De Grote Verbouwing en folies: achtergrond, voorbeelden en inspiratie

De Grote Verbouwing is een Brits woonprogramma bij SBS6. In De Grote Verbouwing, volgt architect Kevin McCloud mensen bij hun bijzondere en ambitieuze bouwprojecten. Van computervisualisatie tot oplevering, alle aspecten van het ongewone bouwproject worden door McCloud op professionele wijze belicht. Aan het begin van de aflevering maakt hij kennis met de mensen achter het ambitieuze project. Vervolgens worden de bouwplannen aan de hand van computervisualisatie doorgenomen. Als het project al een tijdje gaande is, doet McCloud verslag van de vorderingen. Ook laat hij de tegenslagen zien die meestal aan de orde komen, zoals budgettekorten en foutieve planning.

  • Josh en Esther Perriam wilden altijd al hun huis bouwen aan het strand van New Brighton, maar zal het ontwerp, het beperkte budget en bouwen op slechts een strook land aan hun lang gekoesterde droom voldoen?
  • De presentatie was in handen van Kevin McCloud.
  • De droom van de eeuwige globetrotter Tessa Kingsbury is om een ??oude zondagsschool in Dunedin om te bouwen tot haar permanente thuis.
  • De presentatie was in handen van Kevin McCloud.
  • Matthew en Rosemarie Dunning besluiten zich permanent in Mangawhai te vestigen.
  • Ze gooien alle conventies overboord en omarmen het intrigerende concept van hun zoon, een bakstenen huis in een zandduin.
  • Mark Ahearn en zijn vrouw Liz nemen een pauze van hun hectische leven in Perth om een ??vakantiehuis voor het gezin te bouwen in het natuurreservaat Abel Tasman.
  • De presentatie was in handen van Kevin McCloud.
  • De presentatie was in handen van Kevin McCloud.
  • De presentatie was in handen van Kevin McCloud.
  • Charles Webster, een man met een passie voor techniek, en zijn vrouw Yvonne steken hun energie in het creëren van een huis in de vorm van een zandduin.
  • Ze doen dit op het schiereiland Coromandel.
  • Een energieke, gepensioneerde metselaar bouwt een laatste huis voor zichzelf en zijn echtgenote op hun boerderij nabij Whanganui.
  • De presentatie was in handen van Kevin McCloud.
  • Een stel plant een rustiek toevluchtsoord in North Canterbury voor een rustig pensioen.
  • Het ontwerp is geïnspireerd op een stealth-vliegtuig.
  • Een stel wil een oude tennisbaan in Paraparaumu ombouwen tot hun gezinswoning, maar het project stuit op diverse tegenslagen.
  • Twee psychologen ondergaan hun eigen stresstest tijdens de bouw van een moderne bergwoning met uitzicht op Otago Harbour.
  • Een citadel van beton, staal en glas boven een populair strand in Auckland combineert sobere functionaliteit met luxueus wonen.
  • Een geliefd vakantiehuis aan het Ohaumeer wordt herbouwd na verwoesting.
  • Op Waiheke Island zijn er plannen om een elegant huis te bouwen, nu de kinderen het huis uit zijn.
  • Deze worden echter verstoord door een enorme massa modder en sterk stijgende bouwkosten.
  • Ook, zeldzaam: folie.

Meerv. (Ned.) folly's, (Engels) folly's. Letterlijk: dwaasheid. Meestal is een folly een namaakruïne, maar er bestaan ook folly's in de vorm van kopieën van Griekse tempels (en bouwsels van hedendaagse architectuur maar wellicht worden die toch anders genoemd). Er zijn wel folly's gebouwd met een werkelijk nuttige functie, bijvoorbeeld als werkplaats, maar behalve om even in de schaduw te vertoeven is een nuttige functie juist niet de bedoeling.

Vooral in Engeland zijn rond 1800 in romantische tuinen namaakruïnes gebouwd (rechts, eerste foto), maar ook in Nederland (eerste foto) en zelfs nu nog bijvoorbeeld in Spanje (tweede foto). Ook worden een soort folly's met hedendaagse architectuur gebouwd, zoals in het Parc de la Villette in Parijs, 1982 (derde foto), waarmee de link met het deconstructivisme lijkt gelegd...

De folly die waarschijnlijk het vaakst is gezien, is het dorpje Portmeirion in Noord-Wales waar de buitenopnamen van de televisieserie The Prisoner werden opgenomen in 1967-1968, een serie over een spion (Patrick McGoohan) die in een dorpje op een eiland als "gewoon burger" gevangen werd gehouden.

Ambitieuze doelen zijn meer dan abstracte punten aan de horizon. Elk huis, elke straat, elke buurt en elk landschap is van belang.

De Grote Verbouwing als leeromgeving en opmaat voor follies

De Grote Verbouwing 2020-2030 is een onafhankelijke leeromgeving, incubator en publieksprogramma. Ondernemende burgers, overheden, bedrijven, financiers, wetenschappers en organisaties timmeren mee aan concrete doorbraken en realisaties. Met de inzet van ontwerp en verbeeldingskracht vormen we coalities en formuleren we strategische werven die tussen nu en 2030 gerealiseerd kunnen worden. De Grote Verbouwing is een non-profit en toekomstgericht initiatief van een groeiende en diverse groep actoren met uiteenlopende expertises en maatschappelijke posities: economen, ontwerpers, sociologen, bestuurskundigen, beleidsmakers, financiers, transitie-experts, consultants, ondernemers, marketeers, projectontwikkelaars, en nog veel meer. werkt aan concrete Toekomstplekken. Als we ze op veel plaatsen tegelijk kunnen realiseren, zijn ze het grootste transformatieproject van onze tijd en komen we tot de noodzakelijke transitie van onze leefomgeving.

In deze blog willen we het graag even hebben over ‘follies’. Follies zijn bouwwerken, voornamelijk bedoeld ter decoratie en vermaak. Ookwel vermaaksarchitectuur of tuinsierraden genoemd. Follies hebben meestal geen specifieke of uitgesproken functie, zoals een woonhuis of kantoor, maar worden gemaakt ‘voor de leuk’. Follies hebben vaak een kunstzinnig karakter, maar zijn wel adstract en tastbaar, daarmee letterlijk toegankleidelijk voor (en gewardeerd door) een breed publiek.

In het boek ‘Voor de gek!’ van Edith Gerritsma (fotografie) en Andrea Hijmans (tekst), wordt ook door Hans Jungerius een verband gelegd tussen follies en tiny houses: “Ook follies zijn meestal klein en wekken ‘romantische associaties’ op. Lekker buiten wonen, simpel leven, liefst ook je eigen groenten verbouwen… De wereld is immers chaotisch en onvoorspelbaar. Daarnaast vermoed Floris Alkemade (Rijksbouwmeester tussen 2015 en 2021) dat deze vrije manier van bouwen een logisch vervolg is op een periode van planmatigheid, functionaliteit, eenheid en bouwvoorschriften. “Veel mensen willen graag hun eigen huis bedenken, en misschien ook wel (gedeeltelijk) bouwen.”, dit is ook het geluid dat we bij Asterix Houses, wanneer we in gesprek zijn met onze doelgroep, terughoren. “We denken na over welstandsvrije wijken, waar veel minder regels gelden. Follies bieden een vorm van ontsnapping.

Veel van wat er gebouwd wordt is doorsnee, ontstijgt nauwelijks het minimale. In Nederland kun je op tal van plekken follies bewonderen. Zo staan er Diverse in het bos bij Landgoed Fraeylemaborg. Zeker een bezoek waard! We vertellen en binnenkort meer over in een volgende blog. Mooi voorbeeld is ook het Kerkje van Harkema, eveneens in Groningen. Wanneer je een bezoek aan Groningen dan toch in gaat plannen, zet dan ook de volgende follies op het lijstje: Handelskade Oost 1 in Delfzijl. Hier staat de zogenaamde ‘Video Folly’, gemaakt in 1990, als onderdeel van de manifestatie ‘What a wonderful World!’ om het 950-jarig bestaan van de stad Groningen te vieren. De manifestatie werd georganiseerd door de gemeenten i.s.m. het Groninger Museum. Vijf internationale architecten werden gevraagd om follies te ontwerpen, waaronder het Oostenrijkse architectenbureau Coop Himmelb(l)au, verantwoordelijk voor de folly die vandaag de dag in Delfzijl te vinden is. De folly is een voorbeeld van het zogenaamde ‘deconstructivisme’: het gaat hierbij om een postmoderne, chaotische, gefragmenteerde en verwrongen architectuur stijl. Een andere folly, in Appingedam, is ontworpen door de in 2016 overleden Britse architecte Zaha M. Hadid. Ze is in 1950 geboren in de Iraakse stad Bagdad. Na haar studie in London ging ze werken bij het Office for Metropolitan Architecture (OMA), het bureau van architect Rem Koolhaas. Haar paviljoen, ‘A box of ideas’, is sinds 2008 te zien op het bedrijventerrein Fivelpoort (Fivelpoort 1, Appingedam). Eveneens in deconstructieve stijl. Breng bij een bezoek aan het centrum van Groningen vooral even een bezoek aan de folly van de Rotterdamse architect Rem Koolhaas. Deze folly, de ‘Bushalte’ is te vinden op het Emmaplein. We wensen je namens Asterix Houses veel plezier bij het bezoeken van follies in Nederland!

Nieuwsgierig naar de invloed die je kunt uitoefenen op de realisatie van je eigen tiny house? Gebouwen verrijzen doorgaans met een doel: om in te wonen, te werken, te leren/studeren, te recreëren, of een combinatie daarvan. Dat geldt niet voor een folly. Dat bouwwerk is er puur voor de looks. Folly komt van fool, Engels voor dwaas. In Engeland is de folly echt tot een kunstvorm verheven, maar ook in Nederland staan mooie voorbeelden. De stichting Amonet uit Norg organiseert dit jaar voor de zesde keer Folly Art Norg. Rond 1800 waren folly’s in Engeland een ware trend. Rijke families lieten deze unieke en excentrieke bouwwerken ter verfraaiing op hun landgoed bouwen. Vaak waren ze geïnspireerd door bestaande gebouwen. Torentjes waren populair, maar er werden ook grotten, kappelletjes, en ruïnes geconstrueerd.

In die tijd waren er aannemers die zich helemaal richtten op deze niche. Ze leverden kant-en-klare ‘catalogus-folly’s’ op locatie af - een vroege vorm van prefab - en maakten rotspartijen na van een gaasstructuur bekleed met beton. Ook watervallen konden ze maken. Ook handige (hobby)metselaars maakten folly’s. Ze lieten daarbij hun fantasie de vrije loop. Zo bouwde een Franse postbode rond 1900 met stenen die hij 33 jaar lang tijdens zijn postrondes verzamelde, cement, leem en gaas zijn eigen Palais Idéal. Het bouwwerk was een combinatie van allerlei verschillende stijlen. Het is best moeilijk om een definitie te geven, en harde ‘bouweisen’ zijn er dan ook niet. Nog steeds is de folly een geliefde vorm van architectuur en worden er tuinen mee opgeluisterd.

Dat de folly ook vandaag de dag springlevend is, blijkt wel uit de wedstrijd die de Stichting Amonet uit Norg ook dit jaar weer organiseert. Van alle inzendingen mogen er dertig hun ontwerp pitchen. Op 29 maart worden er daar vijftien uit geselecteerd. In de maand augustus zijn die vijftien folly’s dan te bewonderen langs een wandelpad van zeven kilometer rondom Norg. Iedereen kan meedoen: (landschaps) architecten, vormgevers, bouwers en bouwliefhebbers, hobbyisten, kunstenaars, dromers, solisten, teamspelers, collega’s, vrienden of familie. Kijk hier voor de voorwaarden.

Op bovenstaande foto is de folly met de naam Needle’s Eye te zien. Die is ontworpen door architect John Carr in opdracht van de 2e Markies van Rockingham. Deze welgestelde heer, Charles Watson-Wentworth, was een weddenschap aangegaan. Hij beweerde dat hij met een koets door het oog van een naald kon rijden. En inderdaad, de 14 meter hoge folly die de markies in de buurt van zijn landhuis Wentworth Woodhouse liet bouwen bevatte een enorme poort.

Infographic over folly-architectuur: geschiedenis en voorbeelden

Wonders of The Netherlands | Most Amazing Places in The Netherlands | 4K Travel Guide

Belangrijke thema’s en leerpunten

Ambitieuze doelen zijn meer dan abstracte punten aan de horizon. Elk huis, elke straat, elke buurt en elk landschap is van belang. Follies tonen hoe verbeelding en spel met ruimte kunnen leiden tot een grotere visie op leefomgevingen en stedenbouw.

  1. Follies als kunstvorm en decoratieve toevoeging zonder strikte functie.
  2. Historische rol van follies in Engelse tuinen en landgoederen rond 1800.
  3. De relatie tussen follies en moderne, deconstructivistische architectuur.
  4. Praktische voorbeelden en inspiratiebronnen zoals Portmeirion, Delfzijl en Appingedam.

tags: #de #grote #verbouwing #folly