Een asbestinventarisatie is verplicht wanneer u bedrijfsmatig werkzaamheden laat uitvoeren, waarbij sprake is van verbouw of sloop, aan een gebouw of object dat gebouwd/gefabriceerd is vóór 1 januari 1994. Dit geldt voor werkzaamheden variërend van totaalsloop tot bijvoorbeeld de vervanging van een wandtegel of ruit of het maken van een doorboring. Deze verplichting ligt in eerste instantie bij de opdrachtgever maar - wegens verantwoordelijkheid voor de betrokken werknemers - ook bij de werkgever.
Uitvoeren en verificatie van asbestinventarisatie
Een asbestinventarisatieonderzoek moet uitgevoerd worden door een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf. Check of een bedrijf gecertificeerd is op ascert.nl. Geef aan het asbestinventarisatiebedrijf duidelijk aan welke werkzaamheden u wilt laten uitvoeren. Zodra u de opdracht heeft gegeven tot een asbestinventarisatie, meldt het bedrijf dit via het LAVS (Landelijk Asbest Volgsysteem). Een DIA (Deskundig Inventariseerder Asbest) van het bedrijf neemt monsters van de asbestverdachte toepassingen en laat deze onderzoeken in een daarvoor geaccrediteerd laboratorium. De resultaten worden opgenomen in een asbestinventarisatierapport. Het bedrijf voegt het rapport vervolgens toe aan het LAVS.
Het asbestinventarisatiebedrijf bepaalt ook in welke risicoklasse de verwijdering van het aangetroffen asbest valt. Bij het vaststellen van de risicoklasse maakt het bedrijf gebruik van de SMA-rt-tool. SMA-rt staat voor Stoffen Manager Asbest Risico Techniek. De SMA-rt uitdraai met de vermelding van de risicoklasse moet aanwezig zijn in het asbestinventarisatierapport. Bekijk meer informatie over asbestverwijdering.
Validatie en uitvoering
Door een specifieke werkmethode is het mogelijk om de emissie van asbestvezels tot onder de wettelijk vastgestelde grenswaarde te brengen. Zo kan een verwijdering die op basis van SMA-rt in risicoklasse 2 was ingedeeld in risicoklasse 1 uitgevoerd worden. Een validatieonderzoek kan worden uitgevoerd voor één specifiek project. In plaats daarvan kan er ook een landelijk validatieonderzoek plaatsvinden. De uitkomsten worden dan voorgelegd aan het Validatie en Innovatiepunt Asbest (VIP).
Belangrijke bedrijven en certificering
Eurofins is een internationaal, beursgenoteerd life sciences bedrijf dat klanten voorziet van hoogwaardig laboratoriumonderzoek en advies. Eurofins is wereldwijd marktleider op het gebied van bio-analytische testen voor onder andere levensmiddelen, water, milieu, cosmetica en farmaceutische producten. Wereldwijd telt Eurofins ruim 65.000 medewerkers, verdeeld over meer dan 950 laboratoria in 59 landen. Binnen Nederland verzorgen de geaccrediteerde laboratoria van Eurofins Milieu een breed pakket aan chemische, fysische en biologische analyses.
Somhorst biedt eveneens context over de taken en vaardigheden van een asbestdeskundige: “Wat doet een asbestdeskundige: takenpakket.” Een asbestdeskundige inventariseert en beoordeelt materialen op aanwezigheid van asbest; zonder en met breekwerk wordt geïnspecteerd, en indien nodig wordt een luchtmeting uitgevoerd om te controleren op asbestvezels in de lucht. Op basis van de bevindingen wordt een rapport opgesteld met een advies voor veilige verwijdering.
Opleiding en certificering
Om gecertificeerd asbestdeskundige te worden moet je slagen voor het examen. Veel opleidingscentra bieden een vooropleiding aan; deze vormt een basis voor het examen. Daarnaast kan de ADK-cursus gevolgd worden voor praktijktoepassingen rondom veilig verwijderen van asbest in huis. Na het behalen van het examen ontvang je een certificaat, dat afhankelijk van de opleiding soms meerdere jaren geldig is. Stichting Ascert biedt een overzicht van gecertificeerde asbestdeskundigen in Nederland.
Enkele gangbare certificaten zijn DAV1 (Deskundig Asbest Verwijderaar 1) als basisopleiding onder toezicht van een DTA (Deskundig Toezichthouder Asbestsanering), en DAV2 als vervolgstap voor meer verantwoordelijkheid. De DTA-functie is bedoeld voor toezicht en leidinggeven aan saneringswerkzaamheden. De DIA (Deskundig Inventariseerder Asbest) is gespecialiseerd in het opsporen en inventariseren van asbesthoudende materialen, voorafgaand aan sanering.
Praktische werkzaamheden en werkomgeving
Een asbestanalist buitendienst werkt vaak op locatie in de Randstad of elders met een mobiel laboratorium. De werkzaamheden bestaan uit het uitvoeren van visuele inspecties, eindmetingen (asbest), afnames van materiaal-, lucht- en kleefmonsters, en het analyseren van deze monsters. De resultaten worden nauwkeurig genoteerd en vertaald naar rapportages ter kwaliteitsborging. De arbeidsvoorwaarden en salarissen variëren met opleidingsniveau en ervaring; doorgroeien is mogelijk naar bijvoorbeeld DIA of DTA-functies.
Carrièrepaden en werkomstandigheden
De asbestsanering biedt volop mogelijkheden voor verdere ontwikkeling. Start je als DAV1, dan kun je met ervaring en aanvullende opleidingen doorgroeien naar DAV2, DTA of zelfs DIA. Werken als asbestinspecteur betekent vrijheid om verschillende locaties te bezoeken met een bedrijfswagen en zelfstandig werken. Reistijden kunnen verschillen, maar flexibiliteit en leergierigheid worden vaak gewaardeerd.
- Typen werkzaamheden: visuele beoordeling, luchtmeting, destructieve en niet-destructieve monstername.
- Belangrijke normen: NEN 5898, NEN 5896 en NEN2990 voor eindmetingen.
- Veiligheid: adequate persoonlijke beschermingsmiddelen en strikte procedures.
Prijsindicaties en marktbeeld
Er bestaan geen wettelijk vastgelegde prijzen voor asbestinventarisatie. Voor een asbestdeskundige inventarisatie betaal je gemiddeld tussen €100 en €1.500. Verkoop en inzet van laboratoriumdiensten en analyseprocedures variëren per organisatie. Salarissen liggen gemiddeld tussen de €2.200 en €2.800 bruto, afhankelijk van ervaring en certificaties. Zelfstandige asbestinspecteurs kunnen tussen de €400 en €900 per dag verdienen, afhankelijk van opdrachten en regionaliteit. Een typische dag kan 2 tot 4 inventarisaties omvatten, afhankelijk van pandgrootte en type inventarisatie.
Toekomst en arbeidsmarkt
Asbest blijft een relevante sector vanwege historische toepassingen in bouwmaterialen. Het correct uitvoeren van inventarisaties en saneringen is cruciaal voor gezondheid en veiligheid. Organisaties zoals Inspectus en MMLab bieden vacatures voor analisten en inspecteurs met oog voor detail, technische vaardigheden en zelfstandigheid.
Samenvatting van professionele rollen
Asbestanalisten en -deskundigen spelen een sleutelrol in de veilige omgang met asbest: van inventarisatie en classificatie tot monitoring, verwijdering en eindcontrole. De combinatie van correct opgeleide DIA’s, DAV’s en DTA’s met geaccrediteerde laboratoria zorgt voor betrouwbare resultaten en veilige uitvoering van saneringswerkzaamheden.