Let op: deze instructies zijn niet hetzelfde bij alle modellen. Raadpleeg de gebruiksinstructies voor uw apparaat. Zet de Airwash en de primaire luchttoevoer volledig open zodat het vuur voldoende zuurstof krijgt om vlam te vatten. Er is een indicator die aangeeft welke kant de regelaar op moet voor het openen of sluiten. Veel apparaten hebben ook een secundaire luchttoevoer voor een schonere verbranding en betere warmteafgifte deze is vaak ingesteld op de fabrieksinstelling. Verspreid het as op de stookbodem, leg er twee wat grotere aanmaakhoutjes en daarna twee kleinere er diagonaal bovenop. Hierop weer diagonaal twee aanmaakhoutjes zodat er een torentje van houtblokken ontstaat. Doe een aanmaakblokje in het midden en een aanmaakblokje op de bovenkant. Houdt de deur op een kier als het bovenste aanmaakblokje is aangestoken. Als de aanmaakhoutjes goed branden kan de deur worden gesloten. Als het vuur goed brand kunnen de luchttoevoeren op de normale stand gezet worden. Zorg ervoor dat de luchttoevoeren goed vrijblijven en dat het hout niet hoger komt dan de blokkenvanger. Als de aanmaakhoutjes eenmaal goed branden kunnen wat grotere houtblokken worden toegevoegd om een goed vuur te creëren. Gebruik in de opbouwfase nog geen hele grote houtblokken, zodat het geleidelijk gaat. Te snel grote houtblokken toevoegen zouden het vuur kunnen smoren. Als de houtkachel voor de eerste keer of na de zomer weer aansteekt kan het een beetje onaangenaam ruiken. Bij nieuwe houtkachels moeten de eerste paar dagen keer gestookt worden op een lage temperatuur om de lijm en het verf te kunnen laten harden. Zorg voor een goede ventilatie van de ruimte.
Het onderhoud van je houtkachel is essentieel voor veiligheid, efficiëntie en een langere levensduur. Zonder regelmatig onderhoud kunnen gevaarlijke situaties ontstaan, zoals schoorsteenbranden door creosootophoping, of een verminderde warmteafgifte door te veel as. Hier zijn de belangrijkste stappen:
Veiligheid en basisprincipes
- Veiligheid eerst: Laat de kachel volledig afkoelen (minstens 24 uur) en werk in een goed geventileerde ruimte.
- Wekelijks onderhoud: Verwijder as (laat 1-2 cm achter), maak de glazen deur schoon met as en controleer luchtinlaten.
- Maandelijks onderhoud: Reinig de deflectorplaat en controleer deurrubbers en scharnieren.
- Voorkom roest: Verwijder vochtige as en gebruik kachelverf of poets voor bescherming.
- Jaarlijkse inspectie: Laat een professional de schoorsteen vegen en de kachel controleren.
Wekelijks onderhoud en asbeheer
Een houtkachelruit schoonmaken en as verwijderen staan centraal. Houd een dunne laag as van 1-2 cm achter op de vuurhaardbodem ter isolatie. Gebruik een asschep en een vochtige doek om rondvliegend stof te beperken. Reinig vervolgens de glazen deur volgens de beschreven methode: doop vochtig keukenpapier in koude houtas en gebruik kleine cirkelbewegingen. Vermijd water of reinigingsmiddelen op heet glas om thermische schokken te voorkomen.
Controleer wekelijks de luchtspleten in het deurframe en de luchttoevoeropeningen op verstoppingen. Achter de deflectorplaat kan zich ook as ophopen; zorg dat de aslade niet overvol raakt. Bij dubbelwandige kachels is het verstandig de convectieruimte op stof of dierenharen te controleren.
Maandelijks en seizoensgebonden onderhoud
Maandelijks reinigt men de deflectorplaat en controleert de deurrubbers en scharnieren. De deflectorplaat (rookplaat) moet gestofvrij en onbeschadigd zijn; bij vermiculiet platen is vervangen nodig bij scheuren of gaten groter dan 5 mm. Controleer de scharnieren en de rubbers; een papiertest kan helpen om lekkage te detecteren. Verwijder vochtige as en breng hittebestendige verf aan om corrosie te voorkomen.
Seizoensgebonden onderhoud omvat inspectie van de schoorsteen en een professioneel vegen. Creosoot vormt een groot risico; twee reinigingen per jaar zijn aanbevolen door HETAS en vaak vereist door verzekeraars. Goede ventilatie en een droge omgeving zijn cruciaal.
Jaarlijkse professionele inspectie en schoorsteenvegen
Zelf onderhoud uitvoeren is belangrijk, maar een jaarlijkse controle door een gecertificeerde vakman blijft essentieel voor veiligheid en garantie. Een professionele inspectie omvat het vegen van de schoorsteen, het controleren van de rookkanaal op scheuren en blokkades, en het beoordelen van metselwerk en waterdichtheid rondom de kap.
In Engeland leidde creosootophoping tot duizenden schoorsteenbranden per jaar; in Nederland bestaan keurmerken zoals DE (Duurzame Energie) en netwerken van erkende kachelinsstallateurs. De kosten voor professionele reiniging liggen doorgaans tussen de 75 en 150 euro per sessie, afhankelijk van vervuilingsgraad en locatie.
Veelvoorkomende problemen en waarschuwingssignalen
Overmatige roet- of creosootophoping vermindert warmte-efficiëntie en kan leiden tot rookproblemen. Gebruik een kachelt thermometer om temperatuurlijnen te controleren en vervang scheuren in vuurvaste stenen als ze breder zijn dan 1 cm. Een slechte trek kan veroorzaakt worden door verstopte luchtroosters of schoorsteen. De eurobiljet-test helpt bij het opsporen van lekkage in de deurafdichting.
Nat of ongedroogd hout veroorzaakt gebrek aan verbranding en lage warmteafgifte. Zorg voor 6-12 maanden gedroogd hout en let op asophoping achter de deflectorplaat. Als de rookafgifte ondanks onderhoud laag blijft, laat dan een professional kijken naar diepere creosootophoping of structurele schoorsteenproblemen.
Rookkanalen en aansluiting op de kachel
Een rookkanaal aanleggen of een kachel op een bestaand kanaal aansluiten vereist zorgvuldige planning. De diameter moet gelijk zijn aan de uitlaat van de kachel; een grotere maat kan, maar kleiner veroorzaakt rookterugslag en slechtere trek. Voor enkelwandige pijp naar dubbelwandig kanaal is er een overgang/nisbus of adapter nodig. Monteer pijpen met muurbeugels en gebruik eventueel bochten van 15° of 30° bij afwijkingen ten opzichte van de kachelpositie.
Bij installaties is CE-keurmerk en de handleiding van de kachel leidend. Voor wanden en vloeren geldt: gebruik een hittebestendige ondergrond, en houd voldoende ventilatie en ruimte rondom de kachel. Voor het aansluiten op een bestaand rookkanaal kan een professionele aanpak nodig zijn, en de kosten variëren afhankelijk van situatie en materiaal.
Zelf bouwen of installeren
Tegelijk met bouwen zijn Tigchelkachels en Tigchel finovens als zelfbouwpakket beschikbaar. De pakketten bevatten stookkamer, deur, aslade, veegluiken, rooster en handleiding. De opbouwtijd ligt tussen ongeveer 70 en 120 uren. Bouwwerkzaamheden vereisen een combinatie van vakmanschap en voorbereiding; gratis proefstookdagen en workshops kunnen helpen bij de planning.
Als u kiest voor een volledige installatie of aansluiting op een bestaand kanaal, raadpleeg dan altijd de installatiehandleiding en laat waar nodig een professional meekijken. Een correcte montage zorgt voor veiligheid, efficiëntie en lange levensduur van de kachel en het rookkanaal.
Samenvatting in stappen
- Lees de handleiding van uw kachel en bepaal de juiste diameter en aansluiting.
- Bereid de ruimte voor: stevige ondergrond, voldoende ventilatie en vrije ruimte rondom de kachel.
- Monteer de kachel volgens de stappenplan met de juiste verjonging en bevestigingspunten.
- Zoek de juiste kachelpijp (enkellwandig naar dubbelwandig) en sluit dit aan met muurbeugels en verloopstukken indien nodig.
- Beoordeel jaarlijks onderhoud en laat een professional de schoorsteen controleren voor veiligheid.
tags: #zelf #tuinkachel #metselen