Een vlo is een parasitair insect. Het beestje dient geen nut in de natuur: het is vooral verantwoordelijk voor plagen in woningen of bedrijven. Wil jij alles weten over vlooien en maak je je zelfs zorgen? Beestjes Kwijt leert je de beestjes te herkennen en je krijgt de beste tips om ze te bestrijden. Maak jij je al druk vanwege vlooien in huis? Ga dan snel naar onze blog met uitgebreide tips tegen vlooien. Liever wat ‘snelle’ tips doornemen? Bekijk ze hier!
Vlooien zijn parasieten. Een parasiet heeft altijd een gastheer nodig om te overleven. Zo zuigt de vlo bloed van mensen of dieren. Het beestje kan echter alleen leven op dieren met lichaamsbeharing of een verenkleed. Wereldwijd zijn er ongeveer 2500 soorten vlooien. In België en Nederland bestaan pakweg vijftig soorten vlooien. Het gaat echter te ver om deze allemaal op te noemen, daarom beperken we ons tot de vlooiensoorten die het vaakst woningen opduiken.
Hoe ziet een vlo eruit en welke soorten kom je tegen?
De hondenvlo komt minder vaak voor dan de kattenvlo, maar ze kunnen ook katten en mensen bijten en voor een enorme jeuk zorgen. Een vlo is 1,5 tot 4 millimeter groot. De geringe afmeting maakt het lastig om het beestje met het blote oog te zien. De meeste mensen merken dan ook pas iets van een vlooienplaag als een kat of hond zich vaker krabt dan normaal. Last van konijnvlooien? Andere soorten vlooien in je woning zul je niet snel tegenkomen.
Vogelvlooien leven bij voorkeur in vogelnesten en overleven binnenshuis maar kort. En mensenvlooien dan? Die komen in West-Europa al bijna niet meer voor. Hoor je iemand spreken over grasvlooien in huis, dan zijn dat waarschijnlijk kattenvlooien of hondenvlooien. Vlooien en vlooieneitjes vind je namelijk soms ook in gras. Ga je met je hond wandelen in het park of loopt je kat daar vrij rond, dan bestaat de kans dat er vlooien op je huisdier springen of dat er vlooieneitjes uit het gras aan de vacht blijven plakken. Zandvlooien in huis komen ook bijna nooit voor. Deze parasieten leven vooral in tropische en subtropische gebieden.
Levenscyclus en eitjes
Hoe zien vlooieneitjes eruit? Je herkent ze als witgele, ovale ‘korreltjes’ van een halve millimeter groot. Een wijfje legt ongeveer vier tot acht eitjes per keer, maar in totaal zo’n 48 eitjes per dag. Bij voorkeur in de vacht van een hond of kat. De meeste eitjes vallen echter snel uit de vacht. De ontwikkeling van vlooien eitjes hangt sterk af van de omgevingstemperatuur en de luchtvochtigheid. De meest ideale omstandigheden zijn een temperatuur van 20-25° C en een vochtigheidsgraad van 70 procent. Uit de eitjes komen dan binnen 48 uur witte, pootloze larven kruipen.
Hoelang leeft een vlo? Binnen enkele dagen tot een week komen de eitjes uit, afhankelijk van het klimaat. De vlo bestaat twee tot drie weken als larve. Daarna begint de verpopping. Het popstadium duurt één tot twee weken. In vrijwel alle gevallen komen de poppen uit door trillingen (op de grond). Een volwassen vlo leeft gemiddeld 130 dagen, mits het beestje zich regelmatig kan voeden met bloed. Poppen kunnen tot wel een jaar overleven zonder gastheer. Volwassen vlooien die alsnog uit de pop komen, zijn dan wel héél hongerig.
Hoe komen vlooien in huis en waar zitten ze?
Vlooien komen op verschillende manieren in huis. Zo weet je bijvoorbeeld al dat ze van dier op dier overspringen. Of een kat of hond gaat op een plek liggen waar ook vlooien eitjes liggen. Ook mensen kunnen per ongeluk vlooieneitjes mee naar binnen nemen. De eitjes plakken dan, bijvoorbeeld, onder hun schoenen. Vooral in de zomer is het raak met de vlooienplagen. De beestjes gedijen immers goed bij warm (en vochtig) weer.
Waar zitten de meeste vlooien en vlooieneitjes? Verrassend genoeg vooral in en op vloeren. Eitjes vallen immers gemakkelijk uit de vacht van je huisdier. En hoe meer trillingen je veroorzaakt, hoe meer eitjes uitkomen. Een vlooien beet op een mens of dier herken je als volgt: het is een rood bultje met een wit of rood puntje in het midden. Heel vaak zie je vlooienbeten op voeten, onderbenen, in liezen of in oksels. Vlooien doen namelijk aan ‘proef-happen’.
In de 14de tot en met de 19e eeuw was dat helaas wel het geval: rattenvlooien zorgden voor de pestuitbraken. Gelukkig komen uitbraken van de pest niet of nauwelijks meer voor in Europa. Door heftige jeuk krab je de huid misschien kapot en veroorzaak je zo een infectie. Slikt een dier een besmette vlo in, dan bestaat er zelfs kans op lintworm, al komt dat zelden voor. Ben je allergisch voor steken of beten van insecten zoals vlooien, dan ontstaan er vaak meer klachten dan alleen jeuk en roodheid van de huid.
Wat te doen bij een vlooienplaag?
Een volwassen vlo gaat vanzelf dood als er geen gastheer aanwezig is. Zonder een bloedmaaltijd overleven de beestjes maar een paar dagen. Eitjes en poppen overleven helaas wel lang: tot wel een jaar. Bij trillingen op de grond en bij warme temperaturen kunnen die snel uitkomen. En wat als de volwassen vlooien toch nog aan een gastheer komen? Het wordt dan nóg lastiger om alle beestjes weg te krijgen. Gelukkig heb je wel twee opties: je gaat zelf vlooien bestrijden of je schakelt direct een ervaren bestrijder in. Vlooien maken je het leven zuur. Noem het woord ‘jeuk’ en je springt al op.
Veel sprays tegen vlooien (of tegen andere insecten) bevatten giftige stoffen. Het is dan ook niet aan te raden om de spuitbus lukraak ergens leeg te spuiten en al helemaal niet op beddengoed of in dierenmandjes! Bovendien mag je een vlooienspray zeker niet gebruiken als je de trotse bezitter bent van één of meerdere vissen in een vissenkom of aquarium. Azijn schijnt een natuurlijk anti vlooienmiddel te zijn. Meng een liter witte natuurazijn met water en spuit het op besmet textiel of vloeren (maar alleen als het materiaal tegen vocht en zuur kan).
Ga je besmet beddengoed wassen? Wil je geen giftige spray, maar wél een spray op natuurlijke basis tegen vlooien? Dat moet je acht bollen knoflook persen en in een grote pan doen. Dan giet je er bijna kokend water overheen en je laat het goedje 12 uur lang trekken. Giet het mengsel in de spuitbus en behandel er zowel binnenshuis als buitenshuis oppervlakken mee.
Preventie en dagelijkse tips
Hoe kun je een vlooienplaag voorkomen? Vlooien zelf voorkomen als je een huisdier hebt, is heel lastig. Aan de andere kant: als je weet waar je op moet letten, blijft een fikse plaag je mogelijk bespaard. Huisdieren vlooien met een speciale vlooienkam helpt! Verschoon de slaapplaatsen van je huisdieren regelmatig. Stofzuig zo vaak als je kunt. Dweilen? Tapijt of laminaat?
Behandel honden en katten met middelen tegen vlooien (met selamectine). Denk aan pillen, druppels of vlooienbanden. Het kan gebeuren dat een vlooienplaag je boven het hoofd groeit. Schiet hierbij niet direct in paniek, want je kunt altijd een professionele vlooienbestrijder uitnodigen. Hoe? Bij Beestjes Kwijt vind je direct een lokale expert. In verreweg de meeste gevallen start hij dezelfde dag nog met een behandeling.
Vlooien kunnen overleven zonder dieren, maar niet heel lang. Bij gebrek aan een gastheer (en dus bij gebrek aan bloed) houden deze insecten het maar een paar dagen vol. Hebben de vlooien alleen een mens als gastheer? Vlooien kunnen buiten overleven, al hebben ze wel voortdurend gastheren nodig. Eitjes van vlooien zijn taaier: die hoeven nog niet van bloed te leven en kunnen overal liggen.
Samenvattend over belangrijke kenmerken
- Vlooien zijn kleine (1-4 mm) springende parasieten die bloed zuigen.
- Volwassen vlooien hebben een korte levenscyclus, maar poppen kunnen lang wachten op trillingen en warmte.
- De kattenvlo is de meest voorkomende in huiselijke omgevingen in Nederland.
- Meestal bevinden eitjes en larven zich op de vloer en in textiel van huisdierenbedden en tapijten.
- Preventie omvat regelmatige ontworming en vlooienbestrijding bij dieren, wasbare textiel op 60°C, en stofzuigen.
Belangrijke notities voor aanpak
Let op bij gebruik van sprays rondom vissen en aquaria. Gebruik betrouwbare middelen en volg instructies op de verpakking. Raadpleeg bij twijfel een dierenarts of professionele bestrijder. Als je meerdere kamers wilt behandelen, voorkom het verplaatsen van besmet materiaal naar een andere ruimte om verspreiding te voorkomen.