Wanneer je een houtkachel, pelletkachel of open haard installeert, heb je altijd een rookkanaal nodig.
Maar waar moet zo’n rookkanaal eigenlijk aan voldoen volgens de wet?
In de meeste gevallen mag je een rookkanaal plaatsen zonder vergunning.
Wanneer is een rookkanaal vergunningsvrij?
Het Bouwbesluit 2012 is de verzameling van technische bouwvoorschriften in Nederland en bevat ook bepalingen over de veiligheid van rookgasafvoer.
Een van de belangrijkste eisen is dat een rookkanaal geen risico mag vormen voor de gezondheid en veiligheid van de bewoners.
Zo moet het kanaal bestand zijn tegen zeer hoge temperaturen, rook- en gasdicht zijn, en correct worden aangesloten op de kachel.
Bij installatie mag geen lekkage optreden van rookgassen in verblijfsruimten, en er moeten voldoende voorzieningen zijn voor sterke natuurlijke trek.
Ook bij verbouwingen en hergebruik van schoorstenen gelden deze eisen onverminderd.
De NEN 2757-1:2022 norm is leidend voor rookkanalen in woningen bij houtkachels, pelletkachels en haarden.
Deze norm beschrijft aan welke technische eisen een veilig rookkanaal moet voldoen.
Zo wordt onder andere voorgeschreven dat het kanaal minimaal dezelfde diameter moet hebben als de kacheluitgang, en dat het rookgasafvoersysteem minimaal 4 meter lang moet zijn en boven de nok van het dak moet uitmonden.
Bochten in het kanaal mogen maximaal twee keer voorkomen en mogen niet scherper zijn dan 45 graden.
Zodra het rookkanaal door een vloer, wand of dakconstructie loopt, moet deze overgang altijd worden uitgevoerd met een dubbelwandige geïsoleerde buis.
Bovendien moet het kanaal zijn voorzien van een voorziening om condenswater op te vangen en af te voeren.
Door je aan deze norm te houden, vergroot je niet alleen de veiligheid, maar voldoe je ook aan de eisen van verzekeraars en aansprakelijkheid bij schade.
Bij het installeren van een rookkanaal zijn verschillende brandveiligheidsmaatregelen wettelijk verplicht.
Dit begint bij het kiezen van het juiste type buis.
Voor alle delen van het rookkanaal die door muren, vloeren of het dak gaan, is een dubbelwandige, gesoleerde buis vereist.
Deze zorgt ervoor dat de buitenkant van de buis niet te heet wordt en voorkomt zo brandgevaar.
De minimale afstand tot brandbaar materiaal is 5 centimeter bij gebruik van dubbelwandige buizen.
Wanneer het kanaal door een woonruimte loopt, zoals via een slaapkamer of zolder, is het bovendien verplicht om dit deel van het kanaal brandwerend te omtimmeren.
De omtimmering moet een brandwerendheid van ten minste 90 minuten hebben.
Ja, wanneer je de installatie van het rookkanaal zelf verzorgt, draag je ook de volledige verantwoordelijkheid voor de veiligheid en correcte werking ervan.
In het geval van brand of schade zal een verzekeraar altijd onderzoeken of het rookkanaal is geplaatst volgens de geldende normen, zoals NEN 2757.
Indien blijkt dat dit niet het geval is - of dat je materialen hebt gebruikt zonder CE-markering - kan een verzekeraar besluiten om geen dekking te bieden.
Om dit risico te vermijden is het raadzaam om de installatie te laten uitvoeren of controleren door een vakman.
De regels voor een rookkanaal staan in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl, voorheen Bouwbesluit 2012) en de norm NEN 2757-1.
In kort: het rookkanaal moet brandveilig zijn, minimaal 1 meter boven het hoogste punt van het dak uitkomen, op minimaal 1 meter van de perceelgrens liggen en voldoende afstand houden tot brandbare materialen.
Kachelconcurrent is je partner voor het aanleggen van een rookkanaal.
Hoogte van de uitmonding: minimaal 1 meter boven het hoogste punt binnen een straal van 3 meter.
Op een schuin dak neem je de nok mee als hoogste punt, dus in veel gevallen is de hoogte-eis al snel gehaald door het rookkanaal vlak bij de nok uit te laten komen.
Omdat een plat dak geen nok heeft, bepalen de naastliggende objecten hoe hoog je rookkanaal plat dak moet worden.
In de praktijk komt een rookkanaal door een plat dak hierdoor meestal tussen de 1 en 2 meter boven het dak uit.
Sinds 1 januari 2024 vervangt de Omgevingswet het oude Bouwbesluit 2012.
De technische regels voor rookkanalen staan nu in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
De eisen zelf zijn inhoudelijk niet veranderd: het rookkanaal moet dicht zijn, geen rookterugslag veroorzaken en de constructie van de woning mag er niet onveilig door worden.
Elk rookkanaal krijgt een classificatie, bijvoorbeeld T600 N1 D V2 L50060 G50.
Alle rookkanalen van Kachelconcurrent zijn T600 gecertificeerd.
Een rookkanaal voor een houtkachel of pelletkachel is in de meeste gevallen vergunningvrij.
Een vergunning is wel nodig bij een monument, bij afwijking van het bestemmingsplan of wanneer een schuur of garage in gebruik wordt genomen als woning.
Sommige gemeentes vragen voor een rookkanaal langs de gevel een melding Bouw- en Woningtoezicht.
De 1 meter afstand tot de perceelgrens is de wettelijke ondergrens.
Daarnaast kan de gemeente handhaven op basis van het hinderartikel als buren aantoonbaar last hebben van rook.
Binnenshuis bepaalt het type pijp de minimale afstand tot brandbare materialen zoals hout, gips, isolatie en dakbedekking.
Niet zeker welke pijp bij jouw situatie hoort?
De regel achter omkokering is simpel: brandbare materialen mogen nooit dichter bij het rookkanaal zitten dan de minimale afstand van het product.
Voor onze dubbelwandige rookkanalen is die afstand 7 cm.
Kun je die 7 cm niet los houden, dan los je het op met een omkokering.
Je mag in Nederland een rookkanaal zelf plaatsen.
Let wel op: je bent dan zelf verantwoordelijk voor een correcte installatie.
Verzekeraars kunnen bij schade eisen dat je aantoont dat het rookkanaal volgens de NEN normen is geplaatst.
Twijfel je over een onderdeel van de installatie?
Een pelletkachel heeft een lagere rookgastemperatuur dan een houtkachel, maar de regels rond hoogte, afstand tot de perceelgrens en uitmonding zijn hetzelfde.
De diameter ligt meestal op 80 mm in plaats van 130 of 150 mm.
Meestal niet.
Een rookkanaal voor een houtkachel of pelletkachel is vergunningvrij zolang de uitmonding 1 meter van de erfgrens ligt en de draagconstructie niet wordt gewijzigd.
De uitmonding moet minimaal 1 meter boven het hoogste punt liggen binnen een straal van 3 meter.
Op een plat dak is dat meestal het dakvlak zelf, maar een dakopbouw, lichtkoepel of hoger buurpand telt ook mee.
De uitmonding moet minimaal 1 meter van de perceelgrens liggen.
Ja, zodra brandbare materialen dichter dan de voorgeschreven afstand bij het rookkanaal komen.
Voor onze dubbelwandige rookkanalen is die afstand 7 cm.
Bij een enkelwandige rvs kachelpijp en een dikwandige zwarte kachelpijp is de minimale afstand 20 cm rondom.
Bij een dubbelwandig geïsoleerd rookkanaal volstaat 7 cm.
Een rookkanaal moet zo veel mogelijk verticaal lopen.
Een horizontaal stuk mag maximaal 2 meter zijn en mag maximaal 2 bochten van 45 graden hebben.
Ja, dat mag.
Je bent dan wel zelf verantwoordelijk voor een correcte installatie volgens NEN 2757-1.
De regels rond rookkanalen zijn op hoofdlijnen duidelijk, maar elke situatie is anders.
Twijfel je over de minimale hoogte, de afstand tot de buren of de juiste opbouw van je rookkanaal?
Een rookkanaal is essentieel voor de veilige afvoer van rookgassen van uw houtkachel.
Kachelconcurrent is uw partner voor het aanleggen van een rookkanaal en helpt u graag om te voldoen aan de geldende wet- en regelgeving.
Wet- en Regelgeving voor Rookkanalen
In Nederland zijn de technische staat van gebouwen en constructies geregeld in het Bouwbesluit 2012.
Voor rookkanalen en kachelpijpen zijn er strikte eisen die de veiligheid waarborgen.
Deze regelgeving is cruciaal om problemen zoals rookoverlast en brandgevaar te voorkomen.
Volgens het Bouwbesluit moet de uitmonding van een rookkanaal minimaal 1 meter van de perceelgrens liggen.
Dit is om te voorkomen dat rook te dicht bij naburige woningen terechtkomt en overlast veroorzaakt.
Daarnaast stelt het Bouwbesluit dat de horizontale afstand van de uitmonding van het rookkanaal tot brandbare materialen, zoals een dak, minimaal 15 meter moet zijn.
Ook moet er voldoende afstand worden gehouden tot ramen, deuren en andere openingen om rookoverlast te voorkomen.
De norm EN 1856-1 en EN 1856-2 bepalen certificeringen voor rookkanalen.
Volgens de NEN-EN 1856-1 norm moet de buitenwand van een rookkanaal bestand zijn tegen een temperatuurstijging van maximaal 75°C.
Dit zorgt ervoor dat het rookkanaalsysteem veilig is en geen brandgevaar oplevert.
Een belangrijk certificaat voor rookkanaalsystemen is de T600-certificering.
Dit certificaat geeft aan dat het rookkanaalsysteem bestand is tegen de hoge temperaturen van de rookgassen.
Het certificaat vermeldt ook de minimale afstand van het rookkanaal tot brandbare materialen, zoals muren, plafonds of andere objecten.
Alle rookkanalen van Kachelconcurrent beschikken vanzelfsprekend over de benodigde T-600 certificering.
De certificering van rookgasafvoerkanalen is vastgelegd in de EU norm EN 1856-1 en de EN 1856-2.
Deze norm stelt de regels waar de test aan moet voldoen en binnen welke normen de uitkomst moet voldoen.
In Nederland is voor rookkanalen voor houtkachels een T600 keuring met een G (schoorsteenbrandbestendig) verplicht.
Voor enkelwandige kachelpijpen geldt een grofweg te nemen maatstaf van 3 keer de diameter van de pijp als minimale afstand tot brandbare materialen.
Bij dubbelwandige rookkanalen is de minimale afstand tot brandbare materialen 7 cm, zoals aangegeven op het certificaat.
Het is belangrijk te weten dat de NEN EN 1856 norm identiek is aan de EN 1856 norm.
Als koper kunt u ervan uitgaan dat alle in Nederland gevestigde bedrijven zich aan de geldende normen houden.
Bij rookkanalen uit het buitenland bestaat deze garantie niet altijd.
Volgens de Woningwet valt een schoorsteen onder de categorie vergunningvrij bouwwerk, op voorwaarde dat er geen ingrijpende wijzigingen aan de draagconstructie plaatsvinden.
Het plaatsen van een rookkanaal langs de buitenwand van de woning kan echter wel een vergunning vereisen bij de gemeente.
Sommige gemeenten vragen voor een rookkanaal langs de gevel een melding bij Bouw- en Woningtoezicht.
De Omgevingswet vervangt sinds 2020 het Bouwbesluit en regelt nu de technische regels voor rookkanalen in het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl).
De eisen zelf zijn inhoudelijk niet veranderd: het rookkanaal moet dicht zijn, geen rookterugslag veroorzaken en de constructie van de woning mag er niet onveilig door worden.
Bij het installeren van een rookkanaal zijn er specifieke aandachtspunten, met name bij doorvoeren door vloeren en daken.
Installatie en Dakdoorvoer
Omkokeren is verplicht wanneer het rookkanaal door een vloer, plafond of dak gaat.
De omkokering moet doorlopend zijn, zonder onderbrekingen per verdieping, tenzij het om betonnen vloeren gaat waarbij de brandwerendheid niet nadelig wordt beïnvloed.
Bij dakdoorvoeren is omkokeren eveneens cruciaal.
Het dakbeschot is vaak brandbaar materiaal of geïsoleerd met brandbaar materiaal.
De omkokering moet bij woningen met houten vloeren en/of daken in zijn geheel doorlopen.
Brandbare materialen mogen niet dichter dan 75 mm van de buitenwand van het rookkanaal worden aangebracht.
Vul nooit de ruimte tussen het schoorsteenkanaal en de omkokering op met isolatiemateriaal.
Enkelwandige versus Dubbelwandige Rookkanalen: Enkelwandige kachelpijpen mogen alleen worden toegepast in de ruimte waar het stooktoestel zich bevindt.
Indien er een omkokering wordt toegepast, geldt de G-afstand tot de onbrandbare plaat en dient het framewerk van metaal-stud te worden gemaakt, geen hout of andere brandbare materialen.
Dubbelwandige rookkanalen moeten voldoen aan de keuringsnormen en brandveilig worden gebouwd.
Specifieke situaties: Dak en plat dak
In oudere huizen ziet men regelmatig dubbele rookkanalen voor verschillende haarden of kachels.
Dubbele schoorstenen vragen om gelijke aandacht en onderhoud.
Laat beide kanalen regelmatig inspecteren, ook als je er maar één gebruikt.
Is één van de schoorstenen echt overbodig? Dan is een slimme schoorsteenverwijdering een veilige en nette oplossing.
Op die plek kan bijvoorbeeld een praktisch dakraam worden geplaatst.
Een rookkanaal door een plat dak vereist vaak een dakdoorvoer die waterdicht is en geschikt voor wind- en koubelasting.
Bij een plat dak staat condensatie en koude buitenlucht vaak centraal; een dubbelwandig geïsoleerd kanaal helpt condensvorming voorkomen.
Bij een plat dak kan de uitmonding meestal tussen de 1 en 2 meter boven het dak uitkomen.
De uitmonding moet hoger zijn dan de perceelgrens en rekening houden met obstakels zoals dakranden en nabijgelegen schoorstenen.
Wij adviseren zo weinig mogelijk bochten en indien noodzakelijk 15° tot maximaal 45°.
Bij een kachel met bovenaansluiting is een nisbus dubbelwandig aanbevolen.
Bij een kachel met achter aansluiting wordt meestal een enkelwandig T-stuk toegepast en vervolgens een overgang naar dubbelwandig kanaal.
Het aansluitstuk is een overgang van dubbelwandig naar enkelwandig kanaal en noodzakelijk voor afwerking van de isolatiemantel van het rookkanaal.
RVS tube elementen zijn leverbaar in de lengtes 1000mm, 500mm, 330mm, 250mm; een paspijp van 150-450mm is beschikbaar.
De elementen zijn niet in te korten en worden per meter gebeugeld met bevestigingspunten.
Voor de beste trek is het belangrijk dat buitenluchttoevoer goed geregeld is, zeker bij gesloten ruimtes.
Brandveiligheid en Condensatie
Condens in het rookkanaal ontstaat wanneer rookgassen te snel afkoelen.
Een dubbelwandig geïsoleerd kanaal houdt de rookgastemperatuur hoog genoeg om condensvorming te voorkomen.
Bij rookkanalen moet de omkokering doorlopend zijn, wat ook brandwerende panelen kan bevatten bij houten constructies.
Brandbare materialen mogen niet dichter bij het rookkanaal komen dan de minimale afstanden.
Onderhoud en regelmatig vegen zijn cruciaal om schoorsteenbrand te voorkomen; jaarlijks vegen wordt aangeraden door veel aanbieders en verzekeraars.
De kreosoot in het kanaal kan bij vochtige houtstook leiden tot schoorsteenbrand als het vuur niet heet genoeg is en rookdelen onvolledig verbranden.
De standaard trekregel werkt in de meeste gevallen, maar lokale omstandigheden kunnen dit beïnvloeden.
Praktische hulp en Verkoopkanalen
Kachelconcurrent is je partner voor het aanleggen van een rookkanaal en helpt je graag om te voldoen aan de geldende wet- en regelgeving.
RVS rookkanaal.nl is de online-winkel voor rookkanaalmaterialen en toebehoren.
Openingstijden en levering: openingstijden op afspraak en soms vrij in het weekend.
Wil je bij ons bestellen en heb je advies nodig? Je rookkanaal direct ophalen is mogelijk.
Hoe installeer je een schoorsteen door een metalen dak?
Bezoek onze showroom voor voorbeelden en maak een technische inspectie bij je thuis als dat nodig is.
Hoogte-eisen voor uitmonding en afstand tot perceelgrenzen gelden altijd: minimum 1 meter boven hoogste punt en 1 meter afstand tot perceelgrens.
Het Besluit bouwwerken leefomgeving en de bijbehorende normen stellen eisen aan rookgasafvoeren bij vaste brandstoffen.
In bijzonder situaties kan een gemeente aanschrijven tot verbetering en de gemeentelijke controle is mogelijk.
Elke situatie is anders; laat daarom vooraf een inspectie uitvoeren en vraag een specialist om advies.