Duurzame dakbedekking opties en voordelen

Een duurzaam dak is niet alleen goed voor het milieu, maar ook voor je portemonnee. Door te kiezen voor milieuvriendelijke materialen en slimme isolatie verminder je je energieverbruik, verleng je de levensduur van je woning én verhoog je de waarde ervan. Maar welke materialen zijn nu het meest geschikt voor een duurzaam dak? En waar moet je op letten bij het isoleren van je dak?

Een van de meest opvallende keuzes voor een duurzaam dak is een groendak. Hierbij wordt het dak bedekt met beplanting, zoals vetplanten, gras of kruiden. Groendaken zijn populair in steden, waar ze helpen bij het vasthouden van regenwater, het verbeteren van de luchtkwaliteit en het verlagen van de temperatuur. Zonnepanelen zijn inmiddels een bekend gezicht op Nederlandse daken. In combinatie met andere duurzame materialen vormen ze een uitstekende investering. Je gebruikt je dak dan niet alleen als bescherming, maar ook als energiecentrale. Traditionele dakpannen kunnen ook duurzaam zijn, mits je kiest voor een variant die gerecycled is of lang meegaat. Denk bijvoorbeeld aan gerecyclede kleidakpannen, die tientallen jaren meegaan. Een andere optie is een metalen dak van aluminium, zink of staal. Voor platte daken is EPDM (ethyleen-propyleen-dieen-monomeer) een zeer populaire keuze. Dit synthetische rubber is volledig recyclebaar en gaat gemiddeld 40 tot 50 jaar mee.

Een duurzaam dak valt of staat met goede isolatie. Kies het juiste isolatiemateriaal: Populaire keuzes zijn glaswol, steenwol, purschuim en houtvezelisolatie. Isoleer zowel binnen- als buitenzijde: Bij een renovatie kun je vaak het beste isoleren aan de buitenkant van het dak. Vergeet ventilatie niet: Zorg voor voldoende ventilatie om vochtproblemen te voorkomen. Combineer isolatie met dakrenovatie: Ga je je dak vervangen of vernieuwen? Neem isolatie dan direct mee in de planning. Een duurzaam dak begint bij het kiezen van de juiste materialen: van groendaken tot gerecyclede dakpannen of een metalen dak. Combineer dit met een slimme isolatiestrategie en je bent klaar voor de toekomst. Laat je altijd goed adviseren door een dakdekker.

Welke dakbedekking is het meest duurzaam?

Wat is de meest duurzame dakbedekking? Wanneer je een dakdekker jouw dak laat renoveren en (gedeeltelijk) je dakpannen wil laten vervangen, is het handig om vooraf te weten wat de mogelijkheden zijn. Het is op de lange termijn een slimme investering op te kiezen voor duurzame dakbedekking zoals bijvoorbeeld zink, EPDM of een groen dak. Duurzame dakbedekking gaat lang mee en is recycleerbaar. Zink is een heel klimaatvriendelijk materiaal, het is namelijk 100 procent afbreekbaar en heeft een levensduur van wel 120 jaar! Een ander voordeel is dat zink sterk is dus een flink zware storm of andere weersomstandigheden prima kan doorstaan. Ook is het onderhoudsarm dus heb je er weinig omkijken naar. Zink is wel een prijzig soort dakbedekking. Ook met een EPDM-dakbedekking kies je voor duurzaamheid. Dit ecologische materiaal kost vrij weinig energie om te produceren en is herbruikbaar. De meest duurzame soort dakbedekking is het groen dak. Dit is een dakbedekking gemaakt van aarde, gras, bloemensoorten en planten. Uiteraard is niet elke soort dakbedekking geschikt voor iedere woning. Een groen dak, heeft bijvoorbeeld een stevige ondergrond nodig omdat het erg zwaar is, en is dus niet geschikt op ieder dak. Wel kun je het gebruiken voor de meeste andere daken omdat het zo buigzaam en flexibel is. EPDM is vooral geschikt voor platte daken. Laat je adviseren door een professional om het beste type dakbedekking te kiezen die past bij jouw dak situatie!

Plat dak en circulair bouwen

Je dak maakt een groot onderdeel uit van de totale gebouwschil van je woning. Niet meer dan logisch dat je ook daar duurzame keuzes wil maken. Maar welke opties heb je bij een plat dak? De traditionele dakbedekkingen uit bitumen of synthetische materialen? Of zijn er alternatieven die minder belastend zijn voor het milieu, of zelfs circulair zijn? Circulair bouwen wordt belangrijker. Zowel particuliere (ver)bouwers als bouwfirma’s besteden steeds meer aandacht aan het sluiten van kringlopen om zo minder nieuwe materialen te gebruiken. Europa heeft als doelstelling om een volledig circulaire economie te hebben tegen 2050. Daar waar de voorbije jaren vooral proefprojecten opgestart werden, zien we nu dat heel wat oplossingen klaar zijn om de markt te veroveren. Bouwoplossingen en materialen worden herbruikbaar, zijn volledig recycleerbaar of kunnen opgenomen worden in de natuur. Verlijmen wordt in de toekomst verleden tijd, en kliksystemen en toegankelijke technieken winnen aan terrein. Maar wie z’n plat dak duurzaam, circulair of ecologisch wil bedekken, staat voor een grotere uitdaging. Een hellend dak is perfect demonteerbaar te bouwen met circulaire en klimaatrobuuste materialen, zoals keramische dakpannen. Maar hoe zit het met een plat dak?

Twee vormen van dakbedekking worden vaak gebruikt in België: bitumineuze afdichtingen en synthetische afdichtingen. Die soorten dakbedekking gaan wel lang mee, maar erg duurzaam zijn ze daarom niet. Veel hangt ook af van het type bevestiging. In België vind je nog vaak traditionele roofing op platte daken. Dit zijn bitumen dakbanen, die gemaakt worden uit aardolie. Meestal wordt dit goedje nog gewapend met polyester, waardoor de dakbedekking steviger wordt. Bitumen heeft een levensduur van ongeveer 25 jaar en kan daarna in theorie gebruikt worden bij de productie van nieuwe bitumineuze dakbedekkingen. Maar omdat bitumen vaak wordt ingebrand of vastgelijmd, is hergebruik quasi onmogelijk. Het wordt daarom met andere bouwmaterialen afgevoerd en belandt dus vaak in de verbrandingsoven, waardoor we eigenlijk een fossiele grondstof aan het verbranden zijn. Ook is recyclage nog beperkt door technologische barrières. Momenteel is het gebruikte bitumen in de bouwsector dus nog grotendeels primair bitumen dat rechtstreeks van de raffinaderijen afkomstig is. PVC is één van de meest gebruikte vormen van dakbedekking op platte daken. Je kan PVC-rollen vastlijmen, bevestigen met hete lucht, (gedeeltelijk) mechanisch bevestigen of los plaatsen met ballast. PVC heeft ook een speciale wapening als je die plaatst onder bijvoorbeeld een groendak. Met glasvlieswapening blijft de bedekking op z’n plaats liggen, en is het bestand tegen de wortels van de beplanting. De levensduur van PVC ligt tussen de 20 en 25 jaar. EPDM is een synthetisch rubber om platte daken mee te bedekken en erg populair bij duurzame bouwers. Deze soort dakbedekking wordt vaak op maat gemaakt, en kan dus in één keer op het dak gelegd worden. Bevestigen gebeurt meestal mechanisch, onder een ballastlaag, of met lijm. Bevestigen met hete lucht is ook mogelijk, maar dan gaat het om speciale EPDM-folies die aan de randen voorzien zijn van strips uit een plastomeer. EPDM is een inert materiaal. Dat betekent dat UV-straling en weersomstandigheden geen invloed hebben op de eigenschappen van EPDM. Daardoor gaat EPDM behoorlijk lang mee: 40 jaar en langer is geen uitzondering. Het zwakke punt van EPDM zit ‘m echter in de naadverbindingen. Die durven het vlugger te begeven. Na z’n levensduur kan EPDM gerecycleerd worden, maar ook hier is het van groot belang dat de EPDM zuiver is en niet samen met ander sloopafval wordt afgevoerd. Ruimte voor verbetering bij dakbedekking is er dus zeker. Maar de sector heeft niet stilgezeten. De afgelopen jaren is er veel onderzoek gebeurd naar circulariteit bij bedekking van platte daken, en daar zijn een aantal innovatieve producten uit gekomen.

1. Het gebeurt nog niet vaak dat dakbedekking een gerecycleerd product is. Vaak is het nog ‘primair’ of nieuw materiaal. Maar daar komt nu verandering in. Zo ontwikkelde Wienerberger een witte dakbedekking met de naam Leadax Roov die wordt gemaakt uit gerecycleerde PVB-folies uit de glasindustrie. Dit zijn folies die gebruikt worden om gelaagd glas te maken en nadien toekomstloos op de afvalberg verdwijnen. Van die afvalstroom is jaarlijks 1,5 miljard kilo beschikbaar in Europa. Door dit restmateriaal te gebruiken in combinatie met een laag energieverbruik tijdens de productie blijft de milieu-impact van dit type platdakbedekking erg laag. Na de levensduur is het materiaal verwerkbaar tot een nieuwe platdakbedekking. Een pluspunt is dat recyclage mogelijk is, ongeacht de bevestigingsmethode. De dakbedekking kan mechanisch geplaatst worden, losliggend met ballast, maar nieuw is ook dat het dak verlijmd kan worden met lijm op waterbasis. Die kan weer verwijderd worden met stoom, en zo hou je geen resten over die het recyclageproces moeilijk maken. De meest voorkomende toepassingen van een plat dak gaan ook prima met de circulaire dakbedekking. Een goede manier om de duurzaamheid van een materiaal aan te tonen, is door de schaduwkost in kaart te brengen. Schaduwkosten zijn een indicatie van de maatschappelijke kosten voor het bestrijden van de effecten van het materiaalgebruik. Denk aan uitputting van grondstoffen en CO2-uitstoot in het productieproces van de materialen. Hoe lager de schaduwkosten, hoe duurzamer een product. NIBE heeft de milieu-impact berekend van zo'n 1.000 bouwproducten. Voor de traditionele dakbedekking variëren de schaduwkosten: €1,23 voor EPDM, €2,22 voor PVC en TPO en €4,92 voor Bitumen. De schaduwkosten van de nieuwe circulaire dakbedekking van Wienerberger liggen een stuk lager: uit de screening door NIBE liggen de schaduwkosten maar in de range van €0,77. De milieu-impact blijft laag door het lichte gewicht per vierkante meter, het gerecycleerde PVB als grondstof, geen gebruik van fossiele brandstoffen en het lage energieverbruik in de productie.

2. Tectum ontwikkelde een daksysteem dat helemaal gedemonteerd en hergebruikt kan worden. Het dakmembraan met een lange levensduur (EPDM) wordt mechanisch verankerd, en daardoor kan het later aan een tweede leven beginnen samen met de montage-onderdelen die ook herbruikbaar zijn. 3. Een dak dat CO₂ absorbeert, een volledig plantaardige dakbaan of dakbedekking die bestaat uit gerecycleerde materialen: de Belgische onderneming Derbigum investeert fors in duurzame dakoplossingen. Enerzijds zetten ze in op recyclage van bitumen: omdat bitumen een product is op basis van aardolie met en hoge schaduwkost, is het belangrijk dat er zorgvuldig omgaan wordt met de plaatsing en demontage, om die steeds schaarser wordende stoffen in de kringloop te houden. Daarnaast ontwikkelden ze een dakbaan met een laag olivijn-granulaat dat CO₂ uit de atmosfeer absorbeert, en zetten ze volop in op witte dakbedekking - net als Wienerberger - die zo’n 80% van de zonnestralen reflecteren.

Een dakbedekking beschermt je woning tegen allerlei natuuromstandigheden en bepaalt ook het uitzicht ervan. Is je huidige dakbedekking aan vervanging toe? Of zoek je naar de ideale dakbedekking voor je nieuwbouw? Er zijn verschillende soorten dakbedekkingen mogelijk: dakpannen, leien, EPDM… Je keuze zal vooral afhangen van het type dak (hellend of plat dak), je eigen wensen en beschikbare budget. (excl. btw, incl. BELANGRIJK: de levensduur van je dakbedekking hangt sterk af van de kwaliteit van het materiaal en de plaatsing. Doe daarom een beroep op een professionele dakdekker. Die plaatst je dakbedekking volgens de regels van de kunst en werkt enkel met hoogwaardige materialen.

Dakpannen zijn nog altijd een populaire en goedkope dakbedekking voor hellende daken. Je kan kiezen uit betonnen dakpannen en keramische dakpannen in klei. Welk type je kiest, hangt vooral af van je budget en het gewenste uitzicht voor je hellend dak. Richtprijs: 20 à 70 euro per m² (excl. btw, incl.). Wil je een exclusievere uitstraling van je hellend dak? Dan kan je onder meer kiezen voor een leien dakbedekking. Het gaat om een relatief lichte dakbedekking in vergelijking met dakpannen, maar leien zijn wel iets duurder. Richtprijs: 65 à 120 euro per m² (excl. btw, incl.). Dakplaten zijn de goedkoopste dakbedekking en bovendien zijn ze ook snel te plaatsen. Je kan kiezen voor traditionele golfplaten in metaal, bitumen of kunststof. Een derde optie zijn metalen dakpanplaten. Dit zijn prefab platen in aluminium of staal met de uitstraling van een klassiek pannendak. Richtprijs: 20 à 60 euro per m² (excl. btw, incl.). Wil je het landelijke karakter van je huis in de verf zetten? Dan is een rieten dak een prachtige alternatieve dakbedekking. Je kan o.a. kiezen voor een open rieten dak. Verkies je een grotere brandveiligheid en minder kans op tocht en stof? Dan is een gesloten rieten dak (schroefdak) een betere keuze. Richtprijs: 40 à 120 euro per m² (excl. btw, incl.). Op zoek naar een alternatieve dakbedekking voor de klassieke dakmaterialen? Dan is naast een rieten dak ook een zinken dakbedekking een interessante keuze. Tegenover die vele voordelen staat wel een hogere kostprijs dan bij de klassieke dakbedekkingen. Richtprijs: 70 à 120 euro per m² (excl. btw, incl.). Een groendak komt vooral op platte daken voor, maar je kan het ook laten plaatsen op een hellend dak. In dat geval gaat het om een extensief groendak. Deze groendaken bestaan vooral uit mossen, vetplanten en kruiden. Ze zijn een pak lichter dan intensieve groendaken en vergen ook minder onderhoud. Richtprijs: 40 à 100 euro per m² (excl. btw, incl.). Niet elke dakdekker is gespecialiseerd in elke soort dakbedekking. Sommige vakspecialisten plaatsen bv. vooral dakpannen, terwijl andere in de eerste plaats ervaring hebben met leien. Wil je zeker zijn van een optimaal, duurzaam eindresultaat? Vergelijk vrijblijvend offertes! Via onze offerteservice kan je offertes vergelijken van meerdere dakdekkers actief in jouw buurt. Zo vind je zeker de meeste geschikte vakspecialist voor jouw dakwerken. EPDM is een waterdichte en onderhoudsvriendelijke rubbersoort. Deze dakbedekking is iets duurder dan bitumen, maar daar staan tal van voordelen tegenover. EPDM is bv. erg elastisch en daardoor goed beschermd tegen vervorming en scheuren. Een dakdekker kan EPDM op maat van je plat dak maken en in 1 naadloos geheel aanbrengen. Richtprijs: 50 à 80 euro per m² (excl. btw, incl.). Bitumen staat ook bekend als roofing of dakleer. Deze relatief goedkope dakbedekking voor een plat dak is vervaardigd uit aardolie en verkrijgbaar in verschillende kleuren. Een dakdekker brengt bitumen aan in stroken en in 1 of meerdere lagen. Dat kan met een koude verlijming of een warme hechting. Richtprijs: 40 à 70 euro per m² (excl. btw, incl.). Ook PVC is een mogelijk materiaal om je plat dak mee te bedekken. Net als EPDM is deze kunststof elastisch, waardoor het kan uitzetten en krimpen bij temperatuurschommelingen. Zo vermijd je mogelijke scheurvorming. Een dakdekker brengt de PVC dakbedekking aan met een directe verlijming op de ondergrond. Richtprijs: 50 à 85 euro per m² (excl. btw, incl.). Op een hellend dak kan je bijna uitsluitend een extensief groendak plaatsen met mossen, kruiden… Op een plat dak kan je daarnaast ook kiezen voor een intensief groendak. Zo’n natuurlijke dakbedekking kan bestaan uit grassen, struiken tot zelfs bomen. Let op: zo’n groendak is zwaarder en vergt ook meer onderhoud. Richtprijs: 40 à 200 euro per m² (excl. btw, incl.). Welke soort dakbedekking je ook kiest voor je plat dak, je doet best een beroep op een gespecialiseerde dakdekker. Een specialist verzekert je van advies op maat en een correcte plaatsing met kwalitatief materiaal. TIP: door meerdere offertes aan te vragen, kan je specialisten vergelijken op basis van prijsvoorstellen, advies, werkwijze… Zo vind je de meest geschikte specialist tegen een interessante prijs. De prijzen voor dakbedekking variëren tussen € 20 en 200 per m² (excl. btw, incl. plaatsing).

Nieuwe dakbedekking vs. renovatie: Heb je een nieuwbouw? Dan heb je uiteraard een volledig nieuwe dakbedekking nodig. In dat geval wordt eerst een dakconstructie geplaatst, nadien dakisolatie en daarop je dakbedekking. Is je dakbedekking sterk beschadigd of verouderd? Of ben je bezig met een grondige renovatie van je woning? Dan kan je je dakbedekking volledig vervangen. Ook in dat geval kan je een volledig nieuwe dakbedekking kiezen. Dit is ook het ideale moment om dakisolatie te plaatsen. Is je dakbedekking wel nog in goede staat, maar is er bv. een lokale beschadiging? Dan kan je een renovatie laten uitvoeren, waarbij je enkel het aangetaste deel vervangt. Dat kan bv. het vervangen van een dakpan of een strook bitumen zijn. TIP: een dakdekker geeft je advies over de beste oplossing voor jouw dak en zorgt voor een correcte plaatsing of renovatie van je dakbedekking.

CONCLUSIE: welke dakbedekking kiezen? Er bestaan dus heel wat verschillende soorten dakbedekkingen, elk met hun eigen kenmerken, levensduur, prijs… Maar wat is nu de beste dakbedekking voor jouw dak? Soort dak: bij hellende daken zijn dakpannen, dakplaten en leien de populairste dakbedekkingen. Heb je een plat dak? Dan kan je onder meer gaan voor EPDM of bitumen. Prijs dakbedekking: zoek je naar een eerder goedkope dakbedekking? Dan kom je bij hellende daken al snel uit bij dakpannen en dakplaten. De goedkoopste dakbedekking voor een plat dak is bitumen (of roofing). Als je budget iets groter is, kan je bij hellende daken ook gaan voor een rieten of zinken dak. Gewenste uitstraling: een dakbedekking bepaalt in grote mate de look van je woning. Hou je van een landelijke stijl? Dan is een rieten dak of een groendak ideaal. Wil je eerder een moderne dakbedekking laten plaatsen? Levensduur: niet elk materiaal gaat even lang mee. Zo is bitumen (roofing) iets goedkoper dan EPDM, maar de levensduur is ook korter. Bij hellende daken hebben natuurleien en een zinken dakbedekking de langste levensduur. Mogelijke uitvoering: binnen de verschillende soorten dakbedekkingen heb je vaak ook nog verschillende uitvoeringen. Ga je bv. voor betonnen of keramische dakpannen? Liever kunstleien of natuurleien? En welke vorm, kleur en afwerking van dakplaten passen het best bij jouw dak?

Advies nodig? Bij een nieuwe dakbedekking ga je best niet over een nacht ijs. Daarom is het aangewezen om contact op te nemen met verschillende dakdekkers die jou advies kunnen geven op maat van jouw dak en voorkeuren.

tags: #dak #vervangen #duurzaam