De Eiffeltoren is ongetwijfeld de bekendste blikvanger van Parijs en een van de meest iconische bouwwerken ter wereld. Sinds de opening in 1889 hebben ruim driehonderd miljoen bezoekers het smeedijzeren monument bewonderd. Dit enorme succes was echter niet volledig voorzien, zoals blijkt uit enkele bijzondere feiten over de constructie en geschiedenis van de toren.
Ontwerp en Ontwikkeling
De Eiffeltoren werd tussen 1887 en 1889 gebouwd ter gelegenheid van de Wereldtentoonstelling van 1889, die tevens het honderdjarig jubileum van de Franse Revolutie vierde. Hoewel de toren de naam draagt van de Franse ingenieur Gustave Eiffel, was het oorspronkelijke ontwerp afkomstig van zijn medewerkers Émile Nouguier en Maurice Koechlin. Eiffel toonde aanvankelijk weinig interesse, maar ging overstag nadat architect Stephen Sauvestre decoratieve details aan de bouwtekeningen had toegevoegd. Op 18 september 1884 dienden Eiffel, Koechlin en Nouguier een patentaanvraag in voor een innovatieve installatie die de bouw van metalen pijlers en masten van meer dan driehonderd meter hoogte mogelijk maakte.
Het ontwerp van de Eiffeltoren was een gedurfde ambitie, geïnspireerd door de wens om het hoogste bouwwerk ter wereld te creëren en te dienen als monumentale toegangspoort tot de Wereldtentoonstelling. De keuze voor smeedijzer was strategisch; Eiffel had uitgebreide ervaring met dit materiaal uit zijn eerdere bruggenbouwprojecten, en wist dat het goed bestand was tegen weersinvloeden en metaalmoeheid.
Bouw en Technische Aspecten
De bouw van de Eiffeltoren was een indrukwekkende prestatie van techniek en logistiek. Hoewel Eiffel aanvankelijk dacht dat de constructie slechts een jaar zou duren, nam het proces uiteindelijk iets meer dan twee jaar in beslag: twee jaar, twee maanden en vijf dagen om precies te zijn. Dit was echter aanzienlijk snel voor die tijd, mede dankzij de prefabricage van twaalfduizend onderdelen in een werkplaats nabij Parijs. Hierdoor kon de montage van de vier kolommen al starten tijdens de bouw van de fundering.
De fundering van de toren bestaat uit een laag beton van twee meter die rust op een laag grind van zeven meter. De poten van de toren rusten op vier betonnen voetstukken. De funderingen voor de zuid- en westpijlers, tot zeven meter onder de grond, werden in slechts vier maanden voltooid. Aan de kant van de Seine was de fundering complexer en reikte tot vijftien meter diepte, waarvoor Eiffel gebruik maakte van verzegelde metalen kisten met perslucht om onder het waterniveau te kunnen werken. Elke poot is verankerd met een dikke betonnen laag en de bogen tussen de poten bevinden zich dertig meter boven de grond.
Bij de bouw waren zo'n driehonderd staalarbeiders en vijftig ingenieurs betrokken. Het assembleren van de toren was een werk van precisie, waarbij de metalen onderdelen met bouten werden samengevoegd en vervolgens met thermisch geassembleerde klinknagels werden vastgezet. Een team van vier mannen was nodig voor elke klinknagel.
Arbeidsomstandigheden en Veiligheid
Tijdens de bouw, die begon op 28 januari 1887, waren er uitdagingen. In september 1888 gingen de werknemers in staking vanwege de arbeidstijd en de lonen. Ondanks dat de lonen al hoger waren dan gemiddeld, werd de eis voor een salarisverhoging ingewilligd. Opmerkelijk is dat ondanks de gevaarlijke werkzaamheden, geen enkele arbeider tijdens de bouw om het leven kwam.
De bouw van de Eiffeltoren kostte bijna acht miljoen Franse frank, omgerekend ongeveer 1,2 miljoen euro. Dit bedrag staat anno 2025 gelijk aan zeker vijftig miljoen euro.
Kritiek en Acceptatie
De Eiffeltoren kreeg tijdens de ontwerpfase en bouw te maken met aanzienlijke kritiek. Een petitie, ondertekend door vooraanstaande kunstenaars en intellectuelen zoals Émile Zola en Guy de Maupassant, betitelde de toren als een "nutteloze en monsterlijke Eiffeltoren" en een "architectonische schande" die de schoonheid van Parijs zou aantasten. Desondanks werd het project goedgekeurd en ging de bouw door.
Op 31 maart 1889 werd de Eiffeltoren feestelijk ingehuldigd. Hoewel er veel weerstand was, werd de bezienswaardigheid al snel een groot succes. In de eerste week, nog voordat de liften operationeel waren, beklommen 28.922 personen de toren. Na afloop van de Wereldtentoonstelling daalde de belangstelling echter snel, wat de toekomst van de toren onzeker maakte na het verlopen van de vergunning in 1909.
Evolutie en Huidige Status
Oorspronkelijk was het de bedoeling dat de Eiffeltoren na vijf jaar zou worden afgebroken. Vanwege de immense populariteit en haar strategische waarde voor telecommunicatie en wetenschappelijke experimenten, bleef de "ijzeren dame" echter staan. Gustave Eiffel promootte actief wetenschappelijke toepassingen, zoals meteorologisch onderzoek en de eerste radio-uitzendingen vanaf de top, wat bijdroeg aan het behoud ervan. Sinds 1901 is de toren in gebruik als permanente radiozender.
De Eiffeltoren is door de jaren heen meerdere keren gemoderniseerd en gerenoveerd. Tussen 1980 en 1986 onderging de toren een grote renovatie waarbij 1340 ton overbodig materiaal werd verwijderd, de toren opnieuw werd opgeschilderd en behandeld tegen corrosie. Momenteel zijn er 25 schilders in dienst voor het onderhoud.
Technische Specificaties en Kenmerken
- De Eiffeltoren is 330 meter hoog, inclusief de meest recente DAB+-antennes die in maart 2022 zijn geplaatst. Zonder antennes is de hoogte 317 meter.
- Afhankelijk van de omgevingstemperatuur kan de toren 15 cm in hoogte variëren door uitzetting of krimp van het metaal.
- De toren weegt 7300 ton (exclusief de fundering).
- De Eiffeltoren heeft vier poten en vier bogen.
- Er zijn drie publiek toegankelijke verdiepingen. De eerste verdieping bevindt zich op 57,63 meter, de tweede op 115,73 meter en de derde op 276,13 meter hoogte.
- Het hoogste publieke uitkijkplatform bevindt zich op de derde verdieping, op 275 meter hoogte.
- De toren heeft vier bogen, 39 meter boven de grond, met een diameter van 74 meter.
- Het beste uitzicht wordt vaak als het beste beschouwd vanaf de tweede verdieping, mede door het ontbreken van een hek op het uitkijkplatform.
- De Eiffeltoren heeft twee restaurants: 'Madame Brasserie' op de eerste verdieping en het Michelin-sterrenrestaurant 'Le Jules Verne' op de tweede verdieping.
- Om de top te bereiken via de trap zijn 1665 treden nodig, hoewel de trap vanaf de tweede verdieping niet publiek toegankelijk is.
- Jaarlijks worden er bijna 7 miljoen toeristen verwelkomd, waarmee het het meest bezochte betaalde monument ter wereld is.
Epic Eiffel Tower Construction Timelapse
Onderhoud en Kleur
De Eiffeltoren wordt elke zeven jaar opnieuw geschilderd om deze te beschermen tegen roest en oxidatie. Dit proces omvat het strippen en reinigen van de gehele toren, het aanbrengen van twee lagen roestwerende grondverf en een beschermende eindlaag. Het schilderen gebeurt alleen bij droog, zacht weer. Door de jaren heen heeft de toren verschillende kleuren gehad: van Venetiaans Rood en roodbruin tot geel-oranje, geelbruin en bruinrood. Sinds 1968 heeft de toren zijn huidige bruine tint, met een kleurverloop van donkerder aan de voet naar lichter aan de top, om de toren van een afstand uniform te doen lijken.
Recente rapporten hebben gewezen op roestvorming, wat een grondige reparatie noodzakelijk maakt, waarbij naar schatting 30% van de structuur gestript, behandeld en opnieuw geschilderd moet worden.
Bijzondere Verhalen en Toekomstplannen
De Eiffeltoren heeft talloze evenementen en bijzondere momenten meegemaakt. Zo begon in 1978 de eerste Parijs-Dakar rally aan de voet van de toren. In 2000 werden talloze knipperlichten en zoeklampen geïnstalleerd, wat resulteerde in een dagelijkse lichtshow die de Eiffeltoren tot een baken in de Parijse skyline maakt.
Voor de Olympische Zomerspelen van 2024 werd onder de Eiffeltoren een tijdelijk beachvolleybalstadion gebouwd. Tijdens de openingsceremonie zong Céline Dion vanaf de eerste verdieping het lied 'Hymne à l'amour'.
Er zijn ook toekomstplannen voor de omgeving van de Eiffeltoren, waaronder een groot nieuw park dat in 2024 opent en de Champs de Mars verbindt met de fonteinen van Trocadéro. Er is ook een project om de entreezone te moderniseren, vergelijkbaar met de ondergrondse toegang van het Louvre, met een museum, filmzaal, winkels en restaurants.
Onder de toren bevinden zich kelders die technische installaties en personeelsruimtes huisvesten. Deze ruimtes, waaronder de originele hydraulische liften, zijn gedeeltelijk toegankelijk tijdens speciale evenementen zoals de Europese Erfgoeddagen.
tags: #fundering #van #de #eiffeltoren