StandplaatsOregano doet het vooral goed op een zonnige standplaats. De grond moet voedzaam zijn en eerder aan de kalkrijke kant. Rekening houdend met zijn natuurlijke rotsachtige habitat, is het vanzelfsprekend dat een goed doorlaatbare of gedraineerde grond noodzakelijk is, vooral tijdens natte winters, steenpuin in de grond verwerken is hiervoor ideaal. De invloed van klimaat, seizoen en grond zijn bepalend voor de smaak en niet zozeer de vele cultivars die bestaan. Planten geplukt in de mediterrane streken zullen een veel sterker aroma hebben dan de inheems gekweekte planten.
Opkweek en vermeerdering
Wilde marjolein is een zeer gemakkelijk te kweken plant. Scheuren die de meest gebruikte vermeerderingswijze is, doe je het best in het voorjaar wanneer de plant nog in rust is. Stekken is ook een goede methode maar wel wat omslachtiger. Men neemt kruidachtige kopstekjes in de maand juni en steekt ze in een mengsel van zand en turf. Totdat de stekken zijn ingeworteld legt men er geperforeerde plastiekfolie op. Zelf zaaien gaat ook. Dit gebeurt in april - mei in een kweekserre in goede zaaigrond. Rechtstreeks in potten zaaien ofwel verspenen naar grotere potten om ze daarna uit te planten op hun definitieve standplaats.
Je kunt in principe oogsten wanneer je wilt, mits de oregano plant groot genoeg is. Uitplanten doe je het beste na half mei op 20 cm afstand van elkaar. Voor wie meerdere wilde marjolein planten in de tuin gaat zetten, wordt een plantaantal van acht tot elf stuks per vierkante meter geadviseerd. Ook in een pot of kuip op het terras kunt u wilde marjolein planten. Zorg er wel voor dat de pot (of kuip) groot genoeg is, zodat de plant gemakkelijk uit kan groeien.
Standplaats, bodem en drainage
Gaat u wilde marjolein planten? Kies dan een zonnig plekje voor de plant uit. Volle zon is de meest ideale standplaats voor wilde marjolein, al groeit de plant op een plek half in de zon ook prima. De bodem is goed gedraineerd en bij voorkeur iets kalkrijk en humusrijk. Meng wat grind door de grond voor een betere drainage. De wilde marjolein doet het goed als borderplant en is uitstekend te combineren met andere vaste planten. De bodem niet te zuur mag zijn en goed waterdoorlatend.
Vermeerdering en zaaien
Allereerst is het zo dat de plant zichzelf uitzaait als u na de bloei de uitgebloeide bloemen niet afknipt. U kunt natuurlijk ook het zaad opvangen en de zaadjes in een kweekbakje met zaaigrond plaatsen. In het voorjaar kunt u de plantjes dan in de tuin zetten. Wilde marjolein stekken is eveneens een goede methode, maar vergt wel iets meer aandacht en werk. U neemt net voor de zomer enkele kruidachtige kopstekjes en steekt deze in een mengsel van zand en turf. Leg hier plasticfolie over en prik in het folie wat gaatjes. De meest gebruikte manier om wilde marjolein te vermeerderen is door de plant te scheuren. Doe dit bij voorkeur in het voorjaar, zolang de plant nog in rust in.
Tijdens de teelt vraagt oregano maar weinig onderhoud. Goed om te weten is dat de oregano plant niet te nat mag komen te staan anders ontstaat er al heel snel wortelrot waardoor de wilde marjolein dood gaat. Na de bloei in de zomer moet je de oregano plant een aanzienlijk stuk terug snoeien om zo nieuwe groei te stimuleren. Wil je zelf oregano gaan stekken? Snij een stengeluiteinde van 15 cm hoog af. Verwijder alleen de blaadjes en bloemen aan het begin van de stengel van de wilde marjolein, de rest laat je zitten. Doe het stekje in een pot met kalk tuingrond en rivierzand. Plaats het stekje op een plek uit de wind in de schaduw. Geef het stekje regelmatig water.
Verzorging en onderhoud
Wilde marjolein vergt weinig onderhoud: water geven, bemesten en snoeien zijn de belangrijkste basiszaken. Veel water heeft de plant niet nodig; hij kan ook tijdelijk droger staan. Alleen bij aanhoudende warme, droge perioden dient u de plant rondom de voet water te geven en ervoor te zorgen dat overtollig water kan wegvloeien. Een wilde marjolein in een bloempot of kuip heeft vaker water nodig; laat de aarde tussen de gietbeurten door drogen, maar niet langer dan een week. Een kalkgift eens per jaar wordt zeer op prijs gesteld om de bodemstructuur te verbeteren en verzuring tegen te gaan. Eenmaal per jaar kan de plant ook bemest worden zodat hij in de zomer sterker groeit en bloeit.
Wilde marjolein is winterhard maar niet wintergroen. In de winter sterft de plant bovengronds af, maar loopt in het voorjaar weer uit. Het wordt aangeraden om de plant in de winter enige bescherming tegen overvloedige regen en sneeuw te geven. Een wilde marjolein in pot kun je tijdens de wintermaanden het beste op een plek zetten waar de plant weinig regen vangt.
Zon- en groeiplaatsplannen
Temperatuurschommelingen en kou tussen eind april en mei kunnen er voor zorgen dat veel zaailingen slecht groeien en doodgaan. Te vroeg zaaien is dus niet zo gunstig. Uitplanten doe je het beste na half mei op 20 cm afstand van elkaar. De wilde marjolein houdt van een warme vochtige en zonnige plek en van een kalkrijke bodem met wat compost. De bloemen trekken veel bijen aan en de plant dient als trekpleister voor insecten zoals hommels en vlinders. Je kunt de blaadjes en ook de bloemetjes door het jaar heen plukken als keukenkruid.
- In de mediterrane keuken is oregano een veelgebruikt kruid; het smaakt sterk en is met mate te gebruiken.
- Oogsten kan gedurende het hele jaar zolang de plant maar ruim genoeg is.
- Stekken, zaaien of scheuren zijn gangbare methoden voor vermeerdering.
- In potten: zorg voor voldoende grootte en drainage.
De bloemen van Origanum vulgare trekken veel bijen aan; dit ondersteunt ook de biodiversiteit in de tuin. Voor wie meerdere wilde marjolein planten in de tuin heeft staan, kan men overwegen acht tot elf stuks per vierkante meter te planten. In het voorjaar kunnen plantensteunen rondom hoge vaste planten gezet worden en kan men meststoffen geven. Vaste planten kunnen na de bloei terug geknipt worden voor een tweede bloei; knip uitgebloeide planten pas na de winter af. In pot gekweekte planten kunt u het hele jaar door aanplanten; deze planten hebben een goed wortelgestel en slaan sneller aan.
Wist je dat vogels dol zijn op de zaden van de wilde marjolein? In het antieke Griekenland werd dit kruid gebruikt voor bruidskronen om liefde en respect te symboliseren. De oude Romeinen schonken elkaar bosjes oregano ten teken van vriendschap. Origanum vulgare wordt ongeveer 40 tot 50 cm hoog en heeft roze bloemen in donkere kelkjes in de periode juli - september. Het is een hinderlijke, maar heerlijke toevoeging aan gerechten, en het kruid werkt uitstekend als snij- of droogbloem.
Koken met wilde marjolein
Oregano wordt overvloedig gebruikt in de Griekse en Italiaanse keuken, maar ook bij ons is het een smaakmaker. Een pizza zonder oregano is als een café zonder … in pastagerechten en rijstschotels (zoals risotto) is oregano subliem. In marinades en bij de afwerking van gebraden of gestoofd rund- en varkensvlees, en bij gevogelte geeft oregano een apart karakter aan het gerecht. Omdat oregano nogal sterk smaakt, is het aan te raden het met mate te gebruiken. Probeer bijvoorbeeld dit receptische voorbeeld: kook 6 grote aardappelen in een snelkookpan of in een stoomkoker, snij ze in vieren en bestrijk met een mengsel van olijfolie, gedroogde oregano, zeezout en zwarte peper; roosteren op 220°C.
Andere toepassingen zijn thee van oregano en gebruikt als kruid in salades, saus en broodgerechten. Het kruid behoudt aroma vooral wanneer het verse blad kort wordt meegekookt of pas op het einde aan het gerecht wordt toegevoegd voor maximale smaak.