Wat betekent cultuur voor het opgroeien van jongeren? Cultuur omvat de normen, waarden, overtuigingen, tradities en gewoonten die je leert van je opvoeding, school en omgeving. Bijvoorbeeld hoe je je kleedt, wat je eet en drinkt, hoe je met anderen omgaat en religie. Ook speelt cultuur een rol in creatieve uitingen zoals kunst, wetenschap en muziek. Culturen staan niet vast: ze veranderen voortdurend door wat mensen meemaken. Ze kunnen van elkaar verschillen. Ook binnen een culturele groep kunnen mensen van elkaar verschillen en tot meerdere groepen behoren. Opgroeien in een diverse samenleving kan kinderen en jongeren helpen om open te staan voor verschillen en om respectvol met mensen van verschillende culturen om te gaan.
Diversiteit en opgroeien
Wat betekent diversiteit voor het opgroeien van jongeren? Diversiteit gaat over de verschillen tussen mensen, zoals leeftijd, uiterlijk, geslacht, religie en achtergrond. Sommige verschillen, zoals hoe iemand eruitziet, zijn direct zichtbaar. Deze worden daarom 'oppervlakkige verschillen' genoemd. Andere verschillen zijn minder of niet zichtbaar. Denk aan je overtuigingen, normen en waarden. Dit zijn 'diepliggende verschillen'. Uit onderzoek blijkt dat oppervlakkige verschillen vaker een effect in het dagelijkse leven hebben. Mensen kunnen hierop namelijk beoordeeld worden omdat anderen de verschillen kunnen zien. De diepliggende verschillen komen pas naar voren wanneer mensen elkaar beter leren kennen. Verder zijn er ook 'opvallende verschillen'. Deze gaan over welke kenmerken het meeste opvallen wanneer we anderen ontmoeten. Het blijkt dat hoe we naar anderen kijken en welke verschillen ons opvallen, wordt bepaald door onze eigen ervaringen en overtuigingen.
Jongeren die opgroeien in een diverse omgeving leren vaak beter met verschillen om te gaan. Ze krijgen ook een bredere kijk op de wereld. Door de verschillen om hen heen kunnen ze zich makkelijker aanpassen op verschillende plekken en aan mensen. Dit komt omdat ze eerder wennen aan verschillende manieren van denken en leven.
Superdiversiteit en inclusie
Superdiversiteit. Nederland is nog nooit zo divers geweest op het gebied van religie en achtergrond. De laatste jaren wordt er steeds vaker gesproken over 'superdiversiteit'. Dit betekent dat er steeds meer verschillende groepen mensen naar Nederland komen, zoals expats, vluchtelingen en andere migranten. Dit leidt tot een toename van het aantal mensen in een land als en tot een grotere diversiteit aan culturen en gewoonten. De term 'superdiversiteit' werd in 2007 bedacht door socioloog en antropoloog Steven Vertovec. Hij wilde hiermee laten zien hoe complex en gevarieerd moderne samenlevingen zijn geworden door de vele verschillende mensen die er wonen.
Wat betekent inclusie voor het opgroeien van jongeren? Inclusie hangt vaak samen met diversiteit. Dit betekent dat iedereen, ongeacht de onderlinge verschillen, kan meedoen in de samenleving. Het doel van een inclusieve samenleving is om hindernissen weg te nemen die mensen hierin tegenhouden. Bijvoorbeeld door ervoor te zorgen dat alle mensen onderwijs kunnen volgen en werken. Of dat iemand met een handicap gemakkelijk toegang heeft tot gebouwen en ruimtes. Het gaat er dus om dat iedereen gelijke kansen krijgt om mee te doen en geaccepteerd te worden. Inclusie is belangrijk voor de opvoeding van kinderen en jongeren. Als ze opgroeien in een inclusieve omgeving, leren ze om verschillen tussen mensen te waarderen en respecteren. Dit helpt hen om anderen eerlijk en gelijkwaardig te behandelen. Hierdoor voelen ze zich meer verbonden met anderen en kunnen ze zich beter ontwikkelen op sociaal en emotioneel gebied. Het helpt hen bijvoorbeeld om betere relaties op te bouwen met mensen om hen heen.
Maatschappelijke discussies en onderwijs
In een diverse samenleving komen mensen met verschillende achtergronden samen. Dit is een verrijking en kan zorgen voor een inclusievere samenleving. Toch zijn onderzoekers het niet altijd eens over hoe deze superdiversiteit de relaties tussen mensen en groepen mensen beïnvloedt. Bijvoorbeeld: Sommige onderzoekers zeggen dat als iemand veel contact heeft met mensen van andere culturen, de vooroordelen over die mensen minder worden en de relaties verbeteren. Sommige onderzoekers, zoals de Amerikaanse socioloog Robert Putnam, beweren juist dat te veel diversiteit de band tussen mensen kan verzwakken, omdat ze zich terugtrekken van mensen van hun eigen culturele groep. Het thema diversiteit kan leiden tot discussies in de maatschappij, waarbij de media vaak een rol speelt. Daarbij gaat het meestal over onderwerpen als integratie of polarisatie. De toename van vluchtelingen heeft deze discussie meer aandacht gegeven.
Inleiding. De culturele sector speelt een cruciale rol bij het vormgeven van de samenleving, het behoud van erfgoed en het bevorderen van creatieve expressie. De sector is echter lange tijd bekritiseerd vanwege het gebrek aan diversiteit en de ondervertegenwoordiging van gemarginaliseerde gemeenschappen. De afgelopen jaren is er een groeiende erkenning van de behoefte aan meer vertegenwoordiging en inclusiviteit binnen de culturele sector. Dit essay onderzoekt de voordelen van meer diversiteit in de culturele sector en benadrukt hoe diversiteit de creativiteit bevordert, inclusiviteit bevordert, het publieksbereik vergroot en culturele ervaringen verrijkt.
Diverse perspectieven en inclusie in de cultuursector
Diverse perspectieven en verbeterde creativiteit. Een grotere diversiteit brengt een schat aan diverse perspectieven naar de culturele sector. Wanneer individuen met verschillende achtergronden en ervaringen hun unieke standpunten inbrengen, leidt dit tot een rijker weefsel van ideeën en creatieve expressie. Het laten horen van diverse stemmen draagt dominante verhalen uit, doorbreekt stereotypen en moedigt nieuwe en innovatieve artistieke vormen aan. Diverse perspectieven bevorderen een meer inclusief creatief proces, waardoor onvertelde verhalen, alternatieve standpunten en ondervertegenwoordigde geschiedenissen kunnen worden verkend. Deze diversiteit aan perspectieven voedt de creativiteit door het scala aan thema’s, stijlen en verhalen die binnen de culturele sector kunnen worden verkend, uit te breiden. Het bevordert een cultuur van experimenteren, grenzen verleggen en artistieke horizonten verbreden.
Culturele inclusiviteit en diversiteit. Een grotere diversiteit in de culturele sector bevordert culturele inclusiviteit door ervoor te zorgen dat diverse gemeenschappen worden gezien, gehoord en gevierd. Het zorgt voor de erkenning en validatie van de ervaringen, culturen en identiteiten van gemarginaliseerde groepen. Vertegenwoordiging helpt barrières te slechten en historische uitsluiting te overwinnen, waardoor individuen in staat worden gesteld hun verhalen terug te winnen en hun cultureel erfgoed tot uitdrukking te brengen. Wanneer een grotere diversiteit aan gemeenschappen zichzelf vertegenwoordigd ziet in de culturele sector, bevordert dit een gevoel van verbondenheid en gezien worden. Het geeft een krachtige boodschap af dat hun verhalen en bijdragen ertoe doen. Een grotere diversiteit in culturele instellingen, galeries, theaters en media biedt niet alleen rolmodellen voor aspirant-artiesten en cultuurbeoefenaars, maar vergroot ook de zichtbaarheid en erkenning van diverse culturen, waardoor een meer inclusieve en rechtvaardige samenleving wordt bevorderd.
Uitbreiden en diversifiëren van doelgroepen. Een grotere vertegenwoordiging in de culturele sector heeft het potentieel om nieuwe doelgroepen aan te trekken en te boeien. Wanneer diverse gemeenschappen zichzelf weerspiegeld zien in culturele ruimtes, helpt dit om barrières voor participatie weg te nemen en een gevoel van eigenaarschap en verbondenheid te bevorderen. Deze inclusiviteit moedigt individuen die zich buitengesloten of gemarginaliseerd hebben gevoeld aan om actief deel te nemen aan cultureel aanbod. Representatie speelt ook een rol bij het aantrekken van publiek met verschillende culturele achtergronden. Wanneer culturele instellingen prioriteit geven aan diverse programmering en vertegenwoordiging, worden ze aantrekkelijker en relevanter voor een breder scala aan gemeenschappen. Dit uitgebreide publieksbereik verbetert niet alleen de financiële duurzaamheid van culturele organisaties, maar creëert ook kansen voor interculturele uitwisseling, dialoog en begrip. Verrijkte culturele ervaringen leiden tot een groter gevoel van onderlinge verbondenheid en sociale cohesie.
Sociale en economische impact. Een grotere diversiteit in de culturele sector kan aanzienlijke sociale en economische gevolgen hebben. Het helpt sociale ongelijkheden aan te pakken en bevordert sociale rechtvaardigheid door systeembarrières en vooroordelen uit de weg te ruimen die historisch gemarginaliseerde gemeenschappen hebben uitgesloten. Door kansen te bieden aan diverse culturele beoefenaars, wordt de sector toegankelijker, rechtvaardiger en een afspiegeling van de bredere samenleving. Bovendien draagt een grotere vertegenwoordiging in de culturele sector bij aan economische groei en duurzaamheid. Diverse perspectieven en ervaringen brengen frisse ideeën en innovatie in artistieke praktijken, wat leidt tot de ontwikkeling van nieuwe markten en publiek. De culturele sector reageert beter op de veranderende demografie en de eisen van de samenleving, en positioneert zich voor relevantie en succes op de lange termijn.
Praktische verbinding met onderwijs en werk wereldwijd
Nieuwe mensen en culturen ontdekken doe je als je in het buitenland gaat werken. Mensen met een multi culturele achtergrond kom je natuurlijk overal tegen. Het kan op school zijn, in je straat, bij het sporten, en ook in je werk (buitenland). Een multi culturele achtergrond is niet iets om voor te schamen, sterker nog, het is een gift. Niet iedereen is zo gelukkig geweest om in contact te komen met andere culturen die anders zijn dan je eigen tijdens zijn jeugd of volwassen leven. Hoewel het internet veel heeft bijgestaan in het vergroten van kennis over buitenlandse culturen (als ook zelf werken in het buitenland), is het kijken naar een Indiaanse serie met Chinees eten op de schoot bepaald een verruiming van je multi culturele kennis. Maar echt leven in New Delhi, een sociaal netwerk daar opbouwen, nieuwe culturen ontdekken en hun voedsel uitproberen zal ongetwijfeld een leerzame ervaring zijn. Vanwege je multi culturele achtergrond voel je je misschien niet helemaal bij een bepaalde groep mensen. Je zit er tussen in. Hoort er niet helemaal bij omdat je misschien ergens geboren bent. Als je in het buitenland gaat werken, zal je dit ongetwijfeld ervaren. Mensen nemen je op, maar soms niet voor de volle 100%. Maar dit is niet negatief, het geeft je de mogelijkheid om kennis te maken met verschillende groepen mensen met andere achtergronden. Een belangrijk voordeel is je aanpassingsvermogen. Je past je veel makkelijker en sneller aan. Een 2e voordeel zijn je sociale vaardigheden. Mensen met verschillende achtergronden hebben het in zich om makkelijker te socializen met verschillende mensen en staan eerder open voor nieuwe contacten. Verscheidenheid is de sleutel naar creativiteit. Het is volkomen duidelijk dat mensen met een diverse achtergrond een voordeel hebben. Je hebt inspiratie van meerdere culturen (mensen, ervaringen, normen / waardes). Dit heeft niet alleen invloed op je creativiteit, maar ook je beeld op ideeën. Een volgend voordeel is dat iemand meer empathie heeft voor andere mensen. Ze zijn toleranter. Mensen met een multi culturele achtergrond zijn opener. Wil jij ook leren en genieten van andere mensen / culturen / achtergronden? Dan is werken in het buitenland iets voor jou. Wereldwijd zijn er meer dan zesduizend talen en talloze culturen. Deze culturen hebben uiteraard allemaal hun eigen normen en waarden. De grenzen vervagen steeds meer en het samenbrengen van de culturen zorgt voor de nodige uitdagingen. Ook it-bedrijven krijgen steeds meer te maken met internationalisering. Door het tekort aan Nederlandse developers wordt steeds vaker buiten de Nederlandse arbeidsmarkt naar talenten gezocht. Organisaties moeten steeds meer uitdagingen aangaan die culturele diversiteit binnen het bedrijf met zich meebrengt. Door de toename van samengestelde personeelsbestanden wordt het voor bedrijven steeds belangrijker om bewust te zijn van wat er leeft onder personeel dat uit andere landen komt. Om hier meer duidelijkheid over te krijgen, hebben wij onderzoek gedaan onder 260 Oost-Europese developers en hen gevraagd welke uitdagingen zij verwachten te ondervinden als zij naar Nederland verhuizen. Bijna de helft van de developers uit ons onderzoek (47 procent) ziet de taalbarrière als grootste uitdaging en iets minder dan een derde (27 procent) geeft aan culturele verschillen als grootste uitdaging te zien. Deze uitdagingen spelen niet alleen in het privéleven, maar misschien nog wel in grotere mate op de werkvloer. Om deze uitdagingen te overbruggen moeten organisaties een klimaat hebben dat openheid kent voor de verschillen die diversiteit met zich meebrengt. Werken met verschillende culturen gaat immers beter als je begrijpt hoe verschillende medewerkers communiceren, onderhandelingen voeren en beslissingen nemen. Het is daarom noodzakelijk om een gemeenschappelijke taal te hebben die iedereen begrijpt. Zodra bedrijven deze culturele verschillen omarmen, biedt het binnenhalen van experts en talenten uit het buitenland tal van mogelijkheden waarvan juist geprofiteerd kan worden. Een creatief en innoverend team. Een team van developers dat bestaat uit een groep uiteenlopende leden is in staat tot een creatiever denkproces en vernieuwende ideeën. Verbreiden van de markt. Niet alleen werknemers worden internationaler georiënteerd, maar ook voor bedrijven is dit ‘core business’. Developers met een andere achtergrond openen nieuwe markten voor bedrijven. Zij zijn vaak internationaler georiënteerd. Grotere vijver van talent. Een bedrijf met een divers personeelsbestand heeft als voordeel dat er wordt gevist in een grotere vijver van talent. Developers uit het buitenland hebben echter niet per se betere skills of expertise. Sfeer op de werkvloer. Door het hebben van verschillende culturen op de werkvloer vergroot je de kans op een betere werksfeer. Elke cultuur besteedt meer waarde aan andere aspecten. Zo is werksfeer in sommige culturen zeer belangrijk en wil het personeel zich daar meer voor inzetten. Het niet spreken van dezelfde taal of het hebben van andere gewoonten is helemaal niet nadelig mits je er je voordeel uit weet te halen. Het is dus als bedrijf belangrijk om deze uitdagingen aan te grijpen en te voorkomen dat de uitdagingen problemen worden. Want ook buiten de landsgrenzen zijn developers met talent te vinden en juist door een divers personeelsbestand pluk je de vruchten van diversiteit die ook jouw team en bedrijf verder kunnen helpen.

Wat betekent 'multicultureel'? (InterCom Live: 12 december 2022)
Tijdens de kabinetten-Lubbers vond een opmerkelijke transformatie van de politieke besluitvorming plaats en voerden bewindspersonen en Kamerleden tal van interessante debatten, die terug te vinden zijn in schriftelijke verslagen: de Handelingen. In onze blogreeks, Wandelingen door de Handelingen, houden we je op de hoogte van onze werkzaamheden. Het multiculturele onderwijs in Nederland in de jaren tachtig bleef een belangrijk aandachtspunt voor de regering en het parlement. Met het ideaal van de multiculturele samenleving in het achterhoofd, wilden de kabinetten-Lubbers in de jaren tachtig zorgen voor onderwijs dat alle aanwezige culturen in Nederland erkende en respecteerde. In de praktijk bleek dit een lastig streven en gaven de onderwijsresultaten van minderheden echter aanleiding tot zorg en was herziening van het beleid gewenst. Door het verder uiteenlopen van standpunten over het onderwerp was dit geen gemakkelijke opgave. Aan het begin van de jaren tachtig ontving de Tweede Kamer het idee van de multiculturele samenleving met open armen. Na jaren van toenemende migratie en matige beleidsvoering, stelde het kabinet-Lubbers I in 1983 op basis van advies van de Wetenschappelijke Raad voor het Regeringsbeleid (WRR) een minderhedennota op met beleid ten aanzien van Nederlanders met een migratieachtergrond. Een van de belangrijkste uitgangspunten van deze nota was dat ‘minderheden in staat moeten worden gesteld zich als alle andere ingezetenen de vaardigheden eigen te maken die voor een gelijkwaardig functioneren in onze samenleving nodig zijn’.[1] De belangrijkste achterliggende gedachte van deze nota was dat een multiculturele samenleving een sterke samenleving zou zijn. Een belangrijk onderdeel voor het waarmaken van deze doelstelling was het onderwijs. Via het onderwijs leerden kinderen om te gaan met verschillende culturen in Nederland. Verandering in overtuiging. Een keerpunt in deze overtuiging is te zien in een commissievergadering van 31 oktober 1988. In dit debat stond het actieplan minderhedenbeleid voor 1989 centraal. Net als veel andere onderdelen van het minderhedenbeleid presenteerde het onderwijs in eigen taal en cultuur niet de verwachte resultaten. De beleidsvoerders van onderwijs, staatssecretaris Nell Ginjaar-Maas (l) en Kees van Dijk (r), luisteren aandachtig naar de sprekers tijdens het commissiedebat op 31 oktober 1988. In het debat wezen de commissieleden veelvuldig op dit aankomende WRR-rapport. De commissieleden uitten hun ontevredenheid over de resultaten van het minderhedenbeleid in de afgelopen vijf jaar en wilden verandering in het beleid. Ook het onderwijs in eigen taal en cultuur moest een andere invulling krijgen. Dit onderwijs zou de multiculturele samenleving versterken doordat de leerlingen de taal en de cultuur van hun land van herkomst beheersten en daardoor alle culturen gelijk waren. Voor een goede integratie bleek het spreken van goed Nederlands belangrijk. Ondanks de nadruk op het belang van het onderwijs in de eigen taal en cultuur, vonden de partijen het belangrijk dat de leerlingen met een migratieachtergrond goed Nederlands leerden spreken, zodat zij niet verder achterop zouden raken. Een ander struikelblok bij het functioneren van het OETC vormden de leraren. Vanaf het begin van de invoering van het OETC was er een tekort aan leraren die het onderwijs in eigen taal en cultuur konden verzorgen. Een groot gedeelte van de leraren kwam hiervoor daarom vanuit de landen van herkomst over naar Nederland. Ondanks zorgen over achterblijvende resultaten en de negatieve aspecten bleven de Kamerleden het OETC steunen. De meesten wilden nog steeds dat leerlingen met een migratieachtergrond onderwijs kregen in hun eigen taal en cultuur zodat zij die cultuur goed representeerden in de multiculturele samenleving. Wel vonden ze dat de huidige vorm van het OETC niet voldeed aan de verwachtingen en dat het beleid moest veranderen. De belangrijkste verandering zochten veel partijen niet in de inhoud van het programma maar in de positie van het OETC binnen het onderwijsprogramma. Dit betekende niet dat het OETC zou verdwijnen, de meeste partijen waren juist ondanks alle tegenslagen overtuigd van het belang van het onderwijs. Het onderwijs moest buiten de reguliere lesuren plaats gaan vinden. Ook de minderheidsgroeperingen lieten van zich horen en protesteerden tegen het tegenvallende onderwijs. Spaanse kinderen en hun ouders protesteren in januari 1986 in Amsterdam tegen de manier waarop zij onderwijs in hun eigen taal en cultuur krijgen. Ook de regering was van mening dat het onderwijs in eigen taal en cultuur van groot belang was voor de toekomst van de multiculturele samenleving. Staatssecretaris voor het basisonderwijs, algemeen voortgezet onderwijs en het lerarenbeleid Nell Ginjaar-Maas (VVD) stelde ‘dat je het bestaansrecht van OETC niet ter discussie zou moeten stellen’.[10] Hoewel dit commissiebat niet het meest verhitte debat over het onderwijs was - in de debatten over het cultuurverdrag met Marokko en het plenaire debat over de aanpassing van de wettelijke positie van de leerkrachten ging het er heftiger aan toe - laat dit debat wel de kwetsbaarheid van het minderhedenbeleid zien. BronnenHandelingen II 1982/83, bijl. 16 102, nr. 16 102, nr. 20 200-VII, nr.