Goed nieuws voor iedere Romeliefhebber: de buitenreiniging van het Colosseum is na ruim drie jaar werken voltooid. De aannemer is begonnen met het afbreken van de enorme steigers. De veiligheidsconstructie van de buitenste cirkel zal wel nog een hele tijd nodig zijn. Na de buitengevel worden nu ook de wandelgangen en het ondergrondse gedeelte van het monument voort onder handen genomen. Ook de verlichting en de infrastructuur worden gemoderniseerd. Maar het monument is nu in ieder geval weer helemaal terug. Met dank aan Diego Della Valle, de ondernemer die 25 miljoen euro sponsort om het gebouw er weer voor een hele tijd bovenop te helpen.
Aan de binnenzijde van het Colosseum worden de instandhoudingswerken ondertussen gewoon voortgezet. Ook ondergronds wordt nog steeds gerestaureerd. Die werkzaamheden verlopen vrijwel gelijktijdig met die aan de binnenzijde. Daarin wordt de ticketverkoop voor het Colosseum, het Forum Romanum en de Palatijn ondergebracht, evenals een bar, een boekwinkel en nieuwe openbare toiletten. Alleen al dit nieuwe servicecentrum slorpt 4,6 miljoen euro van het restauratiebudget op. Een derde en laatste stap van het hele restauratieproject is de reiniging en behandeling van het travertijn en de andere stenen oppervlakken in de vele doorgangen aan de binnenzijde.
Voor de buitenreiniging werden de voorbije drie jaar dagelijks 25 mensen ingezet. De vervuilde stenen werden eerst beneveld met water, waardoor de vuile korst na een tijdje grotendeels oploste. Daarna moest de steen worden schoongemaakt met borsteltjes en sponzen en waar nodig hersteld. De afronding van het eerste deel van de opknapbeurt werd afgelopen vrijdag gevierd. Premier Renzi noemde het sensationeel nieuws voor de hele wereld. Wat ons met name opviel was dat de werkzaamheden eerder af waren dan gepland.
Het wereldberoemde bouwwerk ondergaat momenteel een hoognodige, 25 miljoen euro kostende renovatie. Stenen vielen een paar jaar geleden spontaan naar beneden. De overheid kon de restauratie niet betalen maar schoenenmiljardair Diego Della Valle, eigenaar van Tod’s wel. De eerste fase die vooral de buitenkant betrof is dus nu afgerond. Nu gaat men met de binnenzijde verder met speciale aandacht voor de vloer, het Hypogeum. Die vloer komt er weer uit te zien zoals vroeger waardoor er dan ook concerten en andere evenementen in de arena plaats kunnen vinden.
Het amfitheater in de Italiaanse hoofdstad werd in het jaar 80 na Christus onder keizer Vespasianus gebouwd, onder andere voor gladiatorengevechten. De bouw startte rond 70-72 en werd voltooid onder Titus. Het Flavische Amfitheater is gebouwd met travertijn, tufsteen en baksteen, met een rijk interieur aan marmer. De arena bood plaats aan meer dan 50.000 toeschouwers en de cavea was ingedeeld in vier galerijen. De buitenmuur telt drie rijen bogen en er werd een enorm velarium gebruikt om de toeschouwers te beschermen tegen de zon en regen.
Naarmate de tijd verstreek, werd het Colosseum geteisterd door aardbevingen en plundering. In de middeleeuwen werd het gebouw deels tot fort en opslag omgebouwd en marmer werd verwijderd voor kerken en paleizen. Paus Benedictus XIV besloot in 1749 de plek te onthechten als steengroeve en wijdde het Colosseum als kerk ter nagedachtenis aan de lijdensweg van Christus, inclusief een kruisweg binnenin. Pas in de negentiende eeuw kwam er serieuze aandacht voor behoud en restauratie. Inmiddels is het Colosseum opgenomen op de werelderfgoedlijst van UNESCO en wordt het gemoderniseerd met de reconstructie van de verloren vloer.
De grootste vernieuwing is een Flavio-vloer die over de kerkers wordt gelegd. In de lichte vloer komen beweegbare lamellen van koolstofvezel en Accoya-hout. De balken waarop de vloer rust zullen niet worden verankerd in de originele muurconstructies. Met 24 ventilatie-units kan de luchtvochtigheid en temperatuur geregeld worden. Het aanbrengen van de mechanische vloer volgt op eerdere restauraties in 2012, 2013 en 2014.
De restauratie van zowel de buitenkant als de binnenkant heeft geleid tot de heropening van meerdere delen voor bezoekers. Sinds 1 november 2017 zijn ook de vierde en vijfde verdieping van het Colosseum geopend voor het publiek. Deze plekken waren ruim 40 jaar gesloten geweest en boden uitzicht op de arena vanuit hogere hoogte. Voor toegang tot deze verdiepingen is vaak een begeleide wandeling nodig. De derde verdieping is tevens weer opengesteld, wat het oppervlak voor bezoekers aanzienlijk vergroot. Jaarlijks trekt het Colosseum zo'n 6,4 miljoen bezoekers en behoort tot de drukst bezochte monumenten ter wereld.
Ook de ondergrondse vertrekken en het Hypogeum zijn na de restauratie weer toegankelijk gemaakt. Gladiatorenvertrekken, de ruimten waar wilde dieren werden opgesloten en de gang naar de kerkers zijn nu te bezoeken, waardoor de ervaring van het Colosseum aanzienlijk rijker is. De restauratie laat zien hoe de combinatie van onderzoek, constructieve ingrepen en culturele erfgoedbehoud samenkomen om een icoon te herstellen voor toekomstige generaties.
Bij de opening en heropening van verschillende zones blijven de opgaven omvangrijk en blijven sponsors cruciaal. Diego Della Valle blijft een belangrijke rol spelen in financiering, en de Italiaanse overheid, gemeente Rome en diverse partners zetten in op verdere renovatie van de galerijen, gangen en buitenkant. De toekomst van het Colosseum als symbool van Italië blijft zo verzekerd, terwijl bezoekers wereldwijd een rijkere en veiligere ervaring krijgen.
Belangrijke feiten over het Colosseum
- Start bouw: rond 70-72 na Chr. onder keizer Vespasianus.
- Voltooiing en inauguratie: 80 na Chr. onder keizer Titus.
- Omtreklijn: circa 527 meter; hoogte: ongeveer 57 meter; capaciteit: 50.000 tot 73.000 mensen.
- Materialen: travertijn aan de façade, tuf- en baksteen, met veel marmerinterieurs en een velarium voor zonnescherming.
- Evenementen: gladiatorengevechten, venationes en zeeslagen (naumachiae) in mythologische verhalen en vroege uitvoeringen.
De huidige restauratieronde focust op de buitenreiniging, de binnenzalen en de ondergrondse zones, met speciale aandacht voor de vloer en het Hypogeum. Het project illustreert hoe restauratie, erfgoedbehoud en moderne technologie hand in hand gaan om een wereldwijd icoon te beschermen en toegankelijk te houden voor toekomstige generaties.
How the Colosseum Actually Worked
Tips voor bezoekers
- Boek tickets online om wachtrijen te vermijden; met tickets krijg je ook toegang tot Forum Romanum en Palatijn.
- Overweeg de Rome Tourist Card of Omnia Card voor gecombineerde toegangen en vervoer.
- Overnacht in Rome en combineer een avondbezoek met een Colosseum nachtrondleiding voor een unieke beleving.