Zelf tuintegels leggen is minder werk dan je denkt. Voor je begint, zorg je dat je materiaal en gereedschap compleet zijn. Gebruik voldoende schoon ophoogzand en tril dit af met een trilplaat. Lees: hoe maak je een goed zandbed?
Begin bij voorkeur tegen de gevel aan, met een hele tegel. Houd circa 1 cm afschot per strekkende meter aan voor een goede afwatering. Gebruik een bandenzaag of haakse slijper met diamantzaagblad. Een paar tikken met een rubberhamer volstaat meestal. Een goede ondergrond voorkomt dat je tegels gaan verzakken. Opsluitbanden zorgen dat zand en tegels netjes op hun plek blijven en niet wegspoelen. TipBekijk hoe breed je pad of terras wordt en pas de opsluitbanden daarop aan als je niet wilt zagen.
Voorbereiding en ondergrond
Het beste begin je tegen het huis aan. Dan weet je zeker dat je start met een rechte, haakse lijn, en werk je met hele tegels op het meest zichtbare deel van je terras. Eindig je bij een border of gazon? Dan kun je vaak zo uitkomen dat je met hele tegels eindigt. Niet helemaal; voor een goede afwatering leg je je terras liever op afschot. Vuistregel: 1 cm afschot per strekkende meter. Is je terras 3 meter lang, dan is het hoogteverschil tussen begin en eind dus 3 cm. In de breedte leg je wél waterpas. TipGebruik voor afschot én waterpas een waterpas.
Ga je zelf aan de slag, dan is een haakse slijper met diamantzaagblad ook geschikt. Een kleine slijper (115 of 125 mm) zaagt een tegel niet in één keer door; je zaagt dan van onder én van boven, wat nauwkeurigheid en extra tijd vraagt. Moet je veel zagen? Let op met zagen: zaag nooit boven bestrating die al gelegd is. Nat zaagstof veroorzaakt hardnekkige vlekken. Zeker; de tegels zelf leg je meestal zonder trilplaat. Keramische tegels tril je zelfs beter helemaal niet af, om breuk te voorkomen.
Zandbed en afwerking
Als je zandbed goed afgetrild en netjes afgereid is, dan leg je de tegels er zo in. Een paar tikken met een rubberhamer zorgt dat alles netjes aansluit. InfoRubber van de hamer kan afgeven. Je hebt drie opties: voegmortel, onkruidwerend voegzand of brekerzand. Kies je toch voor inveegzand, ga dan voor onkruidwerend voegzand. Dit is fijn van structuur, zakt goed weg tussen de voegen en heeft een coating met hoge pH-waarde die onkruid tegenhoudt. Omdat het verhit is, is het bovendien 100% schoon; eventuele onkruidzaadjes zijn door de hitte gedood.
Specifieke voeg- en mortelkeuzes
Wil je definitief klaar zijn met onkruid én mieren tussen je tegels? Voor een terras of looppad met gemiddelde belasting adviseren we Varistone LM Aqua: een kant-en-klare voegmortel voor voegen vanaf 3 mm breed, te verwerken met water en een trekker. Ga je liever voor 2 cm dik keramiek? Je gebruikt een verouderde webbrowser.
Zagen van betontegels
Welk gereedschap heb je nodig? Voor het zagen van betontegels gebruik je bij voorkeur een bandenzaag, ook wel doorslijpmachine genoemd. Dit is een grote zaagmachine die vaak water gebruikt om het zaagblad koel te houden. Het grote voordeel is dat je in één beweging door de tegel zaagt, wat een rechte en nette snede oplevert. Professionele stratenmakers hebben zo’n machine standaard in hun bus staan. Heb je geen bandenzaag? Een haakse slijper kan ook, al is dat wel meer werk. Met een kleine haakse slijper van 115 of 125 mm kun je een tegel niet in één keer doorzagen. Je moet dan van boven en van onder zagen. Dat vraagt meer nauwkeurigheid en tijd, maar het is te doen. Voor een paar tegels is het prima. Moet je veel zagen, dan loont het om een bandenzaag te huren bij de bouwmarkt.
Het juiste zaagblad is cruciaal. Gebruik altijd een diamantzaagblad voor beton. Een gewoon zaagblad gaat dat niet redden. Beton is te hard en verslijt een normaal blad binnen een paar sneden. Een diamantzaagblad heeft kleine diamantdeeltjes in de rand die door het beton snijden. Voor tuintegels van beton kies je een blad met een gesegmenteerde rand. Dat zorgt voor snelle afvoer van zaagstof en houdt het blad koel. Let op de maat van je zaagblad. Voor een haakse slijper van 125 mm heb je een blad van maximaal 125 mm nodig. Voor een bandenzaag zijn grotere bladen beschikbaar, vaak 350 tot 400 mm. Hoe groter het blad, hoe makkelijker je door dikke tegels zaagt.
Veiligheid en workflow bij zagen
Veiligheid gaat voor alles. Draag altijd een veiligheidsbril, gehoorbescherming en een stofmasker. Het zagen van beton produceert veel fijn stof dat je echt niet wilt inademen. Werk bij voorkeur buiten of in een goed geventileerde ruimte. Meet eerst precies af waar je moet zagen. Markeer de zaaglijnen met een potlood of krijtje. Leg de tegel op een stabiel ondergrond, bij voorkeur op een zaagbok of werkbank. Zorg dat de tegel niet kan bewegen tijdens het zagen. Start de zaag en laat hem op toeren komen voordat je begint. Druk niet te hard, laat de zaag het werk doen. Te veel druk leidt tot een rafelige snede of zelfs breuk. Zaag rustig en gestaag door de tegel. Bij een haakse slijper zaag je eerst van boven tot halverwege, draai je de tegel om en zaag je van de andere kant af.
Nat of droog zagen? Professionele machines zagen nat. Er loopt water over het zaagblad, wat zorgt voor koeling en stofonderdrukking. Dat is prettiger en gezonder werken. Met een haakse slijper zaag je meestal droog. Zorg dan voor goede ventilatie en houd regelmatig pauze zodat het zaagblad kan afkoelen. Sommige haakse slijpers hebben een aansluiting voor water. Als je die hebt, gebruik hem dan. Het scheelt je een hoop stof en het zaagblad gaat langer mee.
Zaag nooit op een gedeelte dat al aangelegd is. Dit is echt belangrijk. Als er nat zaagstof op je tegels druppelt, veroorzaakt dat hardnekkige vlekken die bijna niet meer weggaan. Ook op je schoenen en kleding moet je oppassen. Zaagstof moet je direct wegspoelen met veel water. Zaag dus altijd op een aparte plek, ver van je nieuwe terras. Leg een stuk plastic of een oude deken onder je werk om je ondergrond te beschermen.
Bezetting en bekisting bij handgemaakte mallen
Als je een mal wilt maken en hierin beton giet voor een mooi tegelpad, kan een houten mal werken. De ondergrond waarop je stort dient echter geen hechting te hebben met het beton. Antiworteldoek onder de mal kan voldoende tegen wortelgroei beschermen, zonder waterdicht te zijn. Voorbereiding: denk goed na over een afwateringssysteem, bijvoorbeeld met een goot of hydroblobs. Bepaal tevens de afmeting van het terras en gebruik onderstaand rekenvoorbeeld om materialen te berekenen. Graaf het oppervlak 15 centimeter uit en vul 15 centimeter met ophoogzand; tril dit goed aan. De bestrating dient opgesloten te worden met opsluitbanden die 2 centimeter lager dan de tegels geplaatst worden. Houd rekening met afschot bij het plaatsen van opsluitbanden en gebruik een waterpas of rechte lat om het zand te reien.
Stapsgewijze instructies voor het leggen van tegels
- Begin tegen de woning aan met een rechte lijn en leg hele tegels waar mogelijk.
- Klop tegels licht aan met een rubberen hamer; zaag af indien nodig met een diamantschijf.
- Verdeel voegzand en veeg het in de voegen; herhaal dit proces enkele dagen totdat alle voegen zijn gevuld.
- Verzeker je ervan dat de opsluitbanden 2 cm onder de tegels liggen en dat het afschot wordt gehandhaafd.
- Leg een waterpas of rechte lat als reiland om zand strak af te rijen en de stenen vlak te houden.
- Na het leggen en vullen van voegen, laat het geheel goed uitharden voordat je het terras intensief gebruikt.
Extra tips en opties
- Klikker: keramische tegels zijn een alternatief als zagen te veel werk oplevert; ze zijn harder maar dunner en vereisen mogelijk speciaal gereedschap.
- Overweeg een tegelplan vanuit het midden van de ruimte voor symmetrie en minimale benodigde zagen langs de randen.
- Voor beginners kan een levelling systeem helpen om de voegen gelijk te houden en tegels egaal te plaatsen.
Samenvatting van gereedschappen en materialen
Bescherming: kniebeschermers, veiligheidsbril en handschoenen. Meetgereedschap (rolmaat, potlood, waterpas). Aanmaken van mortel en lijm (bouwemmer en spiraalmenger). Snijgereedschap en een getande lijmkam. Rubberen schuurbord en inwasbord of tegelspons. Kitspuit en kit voor afwerking. Antiworteldoek onder de mal. Opsluitbanden en waterpas voor afschot en installatie.
Niet gebruiken volgens jouw verzoek.
tags: #zelf #zwarte #betontegels #maken