Het vervangen van een CV ketel verloopt altijd volgens een vast stappenplan. De loodgieter houdt deze stappen aan om tijdens en na de installatie de veiligheid te kunnen garanderen. Een verwarmingsketel verbruikt namelijk een grote hoeveelheid gas en in het apparaat vindt ook ontbranding plaats. De eerste stap in het proces van een CV ketel vervangen is een keuze maken voor een nieuw model. Het is natuurlijk de bedoeling dat de nieuwe CV ketel voor een significante besparing op het energieverbruik gaat zorgen. Deze besparing op de stookkosten stelt u immers in staat om de investering terug te verdienen.
Belangrijk hierbij is dat de gastoevoer naar het apparaat wordt afgesloten en dat zeker al het warme water uit de ketel is gelaten. Nadat de oude CV ketel verwijderd is kan de vervanger voor het apparaat op zijn plek gehangen worden. In de meeste gevallen zullen de aansluitingen die voor de gas- en watertoevoer moeten zorgen nog altijd op de juiste plek zitten. Dit is echter niet altijd het geval. Als alles goed is aangesloten en de loodgieter heeft gecontroleerd of er zeker geen sprake van lekkages zijn, dan is het werk nog altijd niet afgerond. Nu moet namelijk de CV ketel nog afgesteld worden zodat deze zo efficiënt mogelijk functioneert in het centrale verwarmingssysteem.
De opwekinstallatie. Het transportdeel. Het afgiftesysteem.
1. Opwekinstallatie
Om warmte op te wekken voor de verwarming heb je een warmteopwekker nodig. Die werkt vaak met (aard)gas of elektriciteit, zoals een cv-ketel of warmtepomp. Sommige woningen hebben geen opwekinstallatie. Dan wordt de centrale verwarming geregeld door een warmtenet of door een centrale opwekinstallatie, bijvoorbeeld in een appartementencomplex. Lees meer over cv-installaties bij VvE's
Cv-ketel of HR-ketel Bij de meeste woningen wordt de warmte nog opgewekt door middel van aardgas. Vaak worden deze moderne ketels niet alleen gebruikt voor de verwarming, maar ook voor het verwarmen van het water voor de douche en de kranen. De cv wordt daarom ook wel een combiketel genoemd. Warmtepomp Tegenwoordig worden warmtepompen steeds vaker als opwekker gebruikt. Soms in combinatie met de cv. Dit wordt dan een hybride warmtepomp genoemd. En soms als zelfstandige warmtepomp. Omdat je dan alleen elektriciteit gebruikt, wordt dit ook wel een all-electric warmtepomp genoemd. De warmtepomp zorgt dan ook voor het warme water. Meestal in combinatie met een boiler, omdat de warmtepomp niet snel genoeg het tapwater kan opwarmen.
2. Leidingen
Nadat de cv of warmtepomp het water heeft opgewarmd, pompt een cv-pomp het water door de cv-leidingen naar het afgiftesysteem. Deze zogenaamde cv-pomp vind je in de buurt van je ketel, of is daarin ingebouwd. Om te zorgen dat het warme cv-water zich goed verdeeld over alle delen van het afgiftesysteem (radiatoren, convectoren en vloer- en wandverwarming) is het verstandig om deze goed in te regelen. Lees meer over waterzijdig inregelen. Het is verstandig om je cv-installatie waterzijdig in te laten regelen. Hiermee wordt de warmte gelijkmatig verdeeld over de radiatoren en eventuele vloerverwarming. Dit is geen eenvoudige klus voor een doe-het-zelver.
3. Afgiftesysteem Het afgiftesysteem van je cv-installatie bestaat uit radiatoren, convectoren, wand- en vloerverwarming of een combinatie hiervan. De keuze in radiatoren is enorm. Van een eenvoudige radiator, designradiatoren voor in badkamers tot klassieke modellen. Convectoren zijn meestal wat lager dan radiatoren en bestaan uit een buis met daaromheen allemaal metalen ribben. De werking van radiatoren en convectoren is nagenoeg hetzelfde. Ze warmen lucht op die daardoor stijgt en zo de ruimte verwarmd. Bij vloer- en wandverwarming wordt het warme cv-water door leidingen in de vloer (of wand) gepompt. Hierdoor warmt de vloer (of wand) op en geeft deze warmte af aan de lucht in de ruimte. Wandverwarming vindt je niet vaak terug in woningen.
Regeling warmte per ruimte gebeurt met behulp van thermostaatkranen (zie afbeelding hiernaast) die per ruimte de temperatuur regelen. De werking van een thermostaatkraan is doorgaans afhankelijk van de kamerthermostaat. De kamerthermostaat geeft een signaal aan de ketel als deze moet branden. Deze thermostaat hangt meestal in de woonkamer. Als de woonkamer op de gewenste temperatuur is en de ruimte met thermostaatkraan nog niet, dan stopt de cv-ketel met branden omdat de kamerthermostaat leidend is. Het helpt dan dus niet om de thermostaatkraan hoger te zetten, omdat er dan geen signaal naar de cv-ketel gaat dat deze moet gaan branden.
Slimme thermostaat Om dit probleem met thermostaatkranen te ondervangen, zijn er ook systemen waarbij elke thermostaatkraan de cv-ketel apart aanstuurt. Met deze slimme thermostaatkranen verwarm je alleen de gewenste ruimtes op de ingestelde temperatuur. Dit bespaart energie.
4. Regelmatig onderhoud cv-ketel
Om het meeste uit je cv-ketel te halen en storingen te voorkomen, is het goed om je cv-ketel regelmatig te laten onderhouden. Afhankelijk van de ketel kun je dit het beste jaarlijks of tweejaarlijks laten doen. Onderhoud, reparatie en vervanging van de cv-ketel en de bijbehorende rookgasafvoer mag alleen gedaan worden door een gecertificeerde installateur. Zorg er bij radiatoren en convectoren voor dat er voldoende luchtstroming kan plaatsvinden. Plaats meubels niet tegen de radiator, maar houd altijd wat afstand. Alle verwarmingselementen moeten dusdanig worden afgesteld dat de warmte vanuit de ketel gelijkmatig wordt verdeeld. Zo verbruik je 10 tot 15% minder energie. Een goed ingestelde verwarming is ook veel comfortabeler. Alle ruimtes worden dan gelijkmatig warm.
Eigenlijk zou het verwarmingssysteem standaard moeten worden ingesteld, maar uit kostenoverwegingen wordt dit weinig gedaan. Bestaande radiatoren en convectoren werken efficiënter door aan de onder- of bovenzijde boosters te plaatsen. Boosters zijn kleine ventilatoren die er voor zorgen dat de warmte sneller de ruimte in stroomt. Hierdoor kun je effectiever (lees: zuiniger) verwarmen. Er bestaan ook radiatoren waar deze ventilatoren al zijn ingebouwd.
Veelgestelde vragen en aanvullende tips
- Heeft jouw cv-installatie een onderhoudsbeurt nodig? Een goed onderhouden cv verkleint de kans op storingen en werkt zuiniger. Ga voor een energiezuinig model. Laat de oude ketel veilig verwijderen en recyclen.
- Bij oudere ketels moet jaarlijks worden schoongemaakt en nagekeken door een CO-vrij-gecertificeerd installateur. Bij moderne ketels is eens per 2 jaar meestal voldoende.
- Stel de kamerthermostaat goed in en gebruik eventueel klok- of slimme thermostaten met bediening per kamer.
- Temperatuur ketel kan vaak lager. Voor de meeste goed geïsoleerde huizen is 50-60 graden voldoende; bij zeer goede isolatie kan 35-50 graden soms ook werken. Controleer echter of radiatoren genoeg warmte afgeven.
- Warm water op 60 graden om Legionella te voorkomen. Verlaag de temperatuur van heet tapwater van 80 naar 60 graden, maar nooit lager dan 60 graden.
- Ecostand vs. comfortstand: ecostand bespaart circa 15 m3 gas per jaar bij dagelijks gebruik van warm water, afhankelijk van patronen.
- Regelmatig onderhoud en eventuele CO-vrij certificering is verplicht vanaf 1 april 2023 voor installatiebedrijven.
In geval van storingen kun je ook zelf enkele stappen proberen: bij te lage druk vul de ketel bij, ontlucht radiatoren regelmatig, en reset de ketel indien nodig. Een cv-ketel die goed is afgesteld is veiliger, zuiniger en comfortabeler in huis. Je verbruikt minder gas en hebt minder kans op storingen. Soms helpt het om de waterdruk te controleren met de handleiding of een installateur te raadplegen.
Hieronder staan enkele concrete stappen die de installatie kunnen begeleiden bij een vervanging of bij onderhoud:
- Open de gas- en watertoevoer terwijl de installatie nog uit staat en laat alle warme water in de ketel verdwijnen voordat je begint.
- Verwijder de oude ketel en controleer of de aansluitingen op de juiste plek zitten voor de nieuwe ketel.
- Hang de nieuwe ketel op zijn plek en sluit de gas- en watertoevoer aan volgens de fabrikant en geldende normen.
- Laat een gecertificeerde installateur controleren op lekkages en stel de ketel af voor maximale efficiëntie in het systeem.
- Voer waterzijdig inregelen uit zodat warmte gelijkmatig verdeeld wordt over radiatoren en vloerverwarming.
- Schakel een onderhoudscontract in of plan een eenmalige onderhoudsbeurt in bij een erkende installateur.
- Regel de kamerthermostaat goed en kies voor een passend tapswatercomfort en ecostand waar nodig.
Hoe u uw verwarmingssysteem kunt aftappen en opnieuw vullen - een snelle en eenvoudige handleiding
De eerste stap bij het plaatsen van een nieuwe CV-ketel is het verwijderen van het oude model, waarbij de gas- en watertoevoer afgesloten moet worden en de elektriciteit naar de ketel uitgeschakeld moet zijn. Nu de oude CV-ketel is verwijderd, kan de nieuwe CV-ketel op dezelfde plek worden geïnstalleerd. Bij installatie worden de kranen onder de ketel vaak vervangen en blijft de veiligheid gewaarborgd door gecertificeerde vaklieden. Een onderhoudscontract biedt zekerheid voor de lange termijn en helpt bij een stabiel rendement op uw investering.
Een goede instelling van de ketel en het centrale verwarmingssysteem leidt tot een efficiënter gebruik van gas, betere comfortniveaus in alle kamers en minder kans op dure reparaties. Voor wie zelf wilt proberen: controleer regelmatig de druk, ontlucht radiatoren en volg de handleiding voor reset- en afstelfuncties. Het optimaliseren van de temperatuur en het gebruik van slimme thermostaten kan extra besparingen opleveren.