Zelf asbest verwijderen: een handleiding

Asbest is een materiaal dat pas gevaarlijk wordt voor de gezondheid wanneer de asbestvezels vrijkomen en ingeademd kunnen worden. Dit gebeurt bijvoorbeeld bij activiteiten als boren, zagen of wanneer een stuk asbest plaat afbreekt. Onbeschadigd asbest in uw woning hoeft u niet per se te verwijderen. Echter, wanneer u toch besluit om zelf asbest te verwijderen, is het van groot belang om de geldende wet- en regelgeving nauwkeurig te volgen. Voor oppervlaktes groter dan 35 m² is het inschakelen van een gespecialiseerd bedrijf verplicht. Kleinere hoeveelheden, zoals asbesthoudend tapijt of zeil, mogen onder strikte voorwaarden wel zelf verwijderd worden.

Het zelf verwijderen van asbest mag uitsluitend plaatsvinden indien u zich houdt aan het Asbestverwijderingsbesluit 2005 en het Bouwbesluit 2012. Hieronder vindt u een samenvatting van de belangrijkste voorwaarden en stappen die u dient te volgen.

Stap 1: De particuliere uitzondering

De wet maakt een uitzondering voor asbestverwijdering door particulieren, mits dit niet plaatsvindt in het kader van een beroep of bedrijf. Dit betekent dat u geen hulp mag inschakelen van een aannemer of andere professional bij de verwijdering.

Stap 2: Vaststellen van de aanwezigheid van asbest

De enige sluitende methode om vast te stellen of een materiaal asbest bevat, is via een laboratoriumanalyse. Desondanks zijn er wel kenmerken waaraan u asbesthoudende materialen in woningen kunt herkennen. Door voorbeelden van asbesttoepassingen te bekijken en gebruik te maken van de Asbestwegwijzer, kunt u asbesthoudende materialen herkennen en achterhalen waar deze mogelijk zijn toegepast.

Stap 3: Voorwaarden voor zelfverwijdering

Voordat u begint met het zelf verwijderen van asbest, dient u aan een reeks specifieke voorwaarden te voldoen:

• Oppervlakte: Het totaal te verwijderen asbesthoudend materiaal mag niet meer bedragen dan 35 m².

• Asbestplaten:

  • De platen moeten geschroefd zijn.
  • De platen moeten in hun geheel verwijderd kunnen worden. Het is strikt verboden om asbestplaten te breken of te zagen, omdat dit leidt tot vezelemissie (uitstoot) en blootstelling aan asbest.
  • De asbestplaten mogen niet verweerd of kapot zijn. De asbestvezels moeten hechtgebonden zijn, wat betekent dat de vezels stevig in het dragermateriaal verankerd zitten.
  • Dit geldt niet voor platen die gespijkerd, gelijmd of geniet zijn, of wanneer de platen verweerd of kapot zijn. In dergelijke gevallen is het risico op vezeluitstoot te groot en mag de verwijdering alleen door een gecertificeerd bedrijf plaatsvinden.

• Vloerbedekking of vloertegels:

  • De vloerbedekking of vloertegels moeten in hun geheel verwijderd kunnen worden. Het breken ervan is verboden vanwege vezelemissie.
  • De asbestvezels moeten hechtgebonden zijn. Dit geldt niet voor asbest in de onderlaag van oud vloerzeil, wat als niet-hechtgebonden wordt beschouwd.
  • Dit geldt niet voor vloerbedekking die gelijmd is, of waarbij de asbestvezels niet vastzitten aan de vloerbedekking.

• Locatie: Het asbest mag afkomstig zijn uit een gebouw dat een nevenfunctie (zonder bedrijfsfunctie) heeft bij de woning, of uit een gebouw dat geen woonfunctie heeft.

Stap 4: Beoordeling van de eigen capaciteit

Er bestaat geen kant-en-klare handleiding voor het veilig verwijderen van asbest; elke situatie is uniek. U dient daarom zelf te bepalen of u in staat bent het werk veilig en correct uit te voeren. Dit omvat ook het herkennen van gevaarlijke situaties, zoals bij een auto die total loss is verklaard na asbestverontreiniging, waarbij de auto vrijwel onmogelijk schoon te maken is.

Stap 5: Afvoer van asbesthoudend materiaal

Nadat u het asbesthoudend materiaal veilig heeft verwijderd, dient u dit op de juiste manier af te voeren:

• Inleverpunten: Asbesthoudend materiaal kan ingeleverd worden bij de milieustraat (gemeentewerf). Kleinere milieustraten kunnen u doorverwijzen naar een grotere locatie.

• Verpakking: Het asbest moet altijd goed verpakt worden in niet-luchtdoorlatend verpakkingsmateriaal van voldoende dikte en sterkte om scheuren te voorkomen. Onverpakt asbest wordt geweigerd.

• Gemeentelijke regels: Informeer altijd bij uw gemeente naar de specifieke regels voor het aanbieden van asbesthoudend materiaal, het benodigde formulier (afschrift van de melding van asbestverwijdering) en de acceptatievoorwaarden van de milieustraat.

• Sloopmelding: Veel gemeenten vereisen een sloopmelding via het Omgevingsloket, zelfs voor particulieren. Controleer of uw gemeente dit vereist.

• Asbestgelijkend materiaal: Materiaal dat op asbest lijkt, zoals asbestvrije golfplaten, wordt vaak behandeld als asbest. Ook dit materiaal dient u goed verpakt aan te leveren.

• Gescheiden aanlevering: Het vrijkomende asbesthoudende materiaal moet gescheiden van ander afval worden ingeleverd.

Het is belangrijk te weten dat het boren, zagen of slijpen van asbestmateriaal verboden is en tot boetes kan leiden. Normaal gesproken vereist een situatie met veel asbesthoudend materiaal de opbouw van een speciale constructie, een containment, die op onderdruk wordt gezet. Een stofmasker alleen is onvoldoende bescherming.

Stap 6: Melding doen

Indien uw gemeente vereist dat er een melding wordt gedaan voor het slopen of inleveren van asbesthoudende of asbestgelijkende materialen, dient u dit te doen.

Stap 7: Aanleveren bij de milieustraat

Na het correct verpakken, kunt u het asbest afvoeren. Zorg ervoor dat de verpakking tijdens het transport niet beschadigd raakt.

Belangrijke aandachtspunten:

• Verneveling: Vernevel het te verwijderen materiaal met water (bijvoorbeeld met een tuinslang) voordat u begint. Dit voorkomt verspreiding van vezels. Op een regenachtige dag werken is het meest ideaal.

• Bescherming: Gebruik altijd geschikte beschermende kleding, handschoenen en een P3-masker. Spuitlijm of haarlak kan handig zijn voor het vastzetten van bouten om breken te voorkomen.

• Verpakking: Verpak het asbest en uw wegwerpkleding dubbel in plastic en sluit dit goed af met stevig tape. Label de verpakking duidelijk als asbest.

• Gratis pakketten en advies: Sommige gemeenten bieden gratis 'Doe-het-zelf asbestverwijderpakketten' aan met beschermende kleding, materialen en zakken. Ook kunt u vaak gratis advies krijgen van een gemeentelijke inspecteur die de situatie beoordeelt en bepaalt of u het asbest zelf mag en kunt verwijderen, en onder welke voorwaarden.

• Huurders: Bent u huurder? Dan dient u eerst melding te maken bij de verhuurder en de gemeente. De procedure kan afwijken.

• Asbestinventarisatierapport: In sommige gevallen kan het noodzakelijk zijn om een asbestinventarisatierapport te laten opstellen door een gecertificeerd bedrijf.

Wanneer u niet aan de voorwaarden voldoet om asbest zelf te verwijderen, of als u twijfelt over de veiligheid, schakel dan altijd een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf in.

tags: #zelf #asbest #verwijderen #maximaal