Asbest kan op verschillende plaatsen in gebouwen en woningen voorkomen. De meest voorkomende asbestbevattende materialen zijn in de Asbestwegwijzer afgebeeld met hun vindplaats in en rondom woningen en op en rond agrarische bedrijven. Deze en andere asbesthoudende toepassingen, kunnen ook in en om andere type gebouwen voor komen. Alleen met een laboratoriumanalyse kunt u vaststellen of een materiaal of product asbest bevat. Wel is het mogelijk materialen met asbest in woningen te herkennen.
Asbest is een natuurlijk voorkomend mineraal dat bestaat uit microscopisch kleine vezels. Het is een veelgebruikt materiaal in de bouwindustrie door zijn opmerkelijke eigenschappen: brandwerendheid, hittebestendigheid, corrosiebestendigheid, goede elektrische, akoestische en thermische isolatie, enz. Asbestvezels zijn erg fijn en kunnen daarom worden ingeademd, de longen binnendringen en er schade veroorzaken. Over het algemeen is kortstondige blootstelling niet gevaarlijk. Toch is het moeilijk om een drempel te bepalen waarboven er een risico bestaat. In de meeste gevallen vormen asbesthoudende materialen geen gevaar als ze in goede staat verkeren. Maar wanneer het materiaal wordt afgebroken of beschadigd is, komen er asbestvezels vrij in de lucht.
Asbest herkennen is niet altijd gemakkelijk. Van sommige asbesttoepassingen is bekend dat ze asbest bevatten. Dit is bijvoorbeeld het geval bij asbestcementelementen zoals golfplaten of leien. In andere gevallen is meestal een analyse nodig om de aanwezigheid van asbest vast te stellen. Als een gebouw voor 1998 is gebouwd, kan het asbest bevatten. Een asbestinventarisatie voor een eengezinswoning kost ongeveer € 300, plus ongeveer € 50 per staal. Afhankelijk van het soort asbest (broos of niet-broos) en de staat waarin het zich bevindt, moeten asbestmaterialen worden verwijderd door een asbestverwijderingsbedrijf dat erkend is door de FOD Werkgelegenheid, Arbeid en Sociaal Overleg. Naast asbestverwijdering is er ook de inkapselingmethode. Hierbij wordt het asbest ingekapseld in een hermetisch afgesloten capsule om te voorkomen dat het wordt afgebroken en het milieu wordt verontreinigd.
Voor het verwijderen en inkapselen van asbest kan een voorafgaande aangifte of milieuvergunning nodig zijn. De milieuvergunning, voorheen 'commodo-incommodo'- exploitatievergunning genoemd, is een document met de technische voorschriften die de exploitant van een installatie moet naleven. Meer informatie over de milieuvergunning nodig zijn. Daarom is het belangrijk om inlichtingen in te winnen voordat je met de werken van start gaat. Raadpleeg de overzichtstabel Welke toelatingen nodig voor asbestverwijdering en/of inkapseling?
Wist u dat u kunt bouwen of renoveren met gerecupereerde of gerecycleerde materialen? Asbest is sinds 1998 verboden, maar is nog steeds aanwezig in heel wat gebouwen. Sinds 1993 is het verboden om met asbest te werken. Alles wat hiervoor gebouwd is, kan asbest bevatten. Woon je in een wat ouder huis en heb je het vermoeden dat er asbest in je huis aanwezig is?
- De meest voorkomende plek waar asbest aanwezig kan zijn is het dak. Denk hierbij aan golfplaten, dakleien en dakgoten.
- Rondom oude leidingen komt asbest ook geregeld voor. Denk hierbij aan het koord die bij de doorvoer van de gasleiding naar buiten komt. Ook de beplating rondom oude gaskachels zijn vaak van asbesthoudende platen. Verder is de leidingisolatie bij oude woningen vaak rijk aan asbest.
- Asbest werd vroeger voornamelijk in plafonds verwerkt. Asbest zorgt namelijk voor een betere isolatie. Naast deze goedkope manier om je huis te isoleren, zorgt asbest ook voor minder kans op brand.
- Asbest werd in het verleden ook veel gebruikt voor asbestpapier wat werd gebruikt als drager in de onderlaag voor vinyl vloerbedekking. Daarnaast zit asbest in zo goed als alle colovinyltegels.
- Niet alleen in onderdelen van het huis zelf, ook in losstaande apparaten is de kans op asbest aanwezig. Aangezien het voor 1993 toegestaan was om asbest te gebruiken, werd dit geregeld gedaan in huishoudelijke apparaten. Oude apparaten zoals heaters, broodroosters, elektrische ovens en zelfs haardrogers bevatten nog wel eens asbest.
Ben je op zoek naar een specialist voor asbestsanering? Om te weten of je alert op asbest moet zijn, kun je op een aantal punten letten:
- Het jaartal waarin bouwmateriaal is toegepast
- De plek waar het bouwmateriaal is toegepast
- In het geval van golfplaten op een codering op de platen
- De bouwtekeningen van je huis: staat er iets op over de aanwezigheid van asbest?
Zeker weten of er asbest in je huis zit? Laat dan een erkend bedrijf een asbestinventarisatie doen. Een asbestinventarisatieEen asbestinventarisatie is een onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in en om je huis. Een gespecialiseerd laboratorium voert dit onderzoek uit. Dit laboratorium test een monster van verdacht materiaal. Je kunt namelijk alleen onder een microscoop zien of ergens asbest in zit. Wil je zeker weten of er asbest in materiaal zit? Laat een erkend bedrijf dan een inventarisatie doen. Een erkend inventarisatiebedrijf vind je via de site van Ascert. In deze situaties moet je sowieso een inventarisatie laten doen: Je gaat in een gebouw van voor 1994 renoveren, verbouwen of slopen.
Er zijn twee soorten asbestinventarisaties: een visuele en een volledige (destructieve) inspectie. Visuele inspectie controleert alle zichtbare plekken in je huis en breekt nietsOpen voorzetwanden of aftimmeringen weg om te kijken wat daarachter zit. Je krijgt advies of je het asbest beter kunt laten verwijderen of laten zitten. Een visuele inspectie kost € 400 tot € 500. Volledige (destructieve) inspectie houdt ook de verborgen plekken in de gaten en kan hoger uitvallen.
Webshops met asbestproducten bestaan nog in sommige landen. In Nederland en de Europese Unie is asbest verboden, maar dat geldt niet voor alle landen. In China, Rusland, India en de Verenigde Staten maken bedrijven nog producten waar asbest in zit. Importeren van asbest is verboden; koop je producten uit landen waar asbest verboden is, weet je zeker dat het product geen asbest bevat. Raadpleeg de lijst met landen bij IBA Secretariat.
Vragen over asbest in en om jouw huis? Vroeger werd asbest onder andere gebruikt als materiaal in daken van panden, woningen, schuurtjes of andere bijgebouwen. Asbestvezels zijn schadelijk voor de gezondheid. Na 1 juli 1993 is asbest verboden en niet meer toegepast in huizen en materialen. Denkt u dat u asbest heeft in een gebouw? Asbest bestaat uit heel kleine vezeltjes die je met het blote oog niet kunt zien. Bij inademing kunnen ze na lange tijd kanker in de longen, het longvlies of buikvlies veroorzaken. Zolang het materiaal niet beschadigd raakt, is er niets aan de hand. Maar asbestdaken raken bijvoorbeeld beschadigd door weersinvloeden, zoals storm en hagel. U kunt asbest tegenkomen aan de buitenkant van een gebouw in golfplaten, goten, dakleien, gevelbekleding, regenpijpen en bloembakken. Binnen kunt u asbest vinden in onder andere vloerbedekkingen, vensterbanken, apparaten, tegellijm en glaskit.
Hoe herken je asbest?
Wilt u zeker weten of er asbest in of op uw pand zit? Schakel een gecertificeerd asbestinventariseerder in. Vul de vragen over uw woning in en krijg tips over het herkennen van asbest, advies over de beste manier om asbest te (laten) verwijderen en een schatting van de kosten voor het vervangen van een asbestdak. Als u asbest op een openbaar terrein vindt, bent u verplicht dit te melden bij de omgevingsdienst of uw gemeente. De gemeente kan asbest verwijderen als dat nodig is. Of als particulier mag u soms zelf asbest verwijderen, maar dit is sterk aan regels gebonden en vaak aan strikte voorwaarden.
Als u een woning hebt gebouwd voor 1994, bestaat er kans op asbest. Het is belangrijk om hiervan op de hoogte te zijn en dit eventueel te verwijderen. Loskomende asbestvezels houden namelijk risico’s in voor je gezondheid. Maar hoe herken je nu asbest in huis? Wanneer ben je verplicht om asbest te laten verwijderen? Hoeveel kost dit? En moet je verplicht een expert inschakelen? Asbest werd vroeger veel gebruikt in bouwmaterialen omdat het een goedkope grondstof is met een goede isolerende werking en een grote slijtvastheid. Sinds 1993 is het in Nederland verboden om asbesthoudende materialen te produceren, te verhandelen of te hergebruiken. Laat een erkende asbestverwijderaar in te schakelen die je woning kan controleren en adviseren over vervolgstappen.
Of je nu een woning hebt met dak, vloerzeil, vinyltegels, platen, buizen of isolatie, als het mogelijk asbest bevat, laat dan altijd een asbestinventarisatie uitvoeren door een gecertificeerd bedrijf. Zo weet je waar het zit, welke soort het is en wat de risico’s zijn. Twee soorten asbestinventarisaties bestaan: visuele en destructieve inspecties. Afhankelijk van de plannen voor renovatie of sloop kun je kiezen voor een destructieve inspectie om ook verborgen plekken te controleren.
Belangrijke sectionele verwijzingen en contactpunten
Asbest moet voldoen aan wet- en regelgeving en mag niet zomaar verwijderd worden door particulieren in veel gevallen. Raadpleeg altijd een erkende asbestverwijderaar en controleer of het materiaal in goede staat verkeert voordat er werkzaamheden plaatsvinden. Voor meer informatie over toelatingen en vergunningen bij asbestverwijdering verwijzen wij naar officiële overzichtstabellen en erkende instanties.