Verbouwing Zwembad Charlois: geschiedenis, details en toekomstperspectief van Zwemcentrum Rotterdam

portalcenter.cl

Zwembad Charlois wordt echt een 'Zwembad Plus'. Naast een 25-meterbad komt er namelijk ook een 50-meter wedstrijdbad, het eerste in Rotterdam. Het zwembad wordt vooral gebruikt voor wedstrijden, schoolzwemmen en recreatief zwemmen, al dan niet in verenigingsverband. Ook zijn er activiteiten gericht op doelgroepen, bijvoorbeeld ladies only zwemmen en zwemmen voor ouderen, gezinnen en jongeren.

In het bruisende centrum van Rotterdam-Zuid is dit prachtige zwembad gerealiseerd. Uiteraard wil de Gemeente Rotterdam met de renovatie van Zwembad Charlois de lokale gemeenschap stimuleren om meer te gaan bewegen, maar daarbij hoeft de uitstraling van de gevel natuurlijk niet op de tweede plaats te komen. Vincent van der Meulen van Kraaijvanger Architects uit Rotterdam heeft de wensen van de Gemeente Rotterdam omgezet in een duurzaam zwembad met een hoog energielabel en een eigentijdse uitstraling.

Een zwembad is een energievreter dus het gebouw moest goed geïsoleerd worden om het energieverbruik te beperken. Om die reden is gekozen voor een Strikotherm gevelisolatiesysteem. Het systeem dat is gebruikt, is Strikotherm gevelisolatiesysteem COMFORT met isolatieplaten in diverse diktes, waarmee het unieke karakter van de gevel kon worden vormgegeven. De gemeente Rotterdam heeft voor dit project een GPR-eis, een duurzaamheidslabel, gesteld die Kraaijvanger Architects mede dankzij het Strikotherm gevelisolatiesysteem heeft overtroffen.

Als afwerking van de gevel is gekozen voor Strikotherm Spachtelpleister VARIOSTAR: een dunne minerale sierpleister die versteend met de ondergrond (de mortelweefsellaag) waardoor er een technisch sterk en solide systeem ontstaat. Daarnaast is er met deze minerale sierpleister een afwerking mogelijk in verschillende structuren. Zowel traditionele als moderne eindeffecten kunnen door verschillende applicatietechnieken gerealiseerd worden. Om de gevel nog beter te beschermen tegen invloeden van buitenaf is deze voorzien van Strikolith Pearlcoat, een dampopen verfsysteem. Dit afparelende verfsysteem heeft alle natuurlijke eigenschappen van een minerale verf, is algwerend, maar heeft daarnaast ook een zelfreinigend karakter, dat de Strikdevelopers van deze verf ‘het Strikoxan-effect’ noemen. Dit Strikoxan-effect creëert op de gevel een nieuwe microstructuur met een oppervlaktespanning waardoor waterdruppels samentrekken. Het geveloppervlak wordt met de Strikolith Pearlcoat superhydrofoob. Bij regen rollen de waterdruppels afparelend over de gevel en hechten zich aan de verontreinigingen en vuildeeltjes van de gevel. De gevel blijft dankzij de toepassing van Strikolith Pearlcoat langer schoon en duurzaam droog. De liggende delen zijn voorzien van Strikolith NeverWeather Liquid als extra verzegeling.

Kraaijvanger Architects wilde een gevel waar reliëf in zit en dit op een manier detailleren die uiterst onderhoudsvriendelijk is. Dit was ook een belangrijk punt van consortium Ballast Nedam en Heijmans. De nieuwe gevel is geïnspireerd op de bestaande gevel. Dit is te zien aan het ritme, de kleurstelling en de dieptewerking. Het gebouw wordt hierdoor één geheel. De inspiratiebron van Kraaijvanger Architects voor dit zwembad is het ontwerp van het originele pand uit de jaren 50 in combinatie met de stoere en industriële architectuur die Rotterdam-Zuid kenmerkt. Van der Meulen heeft bij de detaillering de raampartijen zodanig geïntegreerd dat deze er in de avond uitzien als een waterglinstering. Op die manier worden het water van binnen en de glinstering van buiten samengebracht tot een eenheid.

Rotterdam is weer een prachtig zwemcentrum rijker waarbij gelet is op duurzaamheid, milieu en uitstraling middels speelse verdiepingen in de gevel. Vrijdag heeft de Rotterdamse wethouder Adriaan Visser in zijn stad het Zwemcentrum Rotterdam geopend. Het voormalige deelgemeentekantoor van Rotterdam-Zuid is naar ontwerp van Kraaijvanger Architects getransformeerd tot een zwemcomplex. Naast twee zwembaden zijn in de plint van het gebouw winkels, horeca en stadswinkel gerealiseerd.

De opmerkelijke transformatie van gemeentelijk kantoorpand naar een zwembad maakt deel uit van de gebiedsontwikkeling Hart van Zuid. Het consortium dat dit project uitvoert, Ballast Nedam en Heijmans, werd op het idee gebracht doordat het Zwembad Charlois niet meer aan de kwaliteitseisen voldeed en het naastgelegen deelgemeentekantoor deels leeg stond. De gevel van het deelgemeentekantoor is duurzaam gerenoveerd en zo veel mogelijk behouden, meldt Kraaijvanger. Het pand is uitgebreid met een nieuwbouw, met een gevel die qua ritme, kleurstelling en dieptewerking is geïnspireerd op die van het bestaande gebouw. De nieuwbouwgevel bestaat uit ramen van verschillende groottes. Grotere ramen bevinden zich daar waar behoefte is aan daglichttoetreding, kleinere op plekken waar de privacy nodig is.

Het Zwemcentrum Rotterdam telt twee zwembaden; een 25 meter-doelgroepbad met een intieme en badhuisachtige sfeer en een 50 meter-wedstrijdbad met een lichte en sportieve sfeer. Dankzij de beweegbare bodems zijn beide baden multifunctioneel. Het 50-meterbad, het eerste wedstrijdbad van deze omvang in Rotterdam, is voorzien van een tribune waar maximaal duizend toeschouwers terecht kunnen. Een glazen wand verbindt de twee baden. Het project Hart van Zuid behelst onder meer een renovatie en uitbreiding van Ahoy (eveneens naar ontwerp van Kraaijvanger) en een nieuw kunstenpand naar ontwerp van De Zwarte Hond (oplevering volgend jaar). De Gooilandsingel wordt tot autoluwe schakel in het gebied gemaakt.

Maak een zwembad dat Rotterdam als sportstad internationaal op de kaart zet, dat de buurt een zwembad en levendigheid teruggeeft en dat Rotterdam Zuid vitaliseert. Het Zwemcentrum Rotterdam is het eerst gerealiseerde onderdeel van de grote binnenstedelijke transformatie van het gebied rond Rotterdam Zuidplein. Na jaren voorbereiding moet hiermee de toon worden gezet voor de komende decennia. De centrale opgave van het Hart van Zuid Rotterdam is om een gebied te maken waar mensen graag verblijven. En dat vraagt om positieve veranderingen in beeld en sfeer. Op dit moment word het gebied namelijk nog gekenmerkt door veel beton, verkeer en transport, gesloten gevels en een chaotische openbare ruimte. Bovendien is er op straat weinig te beleven.

Het oude zwembad Charlois voldeed niet meer aan de huidige eisen en Rotterdam met haar grote sportambities hunkerde al lange tijd naar een 50m wedstrijdbad. Het nieuwe zwembad moest zowel nationaal, regionaal als lokaal zijn aantrekkingskracht uitoefenen: met een 50m bad dat geschikt is voor topsport en met een 25m doelgroepenbad speciaal voor de buurt als vervanging van het oude Zwembad Charlois. Midden in de stad zwemmen in een voormalig kantoorgebouw, dat duurzaam getransformeerd is tot multifunctioneel zwembad. Kraaijvanger, met het consortium Hart van Zuid, kwam met een idee waar iedereen direct verliefd op werd: we transformeren het oude deelgemeentekantoor tot zwembad. Dit bestaande kantoor stond gedeeltelijk leeg maar is direct naast het metrostation zeer goed gepositioneerd. Het is bovendien één van de weinige gebouwen in de omgeving die met een zeker vakmanschap is gebouwd en dus waardevol om te behouden.

Het zwembad ligt op de eerste verdieping, hiermee ontstaat er meer privacy voor de zwemmers en wordt aan de Gooilandsingel ruimte voor levendige winkels en horeca gecreëerd. De twee zwemzalen liggen tussen de oude kantoren in, de kantoren zijn getransformeerd tot kleedkamers en horeca. Het 25 meter doelgroepbad heeft een intieme en badhuisachtige sfeer en het 50 meter wedstrijdbad een lichte en sportieve sfeer. Door middel van beweegbare bodems zijn beide baden multifunctioneel inzetbaar. Bij het 50-meter-bad is een tribune aanwezig waardoor er bij evenementen meer dan 1000 toeschouwers aanwezig kunnen zijn. Daarmee kunnen hier nationale en internationale wedstrijden worden gezwommen.

“Aanvankelijk was een gewoon zwembad voorzien, maar gaandeweg werden de ambities opgeschroefd: het is al lang een wens om in Rotterdam een wedstrijdbad te hebben. Alleen was er in het deelgemeentekantoor eigenlijk geen plek voor een 50-meterbad, of beter: voor alle reglementair voorgeschreven ruimte rondom het zwembad, het zogeheten perron. Het was echt puzzelen om het voor elkaar te krijgen. De transformatie van kantoor naar zwembad is onderdeel van een omvangrijk project om het gebied rond Ahoy en Zuidplein een aantrekkelijke plek te maken.”

Infographic: Transformatiestappen Hart van Zuid - van kantoor naar Zwemcentrum Rotterdam

In het hart van Zuid komt flink wat nieuwbouw: bij Ahoy komen een hotel, bioscoop en internationaal congrescentrum, bij het Zuidplein een zwembad en een groot Kunstencentrum met hier in de bibliotheek en het Zuidplein theater. Projecten in Rotterdam van deze architect: Nog even en dan gaat Zwembad Charlois dicht. Het oude Zwembad Charlois (voorheen Sportfondsenbad) aan de Gooilandsingel voldeed niet meer aan de kwaliteitseisen en wordt daarom vervangen door een nieuw complex, genaamd Zwemcentrum Rotterdam dat gerealiseerd wordt op de plek van het oude deelgemeentekantoor. Het is nog eind december mogelijk om in het oude zwembad te zwemmen: op zondag 24 december is de laatste zwemdag. Maandag 22 januari is de eerste zwemdag in het nieuwe zwembad. Het nieuwe 25-meterbad is inmiddels al gevuld met water, de komende tijd wordt het nieuwe 50-meterbad gevuld met 3,8 miljoen liter water. Dat gebeurt een week lang dag en nacht.

Het nieuwe Zwemcentrum Rotterdam is in eerste instantie gericht op de zwemsport-, het les- en schoolzwemmen en het banenzwemmen. Er is ook de mogelijkheid voor onder andere aquabootcamp en recreatief zwemmen. Het zwembad beschikt over twee bassins: een 50-meter wedstrijdbad van tien banen breed (qua sfeer sportief, overzichtelijk en rustig) en een 25-meter doelgroepenbad van zes banen breed (qua sfeer intiem en de associatie oproepend van wellness en spa resorts). Het wedstrijdbad is het enige 50-meterbad van Rotterdam en biedt kansen voor evenementen (tot) op internationaal niveau. Waterpolo- en zwemverenigingen kunnen er voortaan op topniveau zwemmen. Een beweegbare keerwand kan het bad in twee delen verdelen. De tribune biedt plaats aan 350 mensen, met de mogelijkheid tot uitbreiding tot 1000 zitplaatsen. Het doelgroepenbad heeft een beweegbare bodem waarmee de diepte kan worden ingesteld tot 2.20 meter. Deze bodem en de tillift en luie trap maken het bad voor iedereen toegankelijk. Er komen zes ruime groepskleedkamers, 24 kleedcabines en speciale kleedkamers met voorzieningen voor mindervaliden. Verder is er een multifunctionele ruimte die geschikt is voor vergaderingen, presentaties en bijvoorbeeld huiswerkbegeleiding. De extra verwarmde baden en de glijbaan, die er nu nog zijn, zullen niet terugkeren. Hierdoor zullen ook sommige activiteiten komen te vervallen of worden vervangen.

Vroeger had Pendrecht een eigen zwembad in de Sliedrechtstraat. Dit zwembad opende in 1971 en beschikte over een binnen- en buitenbad. Vanwege bezuinigingen werd het zwembad gesloten. Buurtbewoners waren tegen de sluiting en zetten een protestactie op touw, ‘De stop mag er niet uit!’, maar dat mocht niet meer baten. Op 24 juli 1992 was het zwembad voor het laatst geopend. Twee jaar later werd het gebouw gesloopt. Niet alleen in Pendrecht, maar ook elders in Charlois verdwenen zwembaden. Zo was er vroeger zwembad de Plompert dat in 1969 opende in het Zuiderpark, het jaar waarin ook het naastgelegen Ahoy werd gerealiseerd. Het was een groot openluchtbad voor zowel recreatie als wedstrijden en had onder andere een duiktoren van tien meter hoog. Eind jaren tachtig sloot de Plompert alweer. Ongeveer op deze plek ligt nu de grote parkeerplaats van Ahoy. Verder ging Zwembad Heijplaat, eveneens onder luid protest, in 2004 dicht.

Het Zwemcentrum Rotterdam is ontwikkeld binnen de gebiedsontwikkeling ‘Hart van Zuid’. De voorloper, zwembad Charlois, was op en versleten. Vele honderdduizenden Rotterdammers leerden in dit zwembad zwemmen. De uitdaging was om een nieuw zwembad te ontwikkelen dat een impuls geeft aan de omliggende wijken. Een nieuwe thuisbasis voor sportverenigingen en (inter)nationale zwemwedstrijden. Naar het idee van de ontwikkelaar, is een plan ontwikkeld om het voormalige deelgemeentekantoor van de wijk Charlois te herontwikkelen tot een zwemcentrum. Een zwembad met bassins op de verdiepingen waardoor op straatniveau ruimte ontstond voor horeca en winkels. Het nieuwe zwemcentrum opende in 2018.

Foto: Zwemcentrum Rotterdam met twee zwembaden en gevelarchitectuur

20 december 2021, 19:20 • 2 minuten leestijd Rotterdam krijgt binnenkort een Olympisch 50-meterbad. Het gloednieuwe Zwemcentrum Rotterdam in Charlois gaat op 22 januari open, maar voor die tijd moet er nog veel gebeuren. Het zwembad moet een maand eerder al 'gebruiksgereed' zijn, omdat de zwembadinstallaties getest moeten worden en het water moet worden verwarmd. Daarom zijn ze op vrijdag begonnen het 50-meterbad te vullen met een brandweerslang. In totaal moet er 3,8 miljoen liter water het zwembad van 50 meter in en dat gebeurt een week lang dag en nacht.

Naast dit 50-meterbad heeft het zwemcentrum ook een bad van 25 meter. Het vullen van dit bad is al achter de rug en duurde ook een week, maar de kraan stond alleen overdag open. Er zijn duidelijke verschillen tussen de zwembaden. Zo zijn bij het grote bad de koele kleuren blauw en wit gebruikt. Bij het kleinere bad zijn donkerdere kleuren gebruikt. Een bewuste keuze, vertelt projectleider Marcel van der Meer. "Het 50-meterbad is ingericht om topprestaties te leveren. Dat gaan we terugzien in alle verenigingen, alle wedstrijden, zowel waterpolo als het kortebaan- en langebaanzwemmen die hier gaan plaatsvinden. Het 25-meterbad heeft een andere kleurstelling en heeft een beweegbare bodem, die gaan we gebruiken voor de doelgroepen en voor het lessen."

Een groot Olympisch zwembad vraagt natuurlijk om grote wedstrijden en ook daar heeft het projectteam 'Hart van Zuid' aan gedacht. "We zijn in gesprek met de bondscoach van het dames waterpoloteam en zetten ook in op de Jeugd Olympische Spelen en de World Police and Fire Games."

Schema: Indeling van de twee zwembaden en publiekstoegang

Het nieuwe zwembad komt in het voormalig deelgemeentekantoor van Charlois. Van dit oude gebouw zijn alleen nog de wanden te herkennen, de rest is gestript. Wanneer het nieuwe zwembad open gaat, wordt het oude pand gesloopt. Daar komt het kunstenpand voor terug met een bibliotheek en het Theater Zuidplein. In het oude zwembad kan nog tot en met 24 december gezwommen worden. Het zwembad maakt deel uit van de gebiedsontwikkeling ‘Hart van Zuid’ en wordt onderdeel van een met elkaar verbonden worden.

Onderdeel Details
Baden 50-meter wedstrijdbad met 10 banen; 25-meter doelgroepenbad met 6 banen
Publiek Tribune tot 1000 zitplaatsen; nu 350 stoelen
Verwarming/voorzieningen Beweegbare bodems; tillift; luie trap; kleedkamers; mindervalide voorzieningen
Gevels Renovatie van oud kantoor; nieuwe gevel met industriële verwezing

Het project is uitgevoerd door het consortium Ballast Nedam en Heijmans, met ontwerp door Kraaijvanger Architects. Het Zwemcentrum Rotterdam is een belangrijke stap in de gebiedsontwikkeling Hart van Zuid en wint internationaal erkenning voor duurzaamheid en multifunctionaliteit. De transformatie heeft een maatschappelijke missie: iedereen uit de buurt moet sportief actief kunnen zijn en Rotterdam krijgt een nieuwe sportcultuur centraal in de stad.

tags: #zwembad #charlois #verbouwing