De λ-waarde (lambda-waarde) geeft de warmtegeleiding van het materiaal aan, bijvoorbeeld van baksteen, beton, hout, metaal, minerale wol.
Hoe lager de λ-waarde, des te beter het materiaal isoleert, dus hoe groter de isolatiewaarde.
Een paar algemeenheden: zware materialen isoleren slecht, poreuze materialen isoleren beter, vocht in het isolatiemateriaal beïnvloedt het isolerend vermogen nadelig.
De warmtegeleidingscoëfficiënt λ drukt uit hoeveel energie per seconde door een vlak van 1 m2 gaat bij een dikte van 1 m, per Kelvin temperatuurverschil tussen beide zijden van het vlak.
(Energie per seconde wordt gegeven in Watt ofwel Joule/seconde; 1 Kelvin komt overeen met 1 graad Celcius.)
Warmtegeleiding is een eigenschap van het materiaal zelf; de λ-waarde houdt geen rekening met de dikte van het (isolatie)materiaal zelf.
Als een bepaald materiaal een hogere λ-waarde heeft dan een ander, dan kun je met een dikker pakket toch eenzelfde isolatiepeil bereiken.
Hoe hoger de thermische geleidbaarheid, hoe meer het materiaal dus de warmte doorlaat naar buiten.
Hoe lager deze geleidbaarheid, des te beter is de isolerende werking van het product.
De aanduiding λd houdt in: λ declared (afhankelijk van het type materiaal).
De aanduiding λcalc of λreken of λr houdt in: λ calculated (afhankelijk van de constructie), ook wel rekenwaarde genoemd (de rekenwaarde is vaak ca. 20% hoger dan de declared waarde, dit geldt vooral voor materialen die nat kunnen worden en daardoor minder goed isoleren).
Let op (voor de tabel hieronder):- we gebruiken hieronder de declared-variant- verschillende bronnen geven vaak verschillende waarden (afhankelijk van leverancier, rekenwaarde of laboratorium, droog of nat, verschillen in volumieke massa, toevoegingen e.d.; de DoP van het specifieke product van een fabrikant moet uitsluitsel geven)- als geen aparte waarden vermeld zijn voor droog en nat wordt altijd droog verondersteld (of in ieder geval binnenshuis bij kamertemperatuur)- af en toe staan er lege regels in de tabel om hem wat meer "leesbaar" te maken.
De onderstaande tabel geeft een aantal waarden van de warmtegeleidingscoëfficiënt, waarbij geldt: - een paar hondersten betere lambda is niet eens zo belangrijk, geschiktheid voor de toepassing en vooral een vakkundige uitvoering is vaak relevanter (mede i.v.m. luchtdichtheid); natuurlijk kan ook de prijs een voorname rol spelen- gebruik voor de zekerheid de rekenwaarde i.p.v. de declared waarde (eigenlijk zou je op de uiteindelijk berekende Rc gewoon een "veiligheidsmarge" moeten zetten, ook i.v.m toch niet geheel luchtdichte afsluitingen e.d, en niet op de lambda's) - de decimale komma bij de warmtegeleidingscoëfficiënt moest voor de sorteringsoptie (klik op een turquoise kolomkop) plaatsmaken voor de decimale punt- de milieubelasting is hier niet meegenomen omdat die zeer discutabel wordt bepaald (bijvoorbeeld schapenwol wordt door sommige milieumensen als hoog milieubelastend beoordeeld terwijl de schapen vanwege het vlees worden gehouden en in het geheel niet om de wol; jammer dat milieumensen nooit eens normale bèta-mensen zijn)- bij de berekening van de Rtotaal (dat is de Rc-waarde plus de overgangsweerstanden Rsi en Rse) van een bouwdeel spelen dus ook de Rsi en Rse (interne en externe ) een rol; vandaar dat de Rtotaal-waarde van bijvoorbeeld enkel glas niet 0,004/0,8=0,005 is, maar 0,004/0,8+0,13+0,04=0,175 kan zijn en dus de U-waarde van dit glas niet 1/0,005 = 200 is, maar 1/0,175 = ca. 5,7.
Het broertje van de warmtegeleidingscoëfficiënt is de warmteweerstand (de R-waarde), de verhouding tussen de dikte en de warmtegeleidingscoëfficiënt: R = d / λ
Sommige leveranciers van isolatiematerialen, vooral van natuurlijke materialen, geven aan dat het materiaal een goede thermische faseverschuiving heeft: de tijd tussen het bereiken van de hoogste buitentemperatuur en de hoogste binnentemperatuur is in dit geval 7 à 12 uur.
Het duurt vrij lang voordat het isolatiemateriaal de warmte weer uitstraalt naar de kamers, maar niet zó lang dat het de hele nacht warmte blijft uitstralen.
Het voordeel is dat er gedurende het etmaal een geleidelijker temperatuurverloop binnenshuis is.
Praktisch kan het nadeel zijn dat die stoffen meer warmte kunnen opnemen (een hogere warmteopslagcapaciteit) en dus ook meer warmte zullen uitstralen in de nacht, als je het in een hete zomer juist minder warm wilt hebben.
Zie bij faseverschuiving voor positieve, neutrale en negatieve aspecten.
alcohol (ethanol; verg. argex korrels (geëxpandeerde klei; bijv. argex beton (bijv. cellulose (papiervlokken, als isolatie, o.m. Isocell, Isofloc; kg/m3 is resp. cellulose korrels (granulaten uit cellulosekorrels, o.m. cementmortel (bijv. clt (cross laminated timber; verg. 0.079-0.12 (andere, dunnere clt's ca. 0.6-1.0 (afh. dekvloer (steenachtig, verg. 30 resp. hout (zacht; verg. houtvezelplaat (houtwol als isolatie, bijv. kingspan kooltherm platen en buizen bijv. kleikorrels (bijv. 1053 resp. kurk (geëxpandeerd, geïmpregn. methanol (verg. metselwerk (gevelklinker, incl. metselwerk (baksteen, incl. papiervlokken als isolatie (cellulose, o.m. ca. pir gecacheerd (polyisocyanuraat; bijv. 0.13-0.22 (ca. 0.018-0.023(afh. schapenwol als isolatie (o.m. sneeuw (vers; verg. sneeuw (oud; verg. styrofoam of Xenergy (bijv. vermiculiet (los, verg. 0.004-0.035(afh. 1)
lambda-waarde geeft bij deze materialen de waarde aan bij een vochtgehalte zoals in een binnenklimaat
Andere termen in dit kader: U-waarde (warmtedoorgangscoëfficiënt; vroeger: k-waarde), R-waarde (= d / lambda) waarbij d in meters, isolatie, warmteoverdrachtscoëfficiënt (symbool a of h, in W/m2K, net als de warmtedoorgangscoëfficiënt) is een maat voor de overdracht van warmte bij convectie en niet bij geleiding zoals bij de warmteoverdrachtscoëfficiënt.
Uit R = d / lambda volgt lambda = d / R maar alleen van toepassing op materiaal niet op de constructie, dus Rd i.p.v. Rc.
De RC-waarde, ook wel bekend als R-waarde of onder de veelzeggende naam isolatiewaarde, geeft aan hoe goed een bepaald object is in het isoleren. De RC-waarde valt niet per isolatiemateriaal aan te geven. De RC-waarde is eigenlijk een naam voor de isolatie eigenschap van een gehele constructie, bijvoorbeeld een bepaalde muur, bepaald raam of bepaald dak.
Je krijgt de RC-waarde door de dikte van het materiaal (uitgedrukt in meters) te delen door een zogenaamde lambda waarde. Wat die waarde precies inhoudt maakt niet heel veel uit, maar als je isolatiematerialen met elkaar wilt vergelijken, zul je dat dus op basis van die lambda waarde moeten doen.
Hoe lager deze lambda waarde is, hoe groter de RC-waarde zal zijn, en hoe beter de isolatie dus werkt.
De energiezuinige Ytong cellenbeton blokken isoleren nu nog beter. Met een blok van 500 mm wordt een Rc-waarde van maar liefst 6,25 gehaald.
Xella heeft de receptuur van het cellenbeton veranderd om aan de toekomstige eisen van energiezuinig bouwen te voldoen zoals de nieuwe richtlijn van de Europese Commissie die bepaald dat nieuwe gebouwen in 2020 vrijwel energieneutraal moeten zijn.
De nieuwe blokken met een lage lambda-waarde (0,08) maken duurzaam massief bouwen mogelijk en voldoen ook aan de eisen van passiefbouw.
Binnen 10 jaar zal de EPC-norm 0,2 of lager zijn.
De hoogte van de EPC is voor een groot deel afhankelijk van de isolatie van de bouwkundige schil.
Daarin spelen met name de warmtegeleidingscoëfficiënt en de daaraan gekoppelde warmteweerstand (Rc-waarde) een rol.
Hoe hoger de Rc-waarde, des te lager de EPC.
De toekomstige Rc-eis voor dichte geveldelen is minimaal 3,5 m2K/W.
Met de nieuwe energiezuinige Ytong blokken is het mogelijk massieve buitenwanden te realiseren met Rc-waarden tot 6,25 m2K/W, waarmee ruim wordt voldaan aan de voorwaarden voor een huis met een EPC van 0,2.
De blokken zijn er niet alleen in een gladde uitvoering maar ook in varianten met messing en groef.
Een massieve gebouwschil van Ytong energiezuinige blokken, is in Nederland nog geen gemeengoed.
In de ons omringende landen en Zuid-Europa is het juist de meest toegepaste manier van bouwen.
Door de ontwikkeling van bouwmaterialen is het optrekken van een massieve regendichte gevel nu ook in ons zeeklimaat mogelijk.
Vooral bij de bouw van vrijstaande woningen bewijzen de energiezuinige blokken hun waarde: het is snel en goedkoop (één muur in plaats van twee), en bijzonder energiezuinig bouwen.
De nieuwe blokken laten zich uitstekend combineren met Ytong Multipor minerale isolatieplaten.
Samengevat zijn de belangrijkste concepten: λ-waarde als maat voor warmtegeleiding, Rc-waarde als warmteweerstand van een constructie, en EPC als maat voor de energieprestaties van een huis, waarbij massa, luchtdichtheid en vocht een rol spelen.