Verschil tussen warmte-unit en CV-ketel: werking en functie uitgelegd

De warmte-unit zorgt ervoor dat het water uit het warmtenet op een veilige manier de radiatoren/vloerverwarming en het water uit de kraan verwarmt. De volledige warmte-installatie in jouw woning bestaat uit de warmte-unit (ook wel afleverset genoemd) en de binneninstallatie. De warmte-unit is in de meeste gevallen een grijze box die in de meterkast hangt, maar soms ook in de keuken of een trapkast. De binneninstallatie bestaat uit de thermostaat, leidingen, radiatoren, vloerverwarming, kranen en convectoren in de woning. We maken gebruik van verschillende type warmte-units, maar ze werken ongeveer hetzelfde.

In de bovenstaande weergave zie je het type indirecte warmte-unit. Het warme water van het warmtenet gaat door de aanvoerleiding (2) de warmte-unit in. In de warmte-unit zit een warmtewisselaar (7). Die verwarmt het kraanwater en het water van de binnenhuisinstallatie*. Het afgekoelde water gaat via de retourleiding (1) terug naar de warmtebron. Daar wordt het water opnieuw opgewarmd en herhaalt het proces zich. Het opgewarmde water van de binnenhuisinstallatie (5) gaat door de leidingen en radiatoren en verwarmt zo je woning. Het afgekoelde water gaat weer terug naar de warmte-unit (6). Daar wordt het weer opgewarmd. Het warme water van het warmtenet gaat door de aanvoerleiding (2) de warmte-unit in. In de warmte-unit zit een warmtewisselaar (7). Die verwarmt het kraanwater tot minimaal 55 graden. Het kraanwater kan niet terugstromen door een terugstroombeveiliging (8).

Wij doen er alles aan om iedereen continu te voorzien van warmte en warm water. Onderhoud aan het warmtenet voeren wij zoveel mogelijk uit zonder dat je het merkt. Heb je tijdelijk toch geen warmte in huis? controleer regelmatig of er geen lekkage in de meterkast is. Wel warm water, maar doet de verwarming het niet? Dan ligt het hoogstwaarschijnlijk aan de binnenhuisinstallatie. We maken gebruik van verschillende type warmte-units. Bij een directe warmte-unit stroomt het water vanuit het warmtenet rechtstreeks naar de verwarming en/of vloerverwarming in de woning. Via een warmtewisselaar in de warmte-unit wordt het water verwarmd dat uit de kraan komt, bijvoorbeeld voor het douchen. Bij een indirecte warmte-unit verwarmd het warme water van het warmtenet zowel het water in de binneninstallatie, als het water wat uit de kraan komt.

Directe versus indirecte warmte-unit en CW-klasse

De CW-klasse (Comfort Warm Water) van een HR-ketel bepaalt hoeveel warm water je verbruikt. Als je meerdere keren tegelijk warm water gebruikt, is een CW4 of CW5 handiger. De capaciteit voor jouw huis moet door een installateur worden berekend. Een lucht/water warmtepomp werkt anders dan een lucht/lucht warmtepomp: hij haalt warmte uit de buitenlucht. Een volledig elektrische warmtepomp kan je hele huis verwarmen door warmte uit de buitenlucht te halen.

Oude cv-ketels gebruiken gas voor verwarming en warm water. Een hybride systeem kost gemiddeld tussen de € 4.500 en € 8.500 inclusief installatie. Gemiddelde kosten incl. Hybride warmtepompen zijn goed voor ongeveer de helft van alle warmtepompen die in bestaande woningen in Nederland zijn geïnstalleerd. Een hybride warmtepomp op een bestaande CV-ketel combineert het beste van beide systemen. De kosten van een hybride warmtepomp zijn lager dan die van all electric warmtepomp, terwijl u toch bespaart op uw gasverbruik. Merken als Intergas, Vaillant en Atag hybride ketel bieden betrouwbare oplossingen.

De capaciteit van de ketel moet aansluiten bij de huidige verwarmingsbehoefte van uw woning. Het vermogen van de CV-ketel moet overeenkomen met de verwarmingsbehoefte van uw woning. Huizen die na 2000 zijn gebouwd, zijn over het algemeen geschikt voor een warmtepomp. Wilt u precies weten welk systeem het beste bij uw woning past? Neem gerust contact met ons op voor deskundig advies als u meer informatie wenst. Zo bent u zeker van een keuze waar u jarenlang plezier van zult hebben.

Stadsverwarming en warmtenetten

Door heel Nederland zijn wijken aangesloten op stadsverwarming. Vooral in grote steden. Wat is stadsverwarming? Stadsverwarming (ook wel stadswarmte of warmtenet genoemd) is een manier om warm water in huis te gebruiken. Om je huis mee te verwarmen en warm water uit de kraan te krijgen. In een centrale warmtebron in je woonwijk wordt via leidingen warm water naar huizen en gebouwen getransporteerd. Deze warmte wordt via een ondergronds leidingnet naar een warmteoverdrachtstation gebracht. Van daaruit wordt water opgewarmd en vervoerd naar aangesloten woningen en gebouwen. Afgekoeld water stroomt weer terug en wordt opnieuw verwarmd.

Hoe wordt het water opgewarmd? Om het water op te warmen wordt in de eerste plaats restwarmte gebruikt. Denk aan warmte die vrijkomt in een fabriek, elektriciteitscentrale, een datacenter of vanuit afvalverbranding. Deze warmte gaat normaal verloren, maar wordt door het warmtenet gebruikt om water te verwarmen. Als er meer vraag dan aanbod is, worden er andere technieken gebruikt. In sommige wijken worden zonnecollectoren, biomassacentrales of warmtepompen ingezet om het water duurzaam te verwarmen. De rest wordt meestal verwarmd met gas.

Hoe werkt stadsverwarming in huis? Een woning met stadsverwarming heeft geen cv-ketel of warmtepomp nodig. Warm water komt via een leiding de woning in, zodat je het meteen kunt gebruiken. Het komt direct uit de kraan, of gaat naar je radiatoren of vloerverwarming om je woning te verwarmen. Bij de meeste aanbieders wordt een warmtemeter geïnstalleerd in de meterkast. Deze meter houdt bij hoeveel je verbruikt. Zo betaal je alleen voor jouw deel. Verder werkt het hetzelfde als bij een huis zonder stadsverwarming. Met de thermostaat regel je de verwarming. Stadsverwarming aanzetten en uitzetten hoeft dus niet, dat gaat allemaal vanzelf.

Heb ik stadsverwarming in huis? Heb je geen elektrische warmtepomp, cv-ketel, boiler of een geiser in huis? En is er geen algemene ruimte in je complex waar één ketel voor alle woningen staat? Dan is de kans groot dat je stadsverwarming hebt. Daar ontvang je dan ook een energierekening voor.

Hebben woningen met stadsverwarming een gasaansluiting? Soms wel. Je kunt stadsverwarming en een gasaansluiting hebben. In oudere woningen wordt bijvoorbeeld soms nog gekookt op gas. Al kiezen veel mensen ervoor om van het gas af te gaan en elektrisch te koken. Door het afsluiten van je gasaansluiting bespaar je dan zo'n € 250 per jaar. Ook is koken op elektriciteit goedkoper dan op gas. Snel terugverdiend dus.

Hoe duurzaam is een warmtenet? Stadswarmte gebruikt voor een deel warmte die anders wordt afgevoerd en verloren gaat. In de nieuwe Wet collectieve warmte (Wcw), die op 2 juli 2025 is aangenomen door de Tweede Kamer, staat dat restwarmte zoveel mogelijk benut moet worden, als dat technisch haalbaar is. Toch is alleen restwarmte vaak niet voldoende. Er moet dan bijgestookt worden om aan de vraag te voldoen. In veel wijken worden daar nog altijd fossiele brandstoffen voor gebruikt. Daar is dus nog winst te behalen. Gelukkig zijn er verschillende interessante ontwikkelingen op dit gebied en partijen die goed bezig zijn.

Afbeelding: Schematische weergave warmtenet en warmte-unit in huis

Zoals WarmtelinQ, Trias Westland, Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden en Eneco, Minewater Heerlen: deze projecten tonen diverse duurzame bronnen zoals restwarmte uit haven, aardwarmte en afvalwater die warmtenetten aandrijven. Het tarief van warmte wordt bepaald volgens het Niet Meer Dan Anders-principe (NDMA). Een warmtenet heeft doorgaans vaste kosten plus verbruikskosten, uitgedrukt in gigajoules (GJ).

Een warmtenet in jouw huis: vanuit de warmte-unit verdeel je de warmte over radiatoren en vloerverwarming. Het afgekoelde water stroomt terug naar de warmte-unit en vandaar terug naar de warmtebron. In de warmte-unit bevindt zich een warmtewisselaar die koud drinkwater verwarmt tot warm water van minimaal 60°C via een gescheiden systeem. De grootte van de warmte-unit is ongeveer 58 cm x 57 cm x 26 cm (b x h x d). Vaak geplaatst in de meterkast, maar soms ook in de badkamer of een andere ruimte. De pomp van de warmte-unit kan geluid maken, maar dit is vergelijkbaar met een geluidsarme pomp van een standaard cv-ketel. HVC onderhoudt de warmte-unit; de warmte-unit zelf is onderhoudsvrij voor de huiseigenaar, terwijl HVC verantwoordelijk is tot en met de warmte-unit.

CV-ketels: soorten en werking

De werking van een CV-ketel is dat het de CV-installatie (meestal leidingen en radiatoren) voorziet van warmte. Zodra de ketel een signaal van de regeling (thermostaat) krijgt, ontsteekt de brander en draait de pomp. CV-water stroomt door de warmtewisselaar van de ketel heen waar de vlam het water verwarmt. Zodra er warm water gevraagd wordt vanuit een tappunt in de woning zal de ketel overschakelen op het warmwater-programma. De ketel volgt het opstartprogramma, en het warme water gaat via een 3-wegklep naar een platenwisselaar waar tevens het tapwater doorheen loopt. De tappotemperatuur loopt hierdoor op tot circa 60°C.

Een enkele functieketel (solo CV-ketel) verwarmt uitsluitend de woning; voor warm water gebruik je een aparte boiler. Een combi-ketel levert zowel verwarming als warm water vanuit één apparaat. CW-klasse bepaalt de warmwatercapaciteit per minuut (CW3 tot CW6). Bij grotere warmwaterbehoefte of meerdere badkamers kan een hogere CW-klasse gewenst zijn. HR-ketels benutten restwarmte uit rookgassen en hebben een hoger rendement; VR-ketels en gascondensatieketels verhogen further het rendement. Een hybride CV-ketel combineert HR-ketel met een warmtepomp voor aanzienlijk lager gasverbruik.

Welke ketel geschikt is, hangt af van de woninggrootte en warmwaterverbruik. Voor grotere woningen met meerdere badkamers kan een combiketel met hoge CW-klasse verstandig zijn. Voor zonnepanelen- en gasvermindering kan een hybride systeem aantrekkelijk zijn, vooral in well-insulated homes. Een solo CV-ketel kan passend zijn wanneer er al een aparte boiler is of wanneer ruimtebesparing prioriteit heeft. Voor volledig gasvrije oplossingen kan een elektrische CV-ketel gevolgd door een zonneboiler overwogen worden.

In Nederland maken we de overstap naar duurzamere manieren van verwarmen, vooral nu we van het gas af willen. Een collectief warmtenet is een veelvoorkomende optie. Als je al klant bent bij Ennatuurlijk, profiteer je van het warme en duurzame voordeel van het warmtenet. De aansluiting naar een warmtenet vereist vaak een eenmalige investering van circa € 3.000 tot € 5.000, met opties voor subsidies zoals ISDE. Bij beslissingen over aansluiting of afkoppeling spelen praktische overwegingen en duurzaamheid een rol.

Diagram: Indeling warmte-installatie met warmte-unit en binneninstallatie

Als je twijfelt welke ketel het beste past, is een professionele check aan te raden. Denk na over je dagelijkse warmwaterbehoefte, woninggrootte, isolatie en toekomstige plannen. Een goed gekozen systeem verhoogt wooncomfort en verlaagt energiekosten op lange termijn.

Samenvatting van functies en belangrijkste kenmerken

  • Warmte-unit: verwarmt water uit warmtenet voor binneninstallatie en kraanwater; vaak in de meterkast; bevat warmtewisselaar; onderhoud verdeeld tussen HVC en verhuurder; continue warmte en warm watervoorziening.
  • Directe warmte-unit vs indirecte warmte-unit: directe levert direct warmte aan verwarming; indirect verwarmt zowel binneninstallatie als kraanwater via warmtewisselaar.
  • CV-ketel: verschillende types (solo, combi, hybride, elektrische); CW-klasse bepaalt warmwateroutput; HR- en VR-ketels bieden hogere efficiëntie; combinatie met warmtepomp mogelijk voor lagere gasverbruik.
  • Stadsverwarming: collectief warmtenet; warmte wordt centraal opgewekt en via leidingen gedistribueerd; restwarmte en duurzame bronnen; NDMA-regeling bepaalt maximale tarieven.
  • Onderhoud en installatie: warmte-unit vaak onderhoudsvrij voor huiseigenaar; volledige onderhoudszorg door onderhoudspartijen; installatiekosten en subsidies variëren per situatie.

Een inleiding tot stadsverwarmingssystemen

tags: #warmteunit #hetzelfde #als #cv #ketel