Het bedrijf Eurogrit uit Dordrecht is gisteren door de kort gedingrechter aansprakelijk gesteld voor de schade die Gelders Staalstraal- en Schildersbedrijf uit Ochten en Schildersbedrijf Feijenoord uit Rhoon hebben geleden als gevolg van het door Eurogrit geleverde straalgrit vervuild met asbest.
De kwestie laaide eind vorig jaar op. Eurogrit leverde veel straalbedrijven straalgrit, onder andere voor het verwijderen van lagen coating van muren en staalconstructies bij conserveringswerkzaamheden. Het grit bleek te zijn vervuild met het kankerverwekkende asbest. De vervolgschade voor de straalbedrijven was enorm. Werken werden stil gelegd of geannuleerd. Brancheorganisatie OnderhoudNL kondigde eind vorig jaar aan een massaclaim tegen Eurogrit te overwegen. De uitspraak van de kort gedingrechter maakt volgens brancheorganisatie OnderhoudNL de weg hiertoe vrij. De totale schade van die claim wordt minimaal geraamd op een slordige 200 miljoen euro.
Gelders Staalstraal- en Schildersbedrijf (GSB) uit Ochten en Schildersbedrijf Feijenoord uit Rhoon wilden vanwege de hoog opgelopen kosten niet op een eventuele massaclaim wachten en spanden een kort geding aan tegen Eurogrit om een voorschot af te dwingen ter compensatie van de gemaakte kosten. Het Rotterdamse schildersbedrijf Feijenoord moet vooruitlopend op een definitieve claim ongeveer 100.000 euro betalen, en aan het Ochtense bedrijf GSB een voorschot op de geleden schade van circa 400.000 euro (onderzoeks-, analyse- en saneringskosten).
Verheugd kon Koninklijke OnderhoudNL melden dat de uitkomsten van deze procedures een belangrijke stap in de goede richting zijn voor honderden bedrijven die gedupeerd zijn door het onrechtmatige handelen van Eurogrit. Eurogrit wordt nu veroordeeld tot betaling van een voorschot op de totale schade; maar dit kan naar verwachting niet blijven staan, aangezien Eurogrit verantwoordelijk is voor alle schade die door de asbestvervuiling is ontstaan, en niet alleen voor schade die in oktober 2017 is geleden.
OnderhoudNL bereidt een financiële schadeclaim (massaclaim) voor namens bedrijven en ondernemingen die het met asbest vervuilde straalgrit van Eurogrit geleverd hebben gekregen. De ondernemersorganisatie werkt nauw samen met gerenommeerde expertisebureaus om de totale schade te inventariseren. Deze schade omvat directe schade als gevolg van onderzoek en opruimhandelingen (sanering) en gevolgschade omdat werkterreinen stilgelegd moesten worden. Een belangrijk deel van de gedupeerde bedrijven heeft zich al aangesloten bij deze massaclaim.
NOS meldde op maandag 30 juli 2018 dat Eurogrit aansprakelijk is voor de schade van twee onderhoudsbedrijven waaraan straalgrit was geleverd dat met asbest was vervuild. De uitspraak van de kortgedingrechter maakt volgens OnderhoudNL de weg vrij voor een massaclaim; de totale schade van die claim werd geraamd op 200 tot 250 miljoen euro. Hurks, een afnemer van het straalgrit, is bij de rechtbank Rotterdam een bodemprocedure gestart tegen Eurogrit en haar moedermaatschappij Sibelco. Een tussenvonnis bevestigde dat Eurogrit aansprakelijk is voor de schade die Hurks lijdt door toerekenbare tekortkoming aan de zijde van Eurogrit.
Op de overeenkomst tussen Hurks en Eurogrit zijn de algemene voorwaarden van Eurogrit van toepassing. Eurogrit heeft onder andere een beroep gedaan op een exoneratiebeding opgenomen in artikel 11 van haar algemene voorwaarden. Een exoneratiebeding beperkt of sluit aansprakelijkheid uit. De rechtbank heeft dit exoneratiebeding uitgelegd aan de hand van de Haviltex-maatstaf. De rechtbank oordeelde dat de asbestverontreiniging door het geleverde straalgrit een atypisch geval oplevert: het verontreinigde grit leidt niet direct tot schade aan het te stralen object, maar het heeft wel rechtstreeks schade veroorzaakt aan de ruimte waarin het werd gebruikt door verontreiniging met asbestvezels.
De rechtbank oordeelde dat de tekortkoming van Eurogrit ook heeft geleid tot directe schade in de vorm van redelijke kosten voor het bepalen van de gevolgen voor de gezondheid van het personeel en het voorkomen of beperken van die gevolgen. De meeste grote schadeposten zijn echter uiteindelijk niet aangemerkt als indirecte schade. Exoneratiebedingen hebben verstrekkende gevolgen en kunnen bescherming bieden door aansprakelijkheid te beperken of uitsluiten als ze duidelijk zijn geformuleerd. Laat bij twijfel de exoneratie en de algemene voorwaarden controleren door een juridisch specialist, ook als dit beding in de contractpartij zijn voorwaarden voorkomt.
Het onderzoek op bedrijfsterreinen is vorige week uitgevoerd met plakstrips. Van de 60 monsters bevatten 59 geen asbest. De quickscan is niet alleen aan de Kilkade uitgevoerd, waar Eurogrit is gevestigd, maar ook op terreinen langs de Mijlweg. De overslag en opslag van het met asbest vervuilde straalmiddel vindt plaats bij het Zeehavenbedrijf. Eurogrit levert een middel om mee te zandstralen; onlangs bleek in één van de producten asbest te zitten. Tal van klussen waarbij het middel werd gebruikt, zijn direct stilgelegd.

Daarnaast heeft Hurks een bodemschaalprocedures gestart tegen zowel Eurogrit als Sibelco, en de uitspraak benadrukt de noodzaak van zorgvuldige afhandeling van exoneratiebedingen en aanvaarding van aansprakelijkheid voor directe schade en sanering. Een samenvatting van de relevante ontwikkelingen laat zien hoe asbestproblemen in bouw- en onderhoudssector breed rechtsbijstand en financiële compensatie vereisen.
Hieronder volgt een tabel met belangrijke gegevens uit de casus en juridische stappen:
| Onderwerp | Belangrijke feiten |
|---|---|
| Aansprakelijkheid | Eurogrit aansprakelijk verklaard door kort gedingrechter voor schade door asbestvervuild straalgrit |
| Voorschotten | Feijenoord: circa 100.000 euro; GSB: circa 400.000 euro |
| Massaclaim | OnderhoudNL bereidt massaclaim voor; totale schade geraamd op circa 200-250 miljoen euro |
| Rechtsgrond exoneratie | Haviltex-maatstaf toegepast; exoneratiebeding beperkt tot directe schade |
Een benadrukte conclusie uit deze ontwikkelingen is dat exoneratiebedingen zorgvuldig geformuleerd moeten zijn en dat de rechter bij onduidelijkheid de Haviltex-maatstaf zal toepassen. Het voorkomen van schade door asbestvervuiling vraagt om strikte controles en vroegtijdige aansprakelijkheidsafhandeling, inclusief sanering en gezondheidsrisico’s voor werknemers. De zaak onderstreept bovendien het belang van samenwerking tussen bedrijven en brancheorganisaties zoals OnderhoudNL bij het beheersen van de financiële en operationele impact van asbest in straalgrit.