Zelf asbest verwijderen regels en stappenplan

Asbest is alleen gevaarlijk voor je gezondheid wanneer je het inademt, bijvoorbeeld als je er in boort of zaagt. Of wanneer er een stuk van een asbestplaat afbreekt. De losse asbestvezels die dan vrijkomen, zijn gevaarlijk. Onbeschadigd asbest kun je laten zitten. Wil je asbest zelf verwijderen? Dat kan. Voor oppervlaktes groter dan 35 m2 moet je daarvoor een speciaal bedrijf inhuren. Kleinere hoeveelheden asbest mag je zelf verwijderen. Bijvoorbeeld tapijt of zeil waar asbest in zit.

Zelf asbest verwijderen mag alleen als je je houdt aan het Asbestverwijderingsbesluit 2005 en het Bouwbesluit 2012. We hebben een samenvatting van de voorwaarden voor je gemaakt. Heeft u asbest gevonden in of om uw eigen woning? Dan kunt u dat verwijderen. U mag dat zelf doen als het asbest aan bepaalde eisen voldoet. Anders moet u daarvoor een gecertificeerd bedrijf inschakelen. U moet altijd een sloopmelding doen als u asbest gaat (of laat) verwijderen. Particulieren mogen onder strikte voorwaarden zelf asbest verwijderen. Wanneer u uitsluitend asbesthoudend materiaal verwijdert, dat aan deze eisen voldoet, dan heeft u geen asbestinventarisatierapport nodig. U moet wel altijd een sloopmelding doen.

Wanneer toestemming en inventarisatie nodig is

Voldoet het materiaal dat u wilt verwijderen niet aan deze eisen? Dan is er een groot risico op het vrijkomen van asbestvezels. Als sprake is van een complexe sloopactiviteit, bijvoorbeeld omdat de sloop wordt uitgevoerd in een openbare ruimte of zorgcomplex dat in gebruik is, moet u een risicomatrix invullen om te bepalen of een sloopveiligheidsplan moet worden toegevoegd aan de sloopmelding. Heeft u een bouwwerk van voor 1994, dan is er een grote kans dat er asbesthoudend materiaal is gebruikt. In dat geval geldt een verplichting om voordat u de sloopactiviteit uitvoert een asbestinventarisatie te laten uitvoeren. Vraag eerst om toestemming bij het Omgevingsloket. U ontvangt van ons een brief over de toestemming voor het zelf verwijderen van het asbestmateriaal. Heeft u toestemming? Dan kunt u aan de slag. Heeft u geen toestemming? In de brief staat wat u moet doen.

Soms is er meer informatie nodig om de sloopmelding compleet te maken. Met de akkoordbrief voor uw melding kunt u bij sommige afvalbrengstations gratis inpakfolie voor asbest ophalen. Dit heeft u nodig om het materiaal zelf te kunnen verwijderen. Ook kunt u bij sommige afvalbrengstations een pakket ophalen met beschermmiddelen. Leg het speciale verpakkingsmateriaal klaar, zodat u het asbest direct in kunt pakken. Ruim alles leeg binnen en buiten het gebouw, waarvan het asbestverdachte materiaal verwijderd wordt. Maak het asbestverdachte materiaal goed nat voordat u begint.

Veiligheid en schone werkomgeving

De inhoud van een eventuele dakgoot kunt u samen met de golfplaten inpakken en afvoeren. Ook is het verstandig om de dakgoot met een vochtige doek schoon te maken. Het gebruikte gereedschap maakt u schoon met een vochtige doek. Maak eventuele balken of latjes, waarop het asbestverdachte materiaal bevestigd zat, schoon met een vochtige doek. De verpakkingen waarin u het asbestverdachte materiaal verpakt, moeten makkelijk draagbaar te zijn. Let op: scheid het verwijderde materiaal direct van niet-asbestverdacht materiaal. Verpak het direct in een dubbele laag speciale folie.

Voordat u asbest verwijdert of laat verwijderen, moet u onderzoeken of u geen beschermde diersoorten verstoort of verjaagt. U kunt het beste een gecertificeerde aannemer inschakelen. Die werkt zorgvuldig en houdt rekening met Flora en Fauna. Zo’n aannemer weet wanneer hij welke werkzaamheden mag uitvoeren. Het kan zijn dat u door deze wet een ontheffing of vergunning nodig heeft om de werkzaamheden uit te mogen voeren.

Als ondernemer of particulier: wie doet wat?

Als u een bouwwerk vindt, moet u dit altijd door een erkend bedrijf laten verwijderen. Alle stappen in het proces mogen alleen door daarvoor gecertificeerde bedrijven worden uitgevoerd. U mag niet zelf aan de slag of een willekeurige bouwondernemer deze verwijderingsklus laten uitvoeren. Dit is strafbaar en u brengt uzelf en derden hiermee in gevaar. De gemeente en de Nederlandse Arbeidsinspectie controleren hier streng op. In een zeer beperkt aantal gevallen mag een particulier of een niet-gecertificeerd bedrijf bepaalde toepassingen verwijderen. De hieronder beschreven stappen zijn niet bedoeld voor die situaties.

Het verwijderingsproces bestaat uit 3 stappen: stap 1 is altijd een asbestinventarisatie, daarna vindt de verwijdering plaats inclusief afvoer en stort, en tot slot is er een eindcontrole. U moet altijd een officiële asbestinventarisatie laten uitvoeren door een gecertificeerd asbestinventarisatiebedrijf. Een inventarisatie van een bedrijf zonder dit certificaat is voor de verwijdering ongeschikt en niet toegestaan. U (of uw aannemer) bent vrij om elk bedrijf te kiezen zolang dit maar over een certificaat beschikt.

Start en meldingen

Verwijderingsbedrijven die zonder inventarisatierapport verwijderen, zijn strafbaar. Het is handig om de verplichte meldingen bij asbestverwijdering door het asbestverwijderingsbedrijf te laten uitvoeren. Op basis van het Besluit bouwwerken leefomgeving moet er minimaal 4 weken voor de aanvang van de verwijderingswerkzaamheden melding gedaan worden bij de gemeente. Startmelding gebeurt via het Landelijk Asbestvolgsysteem (LAVS) door het verwijderingsbedrijf. Na een sanering moet een eindcontrole worden uitgevoerd. Bij een buitensanering bestaat deze eindcontrole uit een visuele inspectie door een geaccrediteerd bedrijf. Pas na de eindcontrole mag de saneringslocatie weer door anderen betreden worden.

De eindcontrole is belangrijk. Zonder eindcontrole is de sanering nog niet afgerond. Ook dient de saneerder op de eerste werkdag na de beëindiging van de werkzaamheden de gemeente hiervan in kennis te stellen. Vervolgens moet het eindinspectielaboratorium de resultaten van de eindmeting melden. Bedrijven die inventariseren, mogen geen asbest verwijderen en bedrijven die asbest verwijderen mogen zelf niet inventariseren, zodat onafhankelijkheid is gewaarborgd.

Praktische stappen en tips

Tip: Het loont om van tevoren onderzoek te doen naar de bedrijven die het best passen. Er zijn ook bedrijven die het hele proces uit handen nemen. Ook in dat geval blijft gelden dat er verschillende bedrijven ingehuurd worden om de afzonderlijke stappen van het verwijderingsproces uit te voeren. Vaak regelt een verwijderingsbedrijf ook het bedrijf dat de inventarisatie doet en het laboratorium.

Geheimen voor het verwijderen van asbestdakpannen in Hyde Park, Austin, met Donovan White Builder

Video-inhoud is een nuttige toelichting op de praktische uitvoering en voorzorgsmaatregelen. Voorbereiding en stappenplan worden overzichtelijk samengevat in de onderstaande lijst:

  1. Maak je schuur leeg.
  2. Plaats afdekfolie op de vloer en verpak het later mee in plastic.
  3. Dek vaste delen af met folie.
  4. Leg verpakkingsplastic klaar voor de verwijderde platen.
  5. Draag veilige beschermende kleding, handschoenen en een geschikt masker (FFP3).
  6. Laat mos en planten zitten; knip klimplanten los.
  7. Maak de platen licht vochtig en verwijder de eerste plaat zonder te breken.
  8. Trek platen voorzichtig van het dak en verpak ze per twee in dubbel plastic.
  9. Maak balken en gereedschap nat en schoon na gebruik.
  10. Pak kleding in met verpakkingsplastic en geef alles volgens de regels af.
  11. Vraag om hulp bij het afvalbrengstation en vervoer naar de juiste container.
  12. De sloopmelding, startmelding en eindcontrole vormen samen het hele proces.

Inleveren en afvoeren van asbest

Als u asbesthoudend materiaal hebt verwijderd, kunt u dit bij de milieustraat aanbieden. Informeer eerst bij uw gemeente over de regels en verpakkingsmaterialen. Verpakt materiaal moet luchtdicht, transparant en stevig zijn met duidelijke aanduiding 'Asbest'. Verzend of breng het materiaal op een aangewezen manier zonder het mengelen met ander afval.

De melding voor slopen of inleveren wordt automatisch naar de gemeente gestuurd via Omgevingsloket. De regels kunnen per gemeente verschillen, maar vaak geldt dat een sloopmelding nodig is en dat een bewijs van melding bij het Omgevingsloket moet worden meegenomen.

Herkenning en toepassingsgebieden

Asbest kan in veel producten voorkomen die voor 1994 zijn gemaakt. Het is een natuurlijk mineraal en in sommige landen nog steeds in gebruik. Voor asbestdaken geldt dat het verwijderen vaak onder strikte voorwaarden valt; soms mag een dakeigenaar het zelf doen als hij aan de voorwaarden voldoet, maar soms is een gecertificeerd bedrijf vereist. Een asbestbeheersplan kan handig zijn als asbest nog goed vastzit maar niet makkelijk beschadigt.

Asbestveiligheid en toezicht

De gemeente of omgevingsdienst kan extra regels vaststellen en boetes opleggen bij overtredingen. Alle stappen in het verwijderingsproces moeten volgens de regels uitgevoerd worden door erkende bedrijven. Controle op naleving is streng en bevordert veiligheid voor iedereen.

Infographic: overzicht van de wettelijke stappen bij asbestverwijdering

tags: #zelf #asbest #binnen #verwijderen