Alkydverf overschilderen met acrylverf: tips en best practices voor buitenschilderwerk

Vraag: Wij hebben een grote opdrachtgever die de komende jaren voor alle buitenonderhoud over wil schakelen op acrylverf. Bijna alle woningen zijn nu voorzien van alkydverfsystemen, vaak van verschillende merken. Is overschilderen daarvan met acrylverf zonder risico mogelijk en hoe kunnen we dit het beste aanpakken?

Antwoord: Alkyd is overschilderbaar met acryl en andersom is ook geen probleem. Het enige waar je op moet letten is de voorbereiding. Altijd geldt: eerst de ondergrond goed schoonmaken, vervolgens alles grondig schuren en hierna stofvrij maken.

De kern van de aanpak

Aansluitend overschilderen. Vaak kan dat bij wit, gebroken wit, maar ook bij kleuren in één laag. Tenminste wanneer de bestaande kleur wordt gehandhaafd. Wordt van kleur veranderd, dan zijn soms twee lagen nodig. Iets dat bij acryl niet anders is dan bij alkyd.

Acryl overschilderen met alkyd buitenshuis gebeurt in Nederland al lang en op grote schaal. Alle houten geveltimmerwerk is de laatste decennia vanuit de industrie, zonder dat we dat kunnen zien of merken, namelijk voorzien van watergedragen verf. OplosmiddelenDaarnaast wordt binnen ook al decennialang - andersom - alkyd overgeschilderd met watergedragen verf. Dit mag volgens wetgeving in Nederland niet anders.

Bij beide gaat, bij wijze van spreken, nooit iets mis. Nu we steeds meer nadenken over milieu en duurzaamheid willen opdrachtgevers in die zin ook hun steentje bijdragen bij het laten uitvoeren van onderhoudswerk. Ook dit moet zodanig dat het milieu zo min mogelijk wordt vervuild. En dat is voor het buitenschilderwerk zeker een groot aandachtspunt.

In Nederland brengt de verfbranche nog steeds ‘zwembaden vol oplosmiddelen’ in de lucht. Vaak onnodig. Er wordt, naar mijn mening, vrijwel niet nagedacht over het gebruik van acryl of watergedragen verven buiten. Veel gebeurt nog ‘op de automatische piloot’ met alkyds, heb ik het idee. Weliswaar met iets minder oplosmiddel, vroeger de helft en nu een derde deel, maar nog steeds een aanmerkelijk deel.

Buiten overschakelen van alkyd naar watergedragen is niet lastig. Het enige waar je iets meer op moet letten, is het weer. Is de temperatuur 7 graden of hoger dan kun je met watergedragen verf gewoon je gang gaan. Iets lager zou ook nog kunnen bij een niet al te hoge vochtigheidsgraad.

Praktische schildertips voor de buitentructuur

Ik heb mijn plinten gezet, daarna bovenaan afgekit, en daarna de plint gelakt tot in de naad tss muur en plint... Wanneer ik nu mijn muren ga schilderen, mag ik dan afplakken zodat de muurverf iets op de lakverf komt? Zelf doe ik meestal eerst de muren en dan pas de plint. Werken zoals Regis07 hierboven aangeeft. Afplakken met de paarse tape op de plint, met scotch brite heel licht matteren en dan uw muurverf erop. De plint is 3cm dik, is gelakt met watergedragen lak. Hoeveel zouden jullie over de plint/lak heen schilderen met de muurverf? Plint is inderdaad 3cm dik. Zou je dan eerst nog eens extra kitten met zwarte acrylaatkit? En afplakken voor het schilderen: echt in de hoek tss plint en muur? Ik dacht dat je steeds iets voorbij de hoek moest afplakken.. Ik zou niet nog es extra beginnen kitten erop.

Je huis of blokhut moet opnieuw geschilderd worden en is in het verleden geschilderd met een oplosmiddelhoudende/alkyd verf. Nu wil je eigenlijk watergedragen/acryl verf gaan gebruiken, omdat het bijvoorbeeld sneller droogt, maar kan dat wel?

Een veel voorkomende vraag is of je met watergedragen verf over terpentine verf heen kan schilderen. De traditionele alkydverf wordt ook wel terpentine gedragen verf of oplosmiddelhoudende verf genoemd. Deze verf is gemaakt op basis van kunsthars en is te verdunnen met terpentine of een ander oplosmiddel. Doordat deze verf veel oplosmiddelen bevat, mag het niet meer binnen toegepast worden. Acrylverf wordt ook wel watergedragen verf, verf op waterbasis of oplosmiddelarme verf genoemd. Deze verf is gemaakt op basis van water en is ook te verdunnen met water. Doordat watergedragen verf vele voordelen heeft is het erg populair bij consumenten. Het antwoord op de vraag: “Kan ik watergedragenverf over terpentine verf heen schilderen?” is, ja dit kan. Acrylverf over alkydverf is geen probleem. Zorg er wel voor dat je het te schilderen oppervlakte goed ontvet, reinigt en schuurt voor een goede hechting.

En andersom dan? Kun je alkydverf ook gewoon over acrylverf heen schilderen? Dit is niet verstandig.

Over kit en overschilderbare randen

Wat is kit? De meeste mensen zijn bekend met het product, genaamd kit. Het is een populair product, dat vaak wordt gebruikt voor het afdichten van kieren, waterdicht maken van oppervlakken en het versterken van verbindingen in ramen, deuren of sanitair. De meest gebruikte soorten zijn siliconenkit, acrylaatkit en polymeerkit. Je gebruikt de kit, afgestemd op de situatie. Is het bijvoorbeeld nodig om enkel in de woonkamer toe te passen of moet het vochtbestendig zijn? We gaan dit uitgebreid behandelen, in het onderstaande stappenplan.

Stappenplan voor het Aanbrengen van Siliconenkit: niet alle kit kan overschilderd worden. Hieronder de belangrijkste punten:

  • Is siliconenkit overschilderbaar? Helaas is siliconenkit niet overschilderbaar. Siliconenkit wordt gebruikt in ruimtes, waar het vochtig is. Dit omdat het een uitstekende vochtbestendigheid heeft. Jammer genoeg kan de verf niet goed hechten aan siliconenkit, waardoor dit dus niet overschilderbaar is.
  • Is acrylaatkit overschilderbaar? Deze kit is een binnenkit, dat betaalbaar, licht flexibel en overschilderbaar is. Dit kan zowel met verf op waterbasis als op terpentinebasis. Acrylaatkit is niet geschikt voor vochtige ruimtes of glas.
  • Is polymeerkit overschilderbaar? Ook deze kit is over te schilderen. Polymeerkit is ontzettend elastisch, tot wel 25%. Deze kit biedt een goede hechting op bijna alle ondergronden.

Stap 2: De voorbereiding. Gebruik een primer en geschikte verf, afhankelijk van het type kit. Voor uitgebreide details zie de stappen in het draft.

Stap 3-9: Reinig het oppervlak, schuur, afplakken, primer, schilderen, afplaktape verwijderen en droogtijden respecteren. Extra tips: ventilatie, hoogwaardige verf, droogtijden volgens fabrikant, en dat kit volledig droog moet zijn voordat je schildert.

Overzicht van overschilderbare kitsoorten en praktijktips

  • Acryl- en polymeerkit zijn overschilderbaar; siliconenkit niet overschilderbaar. MS-polymeerkit is overschilderbaar na volledige uitharding; probeer voor voegbreedtes en uithardingstijd rekening te houden.
  • Beglazingskit is meestal niet geschikt om te schilderen; kies voor een overschilderbare oplossing zoals polymeerkit.
  • Bij vochtige ruimtes (badkamer, keuken) kies voor overschilderbare kit met goede hechting en vochtbestendigheid; zorg voor tijdige droogtijden en vulnaden correct af.

Moet je kit altijd overschilderen? Nee, soms is het beter alleen de juiste kitkleur te kiezen en opletten voor scheurende verf. Het overschilderen van kit is vaak mooi en functioneel, maar vereist de juiste kitkeuze, voorbereiding en droogtijd.

Samenvatting van de belangrijkste aannames en aanbevelingen

  • Over het algemeen is acrylverf over alkyd geen probleem; juist omdat milieuzorg en duurzaamheid steeds belangrijker worden, is overschakelen naar watergedragen verven logisch en haalbaar.
  • Voor een duurzame hechting moet de ondergrond ontvet, gereinigd en grondig geschuurd worden, gevolgd door stofvrijmaken en eventueel afplakken.
  • Bij kleurverandering kunnen twee lagen nodig zijn; bij behoud van kleur vaak één laag voldoende, afhankelijk van dekking en ondergrond.
  • Wees alert op temperatuur en vochtigheid bij buitentoepassing; bij 7 °C of hoger kan watergedragen verf doorgaans goed werken; bij lagere temperaturen extra aandacht voor droogtijden.
  • Kijk naar de specifieke kitsoorten: Siliconenkit is meestal niet overschilderbaar; Acrylaat- en polymeerkit zijn wel overschilderbaar, met juiste uithardingstijden.
Infographic: Overzicht van overschilderbare kittypen en hechtingstappen

In de praktijk kan een gecontroleerde aanpak de overstap naar acrylverf buiten gerealiseerd worden zonder significante risico’s. Het combineren van goede reiniging, schuren, ontvetten en eventueel primeren met een passende verf moet leiden tot een duurzaam en milieuvriendelijk buitenschilderresultaat.

Afkitten: Tips om netjes af te kitten | GAMMA

Voor een gedetailleerde aanpak per type ondergrond en kit, kan tevens een tabel met specificaties en droogtijden per producttype helpen bij de planning en kwaliteitscontrole.

OndergrondTe gebruiken verfAdvies/Let opDroogtijd (ca.)
Alkydverflaag, houten geveltimmerwerkAcrylverf (watergedragen)Ontvetten, reinigen, schuren, stofvrij makenAfhankelijk van product, meestal 2-4 uren tussen lagen
Kleurverandering (van kleur naar nieuw)ACR/wwf: vaak twee lagenLet op dekkingZie productinstructies
Plaatsing van kitranden (voegen)Acrylaat- of polymeerkit; overschilderbare variantenSiliconenkit meestal niet overschilderbaarUithardingstijden per product

tags: #alkydverf #over #acrylaatkit