Opbouw vloer woning jaren 70 constructie: uitdagingen, isolatie en renovatiepunten

Een jaren 70 woning kopen lijkt vaak een goede deal. Dan kom je erachter dat dit type woning z’n eigen uitdagingen heeft. Niet elke muur kan zomaar weg. Als je toch gaat verbouwen, pak dit dan meteen mee. Dit hoeft geen probleem te zijn, maar je moet het wel vooraf laten controleren.

Trends en bouwkenmerken uit de jaren 70

In deze bouwperiode werd er meer systeembouw en prefab bouw toegepast, zoals prefab gevels en systeemdaken. Door de crisis begin jaren ’70 werden er meer eisen aan energiezuinigheid van woningen gesteld. De eisen die toen werden gesteld, kwalificeren nu als zeer matig. Zo werd bij betonnen vloeren geringe isolatie toegepast. Er werd standaard dubbel glas bij de woonruimtes op de benedenverdieping toegepast, terwijl boven soms nog enkel glas werd benut. De spouwmuren hadden gemiddeld 60 tot 80 mm breedte en werden gedeeltelijk geïsoleerd opgeleverd. Er werd matige naad- en kierdichting toegepast.

Nieuwe ontwikkelingen betroffen onder meer mechanische ventilatie type C, convectorputten en veranderingen aan ramen en kozijnen. In de jaren ’80 kwamen HR-glas en diverse toepassingen van glas zoals zonwering en veiligheidsglas op. Doordat glasplaten lichter geproduceerd konden worden, werden grotere ramen mogelijk. Kunststof kozijnen maakten hun intrede in de jaren ’70, met een verdere opleving in de jaren ’80. Bitumendakbedekking werd populairder.

Typische problemen bij woningen gebouwd tussen 1976 en 1987

In woningen gebouwd tussen 1976 en 1987 kunnen diverse “problemen” voorkomen: isolatieproblemen door ongeïsoleerde spouwmuren, daken en vloeren; vochtproblemen door verzakt of niet-dampremmend isolatiemateriaal; koude voeten door slecht geïsoleerde betonnen vloeren; verouderde vloerisolatie en mogelijk betonrot door roestende wapening; ongeïsoleerde kunststof kozijnen die vervangen moeten worden; en ventilatieproblemen door tocht en suboptimale naad- en kierdichting. Ook asbest kan in onderdelen van de woningschil voorkomen.

Daarnaast werd er in die periode veel gebruikgemaakt van convectorputten en convectoren, waarvan sommige ongeïsoleerd blijven of gedempt moeten worden bij een renovatie met vloerverwarming. De combinatie van oude muren, onvoldoende isolatie en verouderde installaties leidt tot grotere energievraag en comfortproblemen in woonruimten.

Drie grote lijnen bij energiebesparing en aardgasvrij wonen

1. Stap 1: Isoleren - De belangrijkste warmteverliezen zitten in dak, spouwmuur en vloer. Luchtdicht isoleren en het aanpakken van naden en kieren zijn cruciaal. Bij muren kan spouwmuurisolatie, binnen- of buitengevelisolatie toegepast worden afhankelijk van de spouwdiepte. Dakisolatie kan van binnen of buiten komen, met Rc-waarden van minimaal 3,5. Vloerisolatie is mogelijk bij een kruipruimte van 50 cm of dieper, met Rc-waarden van 3,5 of hoger; bij vloerverwarming zelfs tot Rc 4,5.
2. Stap 2: Ventileren - Met betere isolatie moet ventilatie niet kunstmatig worden afgesloten. Balansventilatie met warmteterugwinning (WTW) zorgt voor voldoende zuurstof en vochtcontrolled. Centrale systemen zijn geschikt bij grote verbouwingen; decentrale systemen kunnen per grote ruimte worden toegepast.
3. Stap 3: Zonne-energie - Zonnepanelen of zonnecollectoren op het dak kunnen duurzaam elektriciteit of warmte leveren en de energierekening verlagen.

Aardgasvrij wonen voor woningen uit 1966-1975 en 1976-1987

Voor deze woningtypes zijn er drie voor de hand liggende verwarmingsopties zonder aardgas: lage temperatuur (LT) met een warmtepomp of LT-warmtenet, midden temperatuur (MT) via een MT-warmtenet en hoge temperatuur (HT) via HT-warmtenet of groen gas. LT vereist uitstekende isolatie, kierdichting en ventilatie met warmterecuperatie; MT vraagt meestal renovatie van isolatie en radiatoren; HT kan vrijwel zonder grote aanpassingen, maar groen gas vereist mogelijk aanpassing van de cv-ketel en een hybride warmtepomp wordt aanbevolen.

Bij renovatie kunnen ook energiebesparende maatregelen in de badkamer interessant zijn, zoals een douche met warmteterugwinning of waterbesparende douchekoppen om gasverbruik te drukken.

Verschillende woningtypes uit de jaren 70 en hun specifieke aandachtspunten

• Vrijstaande woningen hebben vaak veel muuroppervlak, veel glas en dakoppervlak; de spouw en de gevel kunnen warmteverlies vertonen.
• Hoek- en twee-onder-een-kapwoningen hebben vergelijkbare problemen met gevel- en dakisolatie, en vaak een ongeïsoleerde schuur die als woonruimte wordt gebruikt.
• Tussenwoningen vertonen vaak veel systeembouw en betonnen kwaaitaal- of matavloeren; isolatie en naad- en kierdichting zijn essentieel, evenals het aanpakken van betonrot en vloerproblemen.
• Appartementen hebben vaak veel glasoppervlak en kunnen warmte verliezen via ramen en gevels; VvE-aandachtspunten zijn cruciaal bij onderhoud en renovatie.

Andere belangrijke aandachtspunten bij koophuizen uit de jaren 70 zijn onder meer asbest in onderdelen van de woningschil, oude waterleidingen en mogelijk betonrot. Een bouwkundige keuring bij aankoop is sterk aan te raden, zeker bij oudere flats waar VvE-onderdelen en ventilatiesystemen moeten worden beoordeeld.

Praktische aanpak bij de vloeropbouw en renovatie

Veel mensen in deze periode vragen zich af hoe een vloeropbouw eruitziet en hoe ze dit kunnen aanpakken bij renovatie. De beschrijving uit de bron wijst op: betonnen vloeren met kruipruimte, mogelijk zavel onder de vloer, convectorputten, en in sommige gevallen oudere vloeren die per giet- of plaatsingsfase moeten worden vervangen. Bij renovatie wordt vaak voorgesteld om eerst de binnenafwerking te verwijderen, daarna het buitenleven van leidingen te plannen, PUR-schuim toe te passen, chape aan te brengen en vervolgens tegelwerk te plaatsen. Het idee is om de bestaande magere betonlaag te vervangen of te combineren met vloerverwarming, afhankelijk van de situatie en ruimtehoogte. Indien muren moeten worden verplaatst, moeten die constructies rekening houden met de nieuwe vloerhoogte en draagkracht.

Praktisch bekeken kan het proces bestaan uit: verwijderen van oude tegels en zavel, aanleggen van randaansluitingen en leidingen, PUR-schuim voor isolatie, chape voor vlakheid en vervolgens nieuwe vloerafwerking. Houd rekening met convectorputten: als deze nog aanwezig zijn, kunnen ze gedempt worden of vervangen door vloerconvectoren met minder ruimte-inname. Bij de keuze voor vloerverwarming speelt de isolatiewaarde en vloeropbouw een cruciale rol; bij zandondergrond kan hakhout en volledige vloervervanging nodig zijn om een goede basis te vormen.

In figuurmatige vorm kan een mogelijke vloeropbouw bij renovatie bestaan uit: zavel verwijderd, leidingen geplaatst, PUR-schuim toegepast, chape gegoten, en ten slotte de gewenste vloerafwerking (tegels, parket, gietvloer). Houd rekening met de dikte van de betonlaag en de uiteindelijke plafondhoogte; bij renovatie kan een grotere isolatielaag de plantaardige vloer hoger maken, terwijl deuren mogelijk aangepast moeten worden. Het Vergelijkend beeld van de bouwperiode benadrukt ook risico’s zoals betonrot, asbest en mogelijk verouderde elektra die bij renovatie getoetst moet worden.

Samenvatting van belangrijke aandachtspunten bij renovatie

• Beoordeel spouwmuren en dakdoorvoeren op isolatie en kieren.
• Plan ventilatie met aandacht voor warmte-terugwinning en vochtcontrole.
• Overweeg LT/MT/HT verwarmingsalternatieven afhankelijk van isolatie en gewenste comfort.
• Check op asbest en verouderde leidingen tijdens renovatie.
• Overweeg vloerverwarming en de juiste vloeropbouw in relatie tot convectorputten en staand koelsystemen.
• Werk met een bouwkundig keuring bij aankoop om risico’s zoals betonrot en wapening te identificeren.

Tabel: Voorbeelden vanRc-waarden voor renovatiecomponenten

tags: #constructie #vloer #jaren #70