Wilt u gaan (ver)bouwen of heeft u een ander plan in uw buurt? Dan gelden er regels waar u zich aan moet houden: de Omgevingswet. Voor het bouwen en verbouwen in Emmen zijn er diverse onderdelen zoals bouwplannen, bestemmingsplannen en welstandsregels waar u rekening mee moet houden. De gemeente Emmen biedt informatie en hulpmiddelen om uw Omgevingsvergunning goed aan te vragen en de participatie met uw omgeving te organiseren.
Wanneer heeft u een omgevingsvergunning nodig en wat valt hieronder?
Omgevingsvergunningen zijn meestal vereist voor bouwen, slopen, het aanleggen van-inritten, kabels en leidingen, en het bouwen van een vrijstaand bijgebouw. Soms is een vergunning niet nodig, bijvoorbeeld voor een dakkapel, een overkapping aan de achterkant van de woning, een hek of schutting tussen balkons of dakterrassen, of zonnepanel en antennes. Voor alle gevallen geldt dat u zich aan regels uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (Bbl) moet houden als er geen vergunning nodig is.
Voor het sloop- en bouwwerk geldt bovendien: als u een monument verbouwt of slopt, of als u een ruimtelijk plan aanpast, kan een omgevingsvergunning nodig zijn. De gemeente Emmen beoordeelt of het plan past in het omgevingsplan en voldoet aan welstandsregels. Voor bouwen aan een gemeentelijk monument geldt soms een aparte vergunning. Voor het graven of verplaatsen van grond moet u bijna altijd melden bij de gemeente, en bodemonderzoek kan nodig zijn afhankelijk van uw bouwplannen.
De stappen voor het aanvragen van een omgevingsvergunning
- Stap 1: Controleer of een omgevingsvergunning nodig is. Met de vergunningcheck van het Omgevingsloket ziet u of u een vergunning moet aanvragen en welke soort vergunning relevant is (bijvoorbeeld bouw- of sloopvergunning).
- Stap 2: Vraag de omgevingsvergunning aan bij uw gemeente. U kunt via het Omgevingsloket online of via het papieren formulier bij uw gemeente een aanvraag indienen. Voor meerdere werkzaamheden tegelijk geldt vaak dat u maar één vergunning hoeft aan te vragen. Houd rekening met leges (kosten) die achteraf niet altijd worden teruggegeven.
- Stap 3: Wacht op de beslissing van de gemeente. De gemeente controleert of uw aanvraag past in het omgevingsplan, voldoet aan de Bbl-regels en wellstandsregels. De standaard beslistermijn is meestal 8 weken; bij ingewikkelde gevallen kan dit 6 maanden duren, met een eventuele verlenging.
- Stap 4: Wat als de vergunning wordt afgewezen? U kunt binnen 6 weken bezwaar maken, digitaal of per post. Hulp bij bezwaar of beroep kan via een advocaat. Als de vergunning toch wordt verleend maar er komt een bezwaarschrift van buren, blijft de vergunning meestal geldig totdat er een besluit is genomen over het bezwaar.
Als de omgevingsvergunning is verleend, meldt u aan de gemeente wanneer u begint met bouwen en wanneer u klaar bent. Start- en oplevermeldingen moeten minimaal 2 werkdagen voor aanvang en uiterlijk 1 werkdag na voltooiing worden doorgegeven. Dit zorgt voor toezicht en naleving van de regels die in uw vergunning zijn vastgelegd.
Participatie en buurtbetrokkenheid onder de Omgevingswet
Vanaf 1 januari 2024 gelden de Omgevingswet en de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb). De Omgevingswet stimuleert participatie: initiatieven moeten de buurt informatie geven en ommening vragen voordat een vergunning wordt aangevraagd. Voor dit doel is een Quickscan Participatie ontwikkeld. Door vijf korte vragen te beantwoorden, bepaalt u hoeveel participatie nodig is en ontvangt u een advies over de benodigde participatie-inspanning. Het participatieverslag moet bij de vergunningaanvraag worden meegestuurd. Meer informatie is te vinden op de pagina Participatie.
Inrit, oprit, erf en vergunningvrij bouwen
Bij het plaatsen van een erker, overkapping, carport, garage, aanbouw of vrijstaand bijgebouw (tuinhuis, blokhut, schuurtje, speelhuis, etc.) gelden regels die vaak onder een bijbehorend bouwwerk vallen. Als uw bouwplan afwijkt van het omgevingsplan of u wilt weten welke mogelijkheden er zijn, maak dan een afspraak met de klantmanager Vergunningen bij de balie van het gemeentehuis. Beschrijf kort en duidelijk uw vraag, inclusief de locatie, zodat het gesprek gericht kan worden voorbereid.
Welstands- en kwaliteitsborging
Wanneer u een bouwplan indient, toetst de gemeente of het voldoet aan welstandsregels wat betreft uiterlijk en gewenste uitstraling. Sinds 2024 geldt de Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb): deze wet voorziet in extra controle op bouwkwaliteit tijdens de bouw; de Wkb geldt voor nieuwbouw en niet voor verbouwingen. Voor sommige ingrepen kan de gemeente alsnog aanvullende inspecties of procedures vereisen.
Meer informatie en relevante onderwerpen
De gemeente Emmen biedt concrete informatie over:
- Bouwplannen en bouwtekeningen: digitale aanvragen uit bouwdossiers, bouwplan of bouwtekening;
- Ruimtelijke plannen: bestemmingsplannen en uitgebreide WABO-vergunningen;
- Asbest verwijderen: vooraf toestemming van de gemeente;
- Erfgoed: via de Erfgoedkaart is zichtbaar wat in de dorpen en het landschap als belangrijk wordt beschouwd;
- Rioolaansluiting: de gemeente regelt de aansluiting en u dient een aanvraag in te dienen;
- Grond en bodems: bodemonderzoeken en grondverzet melden bij de gemeente;
- Inrichting van kabels en leidingen in de grond: toestemming van de gemeente nodig;
- Subsidies gemeentelijke monumenten: onderhoudskosten voor eigenaren van gemeentelijke monumenten.
Belanghebbenden en toezicht
Een belanghebbende is iemand voor wie het belangrijk is of u wel of niet mag verbouwen. Dit kunnen buren zijn of verenigingen en stichtingen met een doel in de buurt. Bij bouwactiviteiten wordt toezicht gehouden om naleving van regels te waarborgen. Bij een 2023-aanvraag kunnen andere regels gelden.
Praktische handleiding en communicatie
Bij het indienen van een vergunningaanvraag vraagt de gemeente om de mogelijkheden en vervolgstappen met u te bespreken. Dit gesprek bereidt de klantmanager Vergunningen voor. Voor vragen over uw plan of locatie kunt u dit in de toelichting van de afspraak aangeven. Bij een echte aanvraag geldt: hoe groter en ingrijpender het plan, hoe belangrijker om omwonenden te betrekken.

Veelgestelde vragen en contact
Zijn er vragen over het proces of specifieke regels? De Quickscan Participatie en de verdere informatie over participatie helpen u bij uw aanvraag. De gemeente maakt de aanvraag bekend in het Gemeenteblad en regionaal nieuws zodat belanghebbenden kunnen reageren. Voor hulp bij bezwaar of beroep kunt u een advocaat inschakelen.
| Onderdeel | Hoofdregel | Wie beslist? |
|---|---|---|
| Welstands | Toets op uiterlijk en bouwstijl volgens welstandsregels | Gemeente |
| Wkb | Extra controle op bouwkwaliteit bij nieuwbouw | De kwaliteitsborger en gemeente |