BAM Prefab Zuidbroek (onder de paraplu van BAM Wood Concepts en BAM Wonen) staat voor een nieuwe, industriële manier van woningbouw: modulair, circulair, biobased en grotendeels off‑site geproduceerd. Het woningconcept Flow is een concrete uitwerking van die visie; het combineert houtbouw en prefab productie om duurzame, betaalbare en snelle woningbouw mogelijk te maken.
Het concept: Flow en hout als basis
Flow is een woning van biobased materialen met hout als basis. Het woningconcept Flow biedt een toekomstbestendige oplossing voor maatschappelijke opgaven. Het is een combinatie van houtskeletbouw (HSB) en massieve houtbouw (CLT). De dragende wanden en vloeren bestaan uit houtskeletbouwelementen, net als de gordingenkap. In de trapkern is een aantal stabiliteitswanden van massief hout opgenomen. Flow maakt optimaal gebruik van hout door middel van droge verbindingen. Hierdoor is alles remontabel.
Hout leent zich er bovendien perfect voor, omdat er heel fijn gefreesd kan worden. Hierdoor is er nauwelijks tot geen bouwafval. Hout is niet alleen duurzamer, maar ook een stuk lichter dan beton. Door de lichtheid van hout is bovendien minder kracht en dus minder energie in het bouwproces nodig. Hout is duurder dan beton, dus het verdienmodel moest volledig op z’n kop om dit woonconcept rendabel te maken. Dat zit niet alleen in de materialen, maar ook in de manier waarop de woning wordt geproduceerd en alles achter de schermen is georganiseerd.
Prefab, file-to-factory en digitalisering
Met Flow verandert de woningbouw in een hightech productieproces. Productie vindt plaats in de fabriek in Oudkarspel en - woningscheidende wanden, binnenwanden, vloeren en stabiliteitsframes - in Heerhugowaard. Robotisering maakt dat productieproces sneller en minder arbeidsintensief. De crux hierin: BAM kan file to factory produceren. De software die de bouwer hiervoor gebruikt kent de ‘spelregels’ van Flow. Het materialenpaspoort, BENG-berekeningen, daglicht-berekeningen - dat kan in de toekomst allemaal met een druk op de knop eruit rollen.
De productielocatie staat in het Noord-Hollandse Oudkarspel, een fabriek die BAM volledig op het woonconcept heeft ingericht. Is een ‘nieuw’ ontwerp klaar, dan worden alle benodigde tekeningen met één druk op de knop naar de fabriek verstuurd. De machines gaan er automatisch mee aan de slag. In de fabriek is de productie van de woningen uitgekiend op 20 minuten per werkstation. BAM kan 5 woningen per dag produceren. Een woning gaat op 3 à 4 vrachtwagens naar de bouwplaats en wordt daar in één dag gemonteerd. De onderdelen worden laat op de avond vervoerd, een bewuste keuze om niet bij te dragen aan filevorming en om vertraging in het transport te voorkomen.
Schaalbaarheid, snelheid en kostenvoordelen
Een digitale, industriële en modulaire manier van produceren en bouwen vergroot de veiligheid in de bouw en verhoogt de efficiëntie van het gehele bouwproces. De bouwtijd wordt dankzij onze innovatieve bouwmethode verkort met maar liefst 75 procent van zo’n twaalf naar slechts drie maanden. Sneller bouwen betekent minder bouwrente en een kortere tijd dubbele woonlasten. Voor corporaties, beleggers, pensioenfondsen en ontwikkelaars is betaalbaarheid van woningbouw steeds crucialer. Een industriële en modulaire wijze van produceren biedt nieuwe mogelijkheden voor het realiseren van betaalbare woningbouw.
Door in de fabriek te produceren wordt de beheersbaarheid vergroot en de bouwtijd verkort. Verkoop- en productietekeningen worden gemaakt met behulp van de modernste technologie, zodat opdrachtgevers snel met de verkoop of verhuur aan de slag kunnen. Parametrisch ontwerpen maakt het mogelijk waardevolle data op te slaan in een materialenpaspoort, waarmee het fundament wordt gelegd voor circulair bouwen. Doordat digitale ontwerpen naadloos worden overgenomen door de productie-omgeving, wordt snel, efficiënt en foutloos gewerkt.
Productiecapaciteit en logistiek
In de fabriek is de productie van de woningen uitgekiend op 20 minuten per werkstation. BAM kan 5 woningen per dag produceren. Een woning gaat op 3 à 4 vrachtwagens naar de bouwplaats en wordt daar in één dag gemonteerd. De woning wordt over enkele vrachtwagens verdeeld middels op elkaar gestapelde elementen, zodat de laadruimte maximaal wordt benut. Komt de woning aan op locatie, dan kan de bouw van start. Dit gaat veel sneller dan bij traditionele betonnen constructies, omdat de bouw heel anders is georganiseerd.
Duurzaamheid en circulair bouwen
Flow levert een bijdrage aan de oplossing voor de grote vraag naar duurzame en betaalbare woningen. Bouwen met hout voorkomt het gebruik van steen en beton, die voor een hoge CO2-uitstoot zorgen. Het beton voor een gemiddeld rijtjeshuis gaat gepaard met een CO2-uitstoot van 50 tot 60 duizend kilo. Met Flow reduceren we 80 procent van de uitstoot, nog los van het feit dat hout CO2 opslaat. De flowwoningen zorgen voor een significante CO2-reductie dankzij off-site met hout en modulair te bouwen.
BAM ontwikkelt eigen houtbouwconcepten en gebruikt daarvoor duurzaam hout. Al sinds 2008 werkt BAM Wonen uitsluitend met gecertificeerd hout. Dankzij het gebruik van duurzaam hout en communicatie over het belang van verantwoord bosbeheer werd BAM in 2022 door FSC Nederland uitgeroepen tot winnaar van de Forest50. De restwaarde van deze woningen is door het gebruik van hout en de losmaakbaarheid van de diverse onderdelen bovendien hoger dan bij traditionele bouw.
Biobased materialen en gezondheid
Prefab Strobouw bouwt volledig circulaire en biobased woningen en panden. Onze prefab panelen van hout en stro creëren een gezond en aangenaam leefklimaat. Ook verminderen ze energieverbruik voor verwarming en koeling. Want de natuurlijk isolerende werking van stro houdt ‘s winters de warmte binnen en biedt ‘s zomers verkoeling. De natuurlijk ademende panelen houden schimmels en zwammen buiten de deur en ook ongedierte heeft geen kans in onze panelen.
Biobased, circulair en prefab zijn het devies in de hedendaagse bouw. Prefab Stropanelen zijn van volledig natuurlijk materiaal dat niet chemisch is behandeld. Bij recycling zijn alle materialen volledig herbruikbaar. De hoge isolatiewaarde van onze biobased prefab panelen zorgen voor een zeer comfortabel leefklimaat. Stro is heel compact en daardoor van nature brandwerend.
Installaties en energie
BAM kiest bij dit concept voor all electric installaties: elektrische radiatoren voor verwarming en een elektrische boiler voor warm tapwater. Met volledig elektrisch kan je naar passiefconcepten gaan, mits je daarop goed ontwerpt. Omdat een houten woning zeven keer minder energie nodig heeft om op temperatuur te komen dan een betonnen woning, kan er een veel lichtere verwarmingsinstallatie in. Met de uitkomsten van het onderzoek ontwikkelde BAM daarnaast een extra filosofie in aanvulling op het ‘standaardconcept’.
De keuze voor all electric leidt tot vragen over energierekening en regelgeving. BAM Wonen-directeur Tom Jongen merkte op dat BENG en de MPG erg zijn gestoeld op betonnen woningen. Het accumulerend vermogen van een houten woning is heel anders dan dat van een betonnen woning. Vanuit het perspectief van de bewoner heeft de bouwer de goede keuzes gemaakt, aldus Jongen.
Ontwerpvrijheid en flexibiliteit
De maatvoering van toekomstige huizen is niet langer in beton gegoten. Met hout kun je flexibel bouwen. Dus ook wat kleiner, wanneer de locatie, het budget, de markt of de doelgroep daarom vragen. Binnen Flow kun je spelen met de indeling van woningen, maar ook met de uitstraling en het formaat. Gevels kunnen met maximale vrijheid worden ontworpen. Flow kan allerlei vormen aannemen, zowel van binnen als van buiten. Hierdoor ontstaat juist meer diversiteit.
Achter Flow zit een uitgekiend prefab houtbouwproces dat 2D en 3D elementen combineert. Deze constructieve kern van CLT-modules kan naar voren en achteren schuiven, maar is een vast gegeven. De woning eromheen is volledig flexibel wat betreft maatvoering en indeling. Niet op een stramien van 30 cm zoals gebruikelijk, maar per centimeter. “Er is een vrije indeelbaarheid van gevels doordat alles in de kern is opgelost.” Groot voordeel: je kunt elke beschikbare centimeter binnen het stedenbouwkundig plan benutten.
Projecten en marktintroductie
De eerste projecten in Cruquius, Doetinchem, Barendrecht, Sliedrecht, Utrecht, Leeuwarden, Terneuzen en Veenendaal laten de verscheidenheid zien. De 35 huizen die BAM Wonen in Wickevoort (Cruquius) bouwde zien er van buiten traditioneel uit, maar schijn bedriegt: 13 ervan zijn niet uitgevoerd in beton en metselwerk. In hout dus, aan de buitenkant afgewerkt met minerale steenstrips. Het zijn de eerste gerealiseerde woningen van het houtbouwconcept Flow. Momenteel zitten er al duizenden Flow-woningen in de projectpijplijn, zowel koop als huur. De allereerste woningen worden voor de zomer in Cruquius gebouwd.
Productie en certificering
BAM Wood Concepts heeft eind 2021 het startsein gegeven voor de realisatie van een hypermoderne productiefaciliteit voor de prefabricage van woningen. Na een audit door PSO Nederland heeft BAM Wood Concepts het PSO‑keurmerk Trede 2 behaald. Houtindustrie Stam & Landman en Gevelelementen Noord-Holland zetten hun activiteiten voort onder de nieuwe naam BAM Wood Concepts. Beide bedrijven maken sinds begin 2021 deel uit van BAM en zijn al ruim 25 jaar een strategische partner van BAM Wonen.
Waarom dit relevant is voor stad, ontwikkelaar en bewoner
- Meer woningen, minder CO₂: Flow reduceert uitstoot aanzienlijk en slaat CO₂ op in hout.
- Snellere levertijd en lagere bouwrente: 75% kortere bouwtijd betekent minder dubbele woonlasten voor kopers.
- Hogere restwaarde en remontabiliteit: droge verbindingen en losmaakbare componenten verhogen de restwaarde.
- Veiliger en efficiënter bouwen: fabriekssysteem, robotisering en parametrisch ontwerp verminderen faalkosten en risico’s.
- Ontwerpvrijheid: architecten en stedenbouwkundigen krijgen ongekende vrijheid in maatvoering en gevelontwerp.
| Kenmerk | Flow / BAM Wood Concepts |
|---|---|
| Materiaal | Hout (HSB + CLT), biobased panelen (stro mogelijk) |
| Productie | Fabriek (Oudkarspel, Heerhugowaard), robotisering, file-to-factory |
| Bouwtijd | Circa 3 maanden (75% korter) |
| CO2-reductie | Tot ±80% minder t.o.v. traditioneel beton (plus CO2-opslag in hout) |
| Installaties | All electric (elektrische radiatoren, elektrische boiler) |
| Prefab capaciteit | Productiecapaciteit: ca. 5 woningen/dag |
Praktische aandachtspunten en uitdagingen
De keuze voor hout en all electric installaties botst soms met bestaande regelgeving en rekenmethodes (BENG, MPG) die sterk op beton zijn afgestemd. Ook rijzen er vragen over energiehuishouding en residentiële comfort: het accumulerend vermogen van hout is anders dan dat van beton. BAM geeft aan dat dit ontwerptechnisch goed op te vangen is en dat de bewoner in de praktijk een aangenaam binnenklimaat ervaart met relatief lichte verwarmingsinstallaties.
Daarnaast vraagt het opschalen van productie en logistiek om goede samenwerking met ontwikkelaars, corporaties, beleggers en lokale overheden. BAM nodigt deze partijen uit om Flow-woningen te komen bekijken en samen te werken aan betaalbare en duurzame projecten.
Samenvattend
BAM Prefab Zuidbroek en het grotere BAM Wood Concepts / Flow‑programma bieden een integrale, industriële aanpak voor de bouw van biobased, circulaire en betaalbare woningen. Met een parametrisch ontwerpmodel, fabrieksprefabricage, robotisering en hout als kernmateriaal realiseert BAM snellere bouwprocessen, lagere CO2-uitstoot en grote ontwerpvrijheid. Flow is bedoeld om grootschalig bij te dragen aan de oplossing voor de woningnood, energietransitie en circulariteit in de gebouwde omgeving.