Dubbelglas wordt gevormd door dubbele ruiten die fabrieksmatig aan elkaar verbonden zijn en waarbij de ruimte tussen de ruiten bestaat uit droge lucht. Dubbelglas, HR (hoog rendement) glas en drievoudig glas (triple, met drie glasplaten) zijn vormen van dubbele beglazing. Drievoudig glas wordt steeds meer toegepast om tot een passiefhuis of BENG te komen en wordt ook vaak gevat onder de generieke term "dubbelglas".
Basiskenmerken van dubbel- en drievoudig glas
Dubbelglas met twee ruiten heeft één afstandhouder (scheiding tussen de glasplaten), drievoudig glas heeft twee afstandhouders. Dubbelglas wordt meestal opgesplitst in verschillende typen: standaard dubbel glas, HR++ glas en drievoudig glas. HR++ glas bevat meestal een coating en een edelgas tussen de glasplaten, wat de isolatiewaarde aanzienlijk verhoogt.
Drievoudig glas biedt doorgaans nog betere isolatie dan HR++ en kan daardoor betere waarden opleveren in de BENG-eisen. De isolatiewaarde wordt uitgedrukt in de U-waarde; hoe lager de U-waarde, hoe beter de isolatie. HR+- en HR++-varianten hebben vaak een dunne metaallaag op de spouwzijde van de binnenruit voor extra isolatie.
Voordelen van dubbelglas, HR-glas en triple glas
- Minder warmteverlies, ook bij grotere raamoppervlakken; betere warmte-isolatie
- Meer comfort: geen koude zones bij het raam, minder condensvorming
- Minder stookkosten: minder gebruik van brandstoffen
- Meer geluidsisolatie: extra geluidwering van buiten vaak gewenst
- Inbraakwerend: geluid van breken kan afschrikkend werken
- Drievoudig glas biedt nog betere isolatie en kan in combinatie met vloerverwarming en warmtepomp gunstige systemen mogelijk maken
Nadelen en aandachtspunten bij bestaande bouw
- Condenatie kan elders optreden na vervanging van enkel glas door dubbelglas, vooral bij kozijnen die niet goed geïsoleerd zijn
- Condenstratie aan de buitenkant van het glas bij hoge isolatiewaarde en vochtige ochtenden; coatingen kunnen dit beïnvloeden en buitenzijde meer schoonmaakwerk vereisen
- Drievoudig glas is zwaarder en dikker; kozijnen en sponningen moeten hierop zijn berekend
- Bij sommige coatings kan binnense binnenzijde beschadiging mogelijk zijn door gebruik (wassen, krassen)
- Thermische breukrisico’s nemen toe bij drievoudig glas; afstandhouders en randen spelen een cruciale rol
Kozijnen en glasdiktes: invloed op Uw-waarde en draagkracht
Zoals uit de bronnen blijkt, is het kozijn minstens zo belangrijk als het glas zelf. Het kozijn bepaalt welk type glas past, hoeveel isolatie je bereikt en of je alleen glas kunt vervangen of het kozijn mee moet vervangen. Het gewicht van HR++ glas met een standaard opbouw (bijv. 4-16-4) bedraagt ongeveer 22,5 kg per m2; triple glas kan circa 35 kg per m2 wegen. De totale dikte en de sponningdiepte bepalen wat er mogelijk is in een bestaand kozijn.
Veel voorkomende opbouwen en diktes:
- Standaard dubbel glas: 4-12-4 of 4-16-4; totale dikte meestal circa 20-24 mm
- HR++ glas: vaak 4-16-4 met een iets bredere spouw, coating aan de binnenzijde
- Triple glas: bijvoorbeeld 4-12-4-12-4; totale dikte meestal circa 36 mm
- Groot formaat raampartijen vereisen vaak dikkere glaslagen en sterkere profielen, rekening houdend met gewicht en mechanische belasting
Isolatie-eisen en normen
De isolatiewaarde van dubbelglas wordt uitgedrukt als Ug (glasisolatie) en Uw (combinatie van glas en kozijn). In nieuwbouwwoningen mag de maximale U-waarde voor ramen en kozijnen volgens bepaalde regelingen 1,65 W/m2K zijn; per raam/kozijn mag 2,2 W/m2K maximaal zijn. Voor specifieke constructies kan dit variëren; vacuümglas biedt extreme isolatie met vaak zelfs lagere U-waarden maar is duurder en past niet altijd in bestaande sponningen.
De NPR 3577 (Nederlandse Praktijk Richtlijn) beschrijft de voorschriften voor het plaatsen van isolerend glas in houten, metalen en kunststof kozijnen. Het beschrijft het drukvereffenend beglazingssysteem en de procedures voor buiten- en binnenbeglazing. De NEN 3576 en aanvullende normen (EN 12150-2, EN 1863-2, EN 14449, EN 1279-5) vormen de relevante Europese normen voor verschillende vlakglasproducten en veiligheidsglas.
Werkvolgorde en installatie
Bij de plaatsing van glas volgens NPR 3577 wordt gewerkt met een drukvereffenend systeem. De volgorde omvat onder andere het aanbrengen van celband, steunblokjes, glas en stelblokjes, glaslatten en uiteindelijk de afkitten. De randafdichting moet water- en tochtbestendig zijn; de kit moet UV-bestendig zijn en voldoende voegbreedte toelaten zodat uitzetting en krimp mogelijk zijn zonder lekkage.
Belangrijke aandachtspunten bij installatie:
- Controleer sponningmaat en omtrekspeling (minimaal 2 x 5 mm)
- Meet de glasmaat: glasmaat = sponningmaat - 2 x omtrekspeling
- Behandel kopse kanten met sneldrogende grondverf
- Zorg voor voldoende ventilerende openingen voor drukvereffening
- Gebruik corrosievast bevestigingsmateriaal
- Voegafwerking met elastische kit aan binnen- en buitenkant
Kiezen tussen glas vervangen of kozijn met glas vervangen
Het is niet altijd nodig om het gehele kozijn te vervangen bij een glasvervanging. De staat van het kozijn, het materiaal en de sponninggrootte bepalen of enkel glas vervangen kan worden of het kozijn ook vernieuwd moet worden. De kosten verschillen aanzienlijk: alleen HR++ glas vervangen kost meestal tussen de 110-190 euro per m2; compleet vervangen inclusief kozijn kan aanzienlijk duurder zijn.
Kosten en subsidies
Subsidie-regelingen zoals ISDE bestaan onder voorwaarden en kunnen onder andere gelden voor triple glas in isolerende kozijnen. De ISDE-subsidie kan per m2 bedragen verschillen, en gemeenten kunnen aanvullende subsidies hebben. Het controleren van de gemeentelijke regelingen is aan te raden via lokale platforms en offertes bij glaszetters kunnen een duidelijk beeld geven van de totale investering.
Monumenten en speciale toepassingen
Monumentenglas biedt oplossingen met verschillende typen glas (ambachtelijk, klassiek, modern) en kan in sponningen geplaatst worden met speciale mastieken. Vacuümglas en vacuümglasalternatieven hebben hun eigen voor- en nadelen, vooral op het gebied van duurzaamheid, kosten en installatie-compatibiliteit met monumentale gebouwen.
Overwegingen voor kozijnen en glaskeuze
Het glas is slechts één deel van de isolatiewaarde. Kozijnmaterialen - hout, kunststof en aluminium - hebben elk hun eigen prestaties. Kunststof kozijnen leveren doorgaans de beste combinatie van prijs-kwaliteit en onderhoud; houten kozijnen bieden een warme uitstraling maar vereisen regelmatig onderhoud; aluminium kozijnen zijn slank maar hebben vaak een thermische onderbreking nodig om koudebruggen te voorkomen.
Specifieke aandachtspunten rond glasdiktes en berekening
Bij het bepalen van de juiste dikte van dubbel glas spelen factoren zoals het gewicht van het glas, de sponningdiepte, het gewenste isolatieniveau en de grootte van de glaspartij een rol. Een typisch glaspakket voor kunststofkozijnen is 24 mm dik, met HR++ vaak 24 à 26 mm en triple glas circa 36 mm. Voor deuren ligt de dikte vaak hoger, bijvoorbeeld 24 tot 28 mm, afhankelijk van de eisen aan veiligheid en isolatie.
Drievoudig glas met Krypton gas kan bijvoorbeeld 32-40 mm dik zijn en een Ug-waarde van circa 0,7-0,8 W/m2K bieden, afhankelijk van de exacte opbouw en coating. Triple glas biedt voordelen met betrekking tot comfort en energiebesparing, maar vereist aandacht voor gewicht en draagkracht van het kozijn; in sommige gevallen is HR++ glas in bestaand kozijn een realistischer optie.
Praktische richtlijnen en berekeningen
Om de juiste glasdiktes en spouwcombinaties te bepalen, volgen hieronder enkele vuistregels en formules uit de ervaring van glaszetters en handleidingen:
- Glasmaat = sponningmaat - 2 x omtrekspeling (minimaal 2 x 5 mm)
- Drievoudig glas dikte: bijvoorbeeld 4-12-4-12-4; dikte circa 36 mm
- Voor standaard HR++ glas wordt vaak 4-16-4 met spouw van ~12-16 mm toegepast
- Voor triple glas geldt: 4-12-4-12-4, met mogelijk extra coating en gas
- Uw-waarde: combinatie van Ug (glas), Uf (kozijn) en randverbinding bepaalt Uw; kunststof kozijnen kunnen Uf 0,7-1,1 W/m2K hebben, aluminium met thermische onderbreking 0,9-1,3 W/m2K
Infografiek: Overzicht van glasdiktes en toepassingen
Video-uitleg
Webinar Triple glas, is dat nu zo nodig? Dubbel glas is toch ook goed? Deel 1
Concreet stappenplan voor jouw situatie
1. Laat de staat van kozijnen controleren: draagkracht, sponningdiepte en eventueel houtrot. 2. Bepaal gewenst isolatieniveau en geluidsisolatie. 3. Vraag offertes aan voor glasvervanging alleen vs. kozijn+glas. 4. Controleer of triple glas in jouw kozijn mogelijk is (gewicht en draagkracht). 5. Kijk naar subsidies (ISDE en lokale regelingen) en mogelijke stapelsubsidies. 6. Laat het plaatsen volgens NPR 3577 en NEN 3576, met aandacht voor drukvereffening en correcte afdichting.
Specifieke aanwijzingen voor onderhoud en gebruik
Na installatie is het essentieel om regelmatig de voegen en afwerking te controleren en professioneel te onderhouden. Bij spiegels en glasoppervlakken is het onderhoud van de coating en achterliggende lagen cruciaal om de hechting en duurzaamheid te waarborgen. Voor speciale toepassingen zoals monumentale gebouwen of spiegels met bijzondere coatings kunnen extra aandacht en onderhoud nodig zijn.