Een WTW unit is een apparaat dat deel uitmaakt van de balansventilatie en zorgt voor ventilatie met warmteterugwinning waardoor de woning continu wordt voorzien van verse lucht terwijl warmte teruggewonnen wordt uit afgezogen lucht.
Een WTW-installatie bestaat uit een centrale unit met een warmtewisselaar en twee gescheiden luchtkanalen die voorkomen dat de aanvoer- en afvoerstromen elkaar ontmoeten; hierdoor wordt warmteoverdracht mogelijk zonder vermenging van de luchtstromen.
Belangrijke uitgangspunten voordat je begint
In een goed geïsoleerde woning is een WTW-systeem vaak de voorkeursoplossing omdat natuurlijke ventilatie via kieren en roosters ontbreekt en de woning daarmee continu ventileert zonder onnodig warmteverlies.
Balansventilatie met warmteterugwinning draagt bij aan een gezond leefklimaat in huis omdat er sprake is van een gecontroleerde ventilatie waarbij vochtige lucht uit de woning wordt verwijderd en verse lucht naar binnen wordt getransporteerd.
Kernvragen bij installatie op een dak met plat dak
De berekening van de verdunningsfactor komt mij wel wat theoretisch voor en de verdunningsfactor wordt berekend bij vollast van resp. de ketel en de WTW; het lijkt geschikt om dit te overwegen samen met de installateur.
Het debiet van een forse WTW zoals de Stork WHR 950 (max 450 m3/h) vraagt om voldoende aandacht voor intake- en uitblaasopeningen, zeker bij regen om te voorkomen dat water naar binnen wordt gezogen.
Een CV-aanvoer/afvoer en WTW-afvoer zullen gescheiden blijven; dit voorkomt terugtoepassen van afgevoerde lucht in de WTW-stream.
De dakdoorvoer van de WTW en de dakdoorvoer van de CV-ketel kunnen in principe gelijktijdig worden gemaakt zodat de plakplaten tegelijk dicht kunnen worden.
Bij de keuze voor dakdoorvoer moet je rekening houden met de maat van de kanalen van de WTW (180 mm binnendiameter, buitendiameter 200 mm) en de mogelijke flensverbindingsopties.
Pijpdiameters en materiaalkeuze (RVS, aluminium of kunststof) spelen een rol in de montage en afdichting van de doorvoer naar buiten.
Ventilatiekanalen en afmetingen in de praktijk
Een ronde buis met binnen 180 mm en buiten 200 mm leidt tot een koof door een gang en een badkamer; rechthoekige kanalen zijn ook mogelijk maar vaak van polyester of van hout gemaakt, en geïsoleerde uitvoering is noodzakelijk in onverwarmde ruimten.
Rechthoekige stalen kanalen zijn gewoon te koop; geïsoleerde plakplaatten zijn een optie maar het is de vraag of de geïsoleerde plakplaat condens aan de binnenzijde voorkomt wanneer de ruimte afgesloten is.
Bij condensvorming is het van belang dat er voldoende temperatuurverschil is en dat de afvoerkanalen dampdicht zijn; in de praktijk helpt ook een bypass in de WTW en een klimatestaand te gebruiken voor koelte of verwarming.
Bij waterinlaat door regen werkt men doorgaans met waterdichte afdichtingen en mogelijk extra afdekkingen om waterinlaat te voorkomen.
Plaatsing en installatie op het dak
De dakdoorvoer moet geschikt zijn voor HR combiketels en mogelijk in combinatie met plakplaten, waarbij een dakdekker tegelijk kan afdichten.
Bedragen en afmetingen van plakplaten variëren; plakplaat tbv rookgasafvoer 2 x 80 mm is in de meeste woningen toereikend.
Een plakplaat 130 mm kan in sommige gevallen passen bij grotere diameters, maar controle is noodzakelijk.
Onderhoud en inregeling
Na installatie of vervanging moet een WTW-systeem altijd worden ingeregeld en de luchthoeveelheden per ruimte afgesteld zodat ze voldoen aan de minimale eisen uit het Bouwbesluit en zodat de toe- en afvoer van lucht in balans zijn.
De juiste volgorde bij inregelen is: stel eerst het totale debiet in op de WTW-unit zelf, en pas daarna de individuele ventielen per ruimte aan; het aanpassen van één ventiel beïnvloedt de debieten van alle andere ventielen.
Het inregelen vereist een professionele flowmeter en de nodige kennis; dit is geen klus die je zonder de juiste apparatuur zelf kunt uitvoeren.
Filters moeten minimaal twee keer per jaar worden vervangen; onderhoud en reiniging van de kanalen en ventilatiecomponenten behoren tot de kerntaken van een installateur.
Een WTW-unit gaat gemiddeld 15 tot 20 jaar mee; bij periodieke onderhoudsbezoeken blijven prestaties hoog en blijft de gezondheid van het binnenklimaat gewaarborgd.
Een decentrale WTW-unit wordt per ruimte geplaatst en werkt zonder uitgebreid kanalenysteem; voor nieuwbouw of renovaties is een centrale WTW-unit meestal de meest efficiënte oplossing.
Subsidies en kostenindicaties
Vanaf 1 januari 2026 is er een eenmalige subsidie van €400 per woning voor een energiezuinig ventilatiesysteem; subsidieregelingen kunnen wijzigen.
De totale investering inclusief installatie ligt gemiddeld tussen de €2.000 en €5.500.
Een WTW-installatie kan in sommige gevallen het beste gecombineerd worden met een mechanische ventilatieplan op maat; een gecertificeerde installateur zorgt voor juiste plaatsing, inregeling en optimale werking.
Praktische tips voor jouw situatie
Overweeg om plakplaten en dakdoorvoeren tijdig klaar te leggen zodat de dakdekker meteen kan handelen bij goed weer.
Houd rekening met de afstand tussen aanzuig- en uitblaasopeningen; een afstandsindicatie van 6 meter tussen aanvoer en afvoer is wel een idee, maar laat dit bevestigen door de installateur.
Om condens- en waterschade te voorkomen is het essentieel om kanalen dampdicht te houden en te zorgen voor een goede luchtdichte verbinding op alle koppelingen.
Ook al spreekt men over 7 meter aanzuigbuis langs dakbalken; een vierkant kanaal kan een alternatief zijn voor esthetiek en ruimtebesparing, mits goed geïsoleerd.
Technische samenvatting
Een WTW-systeem gebruikt een warmtewisselaar om tot 90% van de warmte terug te winnen uit afgevoerde lucht en over te dragen aan de binnenkomende lucht, waardoor stookkosten dalen en comfort toeneemt.
Een WTW-unit is een centraal systeem dat de toevoer en afvoer regelt via een netwerk van kanalen; een bypass maakt koeling in de zomer mogelijk zonder verlies van ventilatie.
Bij de aanschaf en installatie is het verstandig een ventilatie-ontwerp te laten maken door een installateur die rekening houdt met woningtype, bouwkundige eisen en budget.
Warmteterugwinningsventilators en hoe ze werken
Nota bene
- Een WTW-unit bespaart energie door warmte terug te winnen en brengt gezonde lucht door het huis via een gecontroleerd ventilatiekanaalnetwerk.
- Inregelen vereist vakkennis; laat het door een gecertificeerde installateur doen en onderhoud regelmatig uitvoeren.
- Ramen en deuren kunnen af en toe geopend worden, maar bewust ventileren zonder warmteverliezen is de kern van een goed WTW-systeem.