Het zelf aanleggen van je tuin is een omvangrijke, maar zeer lonende onderneming. Vanaf het inventariseren van al je tuinwensen tot het selecteren van de perfecte vlonders, tegels, pergola's en planten, jij hebt de regie om je droomtuin te realiseren. Voordat je aan de slag gaat, is het essentieel om een duidelijk beeld te hebben van hoe je droomtuin eruit moet zien. Verzamel daarom eerst alle tuinwensen en ga bij elk gezinslid na wat absoluut niet mag ontbreken.
Dromen jullie van een ruim terras met een loungehoek waar het hele gezin kan genieten van lange zomeravonden? Zien jullie de kinderen al volop spelen op een speelgazon? Of verlang je naar een vleugje luxe en wellness in je eigen tuin? Schrijf alle wensen op en stel een gezamenlijke top 5 samen van wat je absoluut wilt realiseren.
De sfeer van je tuin
Nadat de tuinindeling is gemaakt, is het tijd om na te denken over de sfeer die de tuin moet uitstralen. De keuze van de inrichting is hierbij cruciaal. Van het type schutting tot de tuinmeubelen, alles draagt bij aan de uiteindelijke sfeer. Houd dit principe gedurende het hele aanlegproces in gedachten. Ga je voor een moderne, strakke uitstraling, een landelijke sfeer, of verkies je een warme, mediterrane ambiance?
Keuze van de schutting
Een schutting is niet alleen praktisch voor privacy, maar ook een belangrijke sfeerbepaler. Een houten schutting zorgt voor een klassieke uitstraling, terwijl een schutting van beton en/of staal perfect past in een moderne tuin. In een mediterrane tuin is een afscheiding van natuurlijke materialen zoals wilgentenen of bamboe een aanrader. Bepaal ook of de schutting moet opgaan in de omgeving of juist een blikvanger moet worden. De keuze in materialen en combinaties is verrassend groot.
Structuur en bestrating
Bij het maken van een tuinindeling is de keuze van de bestrating onmisbaar. Je geeft je tuin structuur door het aanbrengen van tegels, paadjes, borders en beplanting. Bedenk goed waar je het terras wilt plaatsen en houd hierbij rekening met de stand van de zon. Opties variëren van een grindtuin tot vlonders, (keramische) tegels en gras. Voor een rustige uitstraling kies je voor uniforme bestrating, of combineer je enkele elementen die goed bij elkaar passen. Een dynamische tuin creëer je door te spelen met verschillende materialen en vlakken in de bestrating, zoals tegelvlakken, kiezelstroken, vlonderplanken en strakke grasperken. Het werken met hoogteverschillen kan de tuin extra stijlvol maken.
Het aanleggen van de bestrating en het terras is een klus die je goed zelf kunt doen. Er zijn diverse stappenplannen beschikbaar die je hierbij kunnen helpen. Ook voor het leggen van graszoden is er een gedetailleerd stappenplan. Overweeg ook de aanleg van drainage om wateroverlast te voorkomen.
Beplanting: kleur en sfeer
Bomen, planten, struiken en (sier)gras geven je tuin kleur. De keuze, hoeveelheid en plaatsing van de beplanting hangen af van verschillende factoren. Het geheel moet passen binnen de algemene sfeer van de tuin, maar ook het benodigde onderhoud speelt een belangrijke rol. Bedenk hoeveel tijd je wilt besteden aan tuinonderhoud. Als je graag tuiniert, kies dan voor veel vlakke en verhoogde borders met uiteenlopende planten. De keuze van de beplanting is afhankelijk van de gewenste sfeer: in een mediterrane tuin passen olijfbomen, leliegras en lavendel, terwijl in een landelijke tuin rozen, hortensia's en vlinderstruiken goed tot hun recht komen. Houd bij de beplanting rekening met de bloeitijd van de verschillende soorten. Een tuin vol groeiende en bloeiende planten kan een ware oase worden.
Verlichting: functionaliteit en sfeer
Zowel functioneel licht als sfeerverlichting zijn essentieel in je tuin. Maak een lichtplan voordat je bestrating of borders aanlegt. Let op het bereik en de lichtintensiteit van de buitenverlichting. Sfeerverlichting maakt het mogelijk om tot in de late uurtjes op je terras te loungen en verlicht prachtige muren of borders. Functioneel licht langs paden of vlonders zorgt voor veiligheid en praktische bruikbaarheid. Het is raadzaam om van tevoren te bepalen waar je verlichting wilt plaatsen, zodat eventuele kabels onder de grond kunnen worden geïnstalleerd. Het Garden Lights concept biedt een oplossing waarbij kabels niet onder de grond weggewerkt hoeven te worden.
Tuinaccessoires en meubilair
Nu de basis van de tuin is aangelegd, kun je het ontwerp afmaken met mooie tuinaccessoires en tuinmeubels. Houd hierbij steeds de algemene sfeer van de tuin in gedachten. Combineer verschillende materialen voor een speels effect of kies voor enkele basic items voor een rustige inrichting. Kies de stijl die jou het meest aanspreekt en ga aan de slag!
Elementen voor de tuin
Bij het aanleggen van een tuin is er een overweldigende keuze aan elementen die de sfeer en functionaliteit bepalen. De juiste keuze van deze elementen is cruciaal.
Verharding
Er zijn diverse opties voor verharding, waaronder natuursteen en beton. De keuze tussen tegels of klinkers is persoonlijk. Relatief nieuw zijn keramische tegels, die maatvast, kleurvast en slijtvast zijn. Ze krassen niet, zijn extreem hard, vlekbestendig, niet glad en niet zwaar, en verkrijgbaar in diverse kleuren en prints.
Vijver en zwembad
Een vijver kan een prachtige toevoeging zijn, maar is minder praktisch in combinatie met kleine kinderen. Met een goede inrichting, inclusief de juiste oppervlakte-diepte verhouding en een goed werkend filter, valt het onderhoud mee. Een vijverfilter is essentieel voor een heldere vijver, vooral bij een vijver met voornamelijk vis en weinig planten. Bij een zwembad is er keuze uit prefab en bouwkundige zwembaden. Een prefab zwembad is sneller te plaatsen en goedkoper. Een jacuzzi en sauna kunnen de ontspanningsmogelijkheden uitbreiden. Regelmatig onderhoud kan zelf worden uitgevoerd, terwijl de installaties jaarlijks door een specialist onderhouden kunnen worden.
Tuinmeubelen
De keuze van tuinmeubelen hangt sterk af van hoe je de tuin wilt beleven. Een louncheset is ideaal voor een tuinkamer om te relaxen. De stijl van de meubelen is sfeerbepalend en ze moeten onderdeel uitmaken van de rest van de tuin. De materiaalkeuze (kunststof, metaal, hout) is afhankelijk van je persoonlijke smaak.
Pergola of overkapping
Een pergola of overkapping kan dienen als schaduwrijk gedeelte boven een terras of als lijn in de tuin om het zicht te camoufleren. Materialen zoals hout, kunststof of metaal worden gebruikt voor de opbouw. Een pergola kan ook gebruikt worden om een schommel of hangmat aan te bevestigen. Bij de keuze voor hout is het FSC-keurmerk een garantie voor duurzaam bosbeheer. Geïmpregneerd hout is minder milieuvriendelijk; Europees hout zoals douglas hout is een beter alternatief.
Vlonderterras
Een vlonderterras kan worden gemaakt van hout of gerecycled kunststof. Houten vlonderplanken zijn verkrijgbaar in diverse profielen. Tropisch hardhout, douglas hout of eiken zijn geschikte opties. Een houten vlonder kan, net als een tegelverharding, glad worden. Het is aan te raden om te kiezen voor een dikte van minimaal 28 mm voor de vlonderplanken, bij voorkeur van duurzaamheidsklasse 1 hardhout zoals bankirai, voor optimale weerstand tegen water.
Gazon
De keuze voor een gazon kan gemaakt worden op basis van praktische overwegingen of sierwaarde. Voor intensief gebruik, zoals door spelende kinderen, is speelgazon de beste keuze. Bij minder intensief gebruik is dit ook een geschikte optie. Bij de aanleg kun je kiezen voor graszoden of graszaad. Graszoden bieden direct resultaat en kunnen na enkele weken belopen worden. Inzaaien duurt langer voordat het gazon beloopbaar is. Een gazon vereist intensief onderhoud, waaronder verticuteren, maaien, bemesten en kanten steken. Kunstgras is een onderhoudsarm alternatief.
Speeltoestellen en accessoires
Schommels of trapladders kunnen in het tuinontwerp geïntegreerd worden door ze aan een pergola te hangen. Speeltoestellen, zandbakken of trampolines vereisen een aangepast ontwerp. Houd er bij een kindvriendelijke tuin rekening mee dat speelelementen na verloop van tijd overbodig kunnen worden, zonder dat dit het gehele ontwerp negatief beïnvloedt. Accessoires zoals bloembakken, tuinhaarden, barbecues of buitenkeukens zijn sterk sfeerbepalend en moeten passen bij het totale ontwerp.
Drainage en waterbeheer
Tuinen die te nat zijn, komen vaak voor in nieuwbouwwijken door slecht grondwerk. Een goede drainage is dan het startpunt van de aanleg. Zonder adequate drainage zullen planten slecht groeien en zelfs afsterven. Het afvoeren van regenwater via de hemelwaterafvoer naar het riool is zonde. Overweeg een beregeningsinstallatie, vooral tijdens periodes van droogte. De keuze voor een installatie op leidingwater is vaak praktisch, gezien de lange terugverdientijd van een put met grondwater. Laat vooraf de druk op de waterleiding bepalen.
Groene afscheidingen
Een groene afscheiding, zoals een haag, zorgt voor een versmelting met de omgeving en voorkomt harde lijnen in de tuin. Een haag kan hoger groeien dan een standaard schutting, maar het duurt even voordat deze volledig is dichtgegroeid. Een houten of metalen schutting of een muur als erfafscheiding zorgt voor een optimaal gebruik van de ruimte, omdat deze doorgaans smaller is dan een groene afscheiding. Een schutting of gemetselde muur biedt bovendien meer privacy en veiligheid.
Doe-het-zelf klustips
Voor wie zelf aan de slag wil, zijn er tal van doe-het-zelf bouw stappenplannen en slimme tips beschikbaar. Deze helpen bij het berekenen van benodigde materiaalaantallen en bieden advies voor het plaatsen van schuttingen, het bouwen van vlonders, montage van tuinhout, en het leggen van bestrating.
Vlonder maken
Een stappenplan voor het maken van een houten vlonder zorgt ervoor dat iedereen een vlonderterras kan aanleggen. Advies over plaatsing en berekening van benodigde materialen zoals vlonderplanken, palen, liggers en schroeven is essentieel. Voor een strak terras met minimaal onderhoud zijn composiet vlonderplanken een uitstekende keuze. Deze zijn kleurvast, splintervrij en eenvoudig te monteren met een clipsysteem.
Pergola maken
Een stappenplan voor het zelf maken van een houten pergola beschrijft de benodigde materialen en bouwstappen. Het kan gaan om een pergola van vierkante of ronde palen.
Overkapping maken
Overkappingen van onbehandeld lariks douglas hout zijn populair vanwege hun warme kleur, die na verloop van tijd vergrijst. Onbehandeld hout is minder duurzaam dan keteldruk geïmpregneerd hout. Scandinavisch vuren of grenen zijn betaalbare alternatieven.
Tuinkas opbouwen
Handleidingen voor het opbouwen van tuinkassen, zoals de Burford, laten zien hoe deze zelf geïnstalleerd kunnen worden.
Schutting plaatsen
Tips voor het potdekselen van hout voor schuttingen of wanden, ook wel Zweeds rabat genoemd, bieden een manier om een dichte schutting te creëren. Voor het bevestigen van een schuttingpaal aan een stenen muur zijn specifieke stappenplannen en materialen vereist.
Plantenbak van pallets
Oude pallets kunnen eenvoudig omgetoverd worden tot plantenbakken, wat een duurzame en creatieve oplossing is.
Cortenstaal kantopsluiting
Cortenstaal kantopsluitingen zijn duurzaam en fraai van kleur, en krijgen na enkele weken in de buitenlucht hun kenmerkende roestbruine kleur. Ze zijn geschikt voor zowel rechte als flexibele (ronde) plaatsing.
Betonpalen schutting plaatsen
Tips voor het plaatsen van een tuinafscheiding van betonnen palen zijn beschikbaar.
Trellis schutting maken
Het maken van een schutting van trellis schermen of open matten is eenvoudig, betaalbaar en modern. Er is keuze uit stalen rasters, volledige stalen trellis schermen, houten trellissen en roestige betonmatten.
Vlonder steiger bouwen
Voor het bouwen van een houten aanlegsteiger of een vlonderterras dat over het water steekt, is het belangrijk om te werken met hardhout en te letten op de dikte van palen en balkafstanden om stabiliteit en veiligheid te garanderen. Een stevige reling is essentieel.
Af dakje maken
Een stappenplan voor het maken van een haardhout berging of een houten afdakje naast een muur of wand biedt praktische oplossingen voor opslag.
Groendak aanleggen
Het aanleggen van een groendak met Sempergreen Sedumtrays of sedummatten is een duurzame optie voor platte daken. Sedumplanten zijn droogtebestendig en vereisen alleen bij extreme hitte bewatering.
Leilinde palen plaatsen
Uitleg over het plaatsen van leipalen voor het leiden van bomen zoals leilindes of leiplatanen.
Border met grind en split
Een handleiding voor het aanleggen van een border of looppad van grind of split, met advies over de dikte van het materiaal.
Polycarbonaat platen monteren
Een stappenplan voor het monteren van polycarbonaat platen voor veranda's of terrasoverkappingen.
Luxe Rhombus schutting maken
Tips voor het monteren van een Rhombus schutting, die een luxe uitstraling geeft. Populaire houtsoorten zijn Western Red Cedar, thermisch gemodificeerd grenen/vuren en tropisch hardhout.
Houten fundering maken op palen
Instructies voor het maken van een houten fundering op palen voor tuinhuisjes, blokhutten en terrassen.
Vlonder maken met clips
Een methode voor het monteren van terrasplanken met een clipsysteem voor een blinde bevestiging, zonder zichtbare schroefkoppen.
Tuinkas bouwen
Uitleg over het plaatsen van een tuinkas, met opties voor zelfbouw met bouwpakketten.
Veranda maken
Een veranda geeft een vakantiegevoel in de achtertuin en biedt extra leefruimte.
Stappenplan voor beginners
Voor beginnende tuiniers is een checklist essentieel om een tuin aan te leggen en stress te besparen. Een goede voorbereiding is cruciaal.
Stap 1: Het ontwerp
Begin met een duidelijk ontwerp. Meet de tuin op en houd rekening met de lichtinval. Analyseer de grond om de geschiktheid voor beplanting te bepalen. Een ontwerp helpt om het overzicht te bewaren en fouten te voorkomen. Een tuinarchitect kan ingeschakeld worden voor grote projecten.
Stap 2: Inspiratie en materialen
Doe inspiratie op via internet of tijdschriften en maak een lijst van gewenste elementen. Teken een ontwerp op schaal en bepaal het type tuin (modern, landelijk, etc.), rekening houdend met het benodigde onderhoud.
Stap 3: Beplanting en bestrating
Kies de beplanting en bestrating op basis van het ontwerp, de bodemgesteldheid, bloeiperiodes en gewenste onderhoudsniveau. Een mix van planten met verschillende bloeiperiodes zorgt voor een levendige tuin. Kunstgras is een onderhoudsarm alternatief voor echt gras.
Stap 4: De basis leggen
Bij renovatie is het verwijderen van oude elementen de eerste stap. Breng daarna vruchtbare grond aan, aangezien de bodem de basis vormt voor gezonde plantengroei. Een evenwichtige bodem met een goede structuur is cruciaal.
Stap 5: Bestraten en terras aanleggen
Graaf de grond uit, breng een laag geel zand aan als fundering en tril het zand goed aan. Zorg voor voldoende afschot (1 cm per meter) voor goede waterafvoer. Plaats opsluitbanden om de bestrating op zijn plaats te houden. Werk bij het betegelen van buiten naar binnen en houd ongeveer 3 mm ruimte tussen de tegels. Vul de kieren op met voegzand.
Stap 6: Beplanten
Plaats de struiken, bomen, planten en het gazon volgens het beplantingsplan. Verbeter de bodem vóór het aanplanten met teelaarde met compost. Regelmatig onderhoud, zoals water geven, onkruid wieden en snoeien, is essentieel, vooral in de beginfase.
Kosten en professionele hulp
De kosten voor het zelf aanleggen van een tuin variëren sterk, afhankelijk van de grootte, materiaalkeuze en wensen. Gemiddeld kun je rekenen op €50-€75 per m² (excl. btw). Houd rekening met de aanschaf of huur van gereedschap. Een tuinarchitect kan helpen bij het opstellen van een ontwerp. Een hovenier inschakelen kost gemiddeld €50-€100 per m² of €35-€75 per uur (excl. btw). Een hovenier beschikt over kwalitatief materiaal en werkt efficiënt. Het vergelijken van offertes kan helpen om kosten te besparen.
Hoewel het zelf aanleggen van een tuin veel voldoening geeft en kosten bespaart, is het belangrijk om realistisch te zijn over de benodigde kennis en tijd. Een goede planning, het eenvoudiger houden van het ontwerp en het eventueel inschakelen van professionele hulp voor specifieke onderdelen, kan zorgen voor een succesvol eindresultaat.