Een sportaccommodatie wordt veelvuldig gebruikt. Gymzalen van een school, de plaatselijke voetbalclub of een fitnesscentrum, iedere sportvereniging heeft op zijn eigen manier te maken met kleedruimtes en douchegelegenheden en ruimtes waar wandafwerking panelen een oplossing kunnen bieden. Hygiëne speelt hierbij altijd een rol.
Belang van ruimtelijke indeling en afmetingen
De richtlijnen spreken over een kleedkamer van 15 tot 24 vierkante meter, exclusief wasruimte. De minimale afmetingen zijn gebaseerd op 15 volwassen personen. Men kan hier echter geen dubbelgebruik toepassen. Bij een doucheruimte moet men in de regel rekening houden met 10 vierkante meter. De minimale en tevens meest optimale breedtemaat van een kleedkamer is 3 strekkende meters.
Grotere kleedkamers voor dubbelgebruik
Eerste elftallen en selectieteams zijn vaak groter in omvang. Ook omdat de technische staf vaak uit meer mensen bestaat. Zij hebben al snel 20 vierkante (3 bij 7 meter) meter nodig om zich prettig te kunnen omkleden. In veel gevallen zijn deze kleedruimtes ook voorzien van lockers of massagetafels. Als deze inrichtingsmaterialen aanwezig zijn, wordt al snel aangeraden om kleedkamers te realiseren van 24 vierkante meters. Grotere kleedkamers zijn tevens geschikt voor dubbelgebruik en daardoor veel efficiënter.
Inrichting en meubilair van kleedkamers
De inrichting van een kleedkamer bestaat vaak uit wandbanken, douches, een toilet, wartelkraan en/of wastafel. Wij adviseren altijd om zwevende wandbanken te plaatsen. Dit heeft veel voordelen voor het onderhouden van de kleedkamers. Reken per persoon 0,6 meter en minimaal één zitplaats. Daarnaast moet men twee kledinghaken per persoon rekenen. Er zijn verschillende varianten wandbanken. Zo kan men kiezen voor eenvoudige wandbanken met houten zitstroken maar men kan ook kiezen wandbanken met tribunestoelen of combinaties met lockers.
Douches en kleedruimtes voor scheidsrechters
Voor wat betreft de douches in de doucheruimte van 10 vierkante meter is een aantal van vier het uitgangspunt. Tenminste één kleedkamer voor een scheidsrechter wordt gewaardeerd door arbiters. Zeker als er een kleedruimte wordt aangeboden voor vrouwen en heren. Wij adviseren hiervoor een ruimte van 7 vierkante meter te reserveren voor één persoon, 8 vierkante meter voor twee personen en 10 vierkante meter voor 3 personen.
Toilet- en EHBO-/massagevoorzieningen
Houdt bij de realisatie van nieuwe kleedkamers ook rekening met het aantal toiletten. Bij de bouw van nieuwe kleedaccommodaties kiezen steeds meer verenigingen voor toiletruimtes buiten de kleedkamers. Toiletgroepen voor dames en heren in de centrale gang. Een massage-/EHBO-ruimte is voor alle clubaccommodaties verplicht. Afzonderlijk van elkaar dient de massage-ruimte minimaal 10 vierkante meter te zijn en de EHBO-ruimte minimaal 6 vierkante meter. Gecombineerd moet het gezamenlijke oppervlak groter zijn dan 11 vierkante meter.
Opslagruimte en onderhoudsplanning
Voor trainings- en wedstrijdmaterialen, en materiaal voor regulier onderhoud, moet er voldoende opslagruimte zijn. Reserveer voor het klein materiaal een opslagruimte van minimaal 10 vierkante meter. Het is zeer verstandig een onderhoudsplan met begroting van de diverse onderhoudswerkzaamheden voor de komende tien tot vijftien jaar op te stellen. Het voordeel van een goede planning is duidelijk: zo kun je als vereniging de accommodatie structureel in een goede staat houden. Je voorkomt hiermee ook grote onverwachte uitgaven voor reparatie en extra onderhoud.
Uitvoering en realisatie van kleedkamers
Nieuwe kleedkamers vragen om een doelmatige uitvoering: van de bouw tot de afwerking en het onderhoud achteraf. Tijdens de ontwikkeling komen onder meer de volgende aspecten aan bod: afwerkingswerkzaamheden, installatie van sanitair en ventilatie, en de verwerking van wand- en dakpanelen die tegen vochtbestendigheid kunnen. Een voorbeeld uit een realisatie volgt hierna ter illustratie van de fasering.
- Trap- en balustradewerk moet goed passen bij de ruimtes en de aansluitingen.
- Installatie van sanitair en douchekoppen, met mengventielen en thermostaatkranen die via een infrarood detectie oog aansturen.
- Vloerwerkzaamheden met vochtbestendige systemen en egaline voor een waterdichte afwerking.
- Wand- en plafondafwerking met hygiënische en onderhoudsvriendelijke panelen.
Ventilatie en plafondsystemen boven kleedkamers
In kleedkamers en doucheruimtes is ventilatie cruciaal. Een goed ventilatiesysteem in combinatie met passieve en actieve luchttoevoer voorkomt schimmelvorming en bevordert het welzijn van de gebruikers. Voor hygiënische doeleinden zijn ook vochtbestendige plafondpanelen belangrijk. HACCP-systeemplafonds kunnen voordelen bieden bij hygiënische eisen in natte ruimtes.
Materialen en afwerking voor hygiëne
Hygiëne speelt een centrale rol bij wandafwerking en plafondsystemen in kleedkamers. Hygiënische wandpanelen met vrijwel voegenloze oppervlakken zijn ideaal voor natte ruimtes. Wonderboard en vergelijkbare panelen bieden hygiënische bescherming en gemakkelijke reiniging. Het kiezen van vochtbestendige plafondplaten en paneeltypes draagt bij aan onderhoudsgemak en schimmelpreventie.
Onderhoud en vereisten voor bewoners en sponsoren
Een onderhoudsplan en begroting voor toekomstige werkzaamheden zijn onontbeerlijk. Subsidies en regelingen (zoals BOSA) kunnen financiële ondersteuning bieden voor bouw en onderhoud van sportaccommodaties. Belangrijke aandachtspunten zijn toegankelijkheid, circulariteit en klimaatadaptatie, evenals energiebesparende maatregelen. Het tijdig verantwoorden van subsidie en het melden van wijzigingen zijn cruciaal in het proces.
Samenvattend
Bij het ontwerpen en onderhouden van kleedkamers boven het plafond moeten de afmetingen, indeling, sanitaire voorzieningen, opslag en onderhoudsprocessen in ogenschouw worden genomen. Een doordachte combinatie van wand- en plafondpanelen, ventilatie en makkelijke reiniging zorgt voor een duurzame en hygiënische omgeving voor alle sporters en medewerkers.