandelijks worden vastgesteld: bijvoorbeeld een volledige hulp op voltijdsbasis tot een maximumbedrag of halftijdse hulp met een ander tarief. Begrafeniskosten kunnen tot een bepaald maximumbedrag vergoed worden.

Procedures bij beroep en bezwaar

Als u het niet eens bent met de beslissing van het Asbestfonds of de SVB, kunt u in beroep gaan binnen drie maanden na bekendmaking van de beslissing. De rechtsmiddelen staan beschreven op de achterzijde van de beslissingsbrief.

Praktische tips bij het aanvragen

  • Verzamel relevante documenten zoals medische rapporten, bewijs van asbestblootstelling en bewijs van inkomen ten tijde van de overleden of zieke werknemer.
  • Bewaar alle correspondentie met IAS, SVB, en eventuele verzekeraars of werkgevers.
  • Maak gebruik van ondersteuning van Slachtofferhulp Nederland bij de aanvraag en het telling van de gewenste toelichting.
Infographic: Stappenplan aanvraag tegemoetkoming

tags: #vergoeding #nabestaanden #asbest