Hoe wordt asbest verwerkt?

Asbest is een gevaarlijk materiaal voor de gezondheid. Daarom is het belangrijk dat al het asbest dat zich in daken en huizen bevindt, op een speciale manier wordt verwijderd. Maar wat gebeurt er met dit asbest nadat het uit een woning is gehaald? Dit artikel onderzoekt de verwerking van asbest, van verwijdering tot mogelijke recycling.

De huidige praktijk: Storten van asbest

Wanneer asbest is verwijderd van daken en uit huizen, wordt het ingeleverd bij gemeenten en afvalverwerkers. Vervolgens wordt het gestort op speciale stortlocaties. Afvalverwerker Attero verzamelt en verwerkt diverse soorten afval, waaronder ook gevaarlijk afval zoals asbest. Margriet Zwaneveld, woordvoerder bij Attero, legt uit hoe dit proces verloopt:

• Het asbest dat van daken komt, wordt op locatie direct dubbel verpakt op een pallet, of in een speciaal daarvoor ontwikkelde big-bag in een container gedaan.
• Als de container vol is, of het werk klaar, dan wordt het asbest afgevoerd.
• Bij voorkeur gaat het direct naar een stortplaats, zoals in Wijster, of anders via de werf van de sloper of verwijderaar naar een stortlocatie.

Op de stortplaats wordt zorgvuldig met het asbest omgegaan. Het asbest wordt, in de verpakking, in het stortvak gestort en dagelijks afgedekt met ander afval. Dit voorkomt verspreiding van asbestvezels. Deze werkwijze wordt op alle stortplaatsen in Nederland toegepast.

Een stortplaats is speciaal ingericht om afvalstoffen te ontvangen. De stortplaats is aan de onderkant voorzien van een dubbele afdichting om verontreiniging naar het grondwater te voorkomen. Het water dat uit de stortplaats komt, wordt eerst gezuiverd voordat het verder wordt afgevoerd.

In het kort wordt asbest dus van daken gehaald, goed verpakt, en in de grond gestopt. Je zou denken dat er in deze tijden van groene energie, recycling en duurzaamheid efficiëntere methoden zouden moeten bestaan. Volgens Zwaneveld is dit op dit moment helaas niet economisch haalbaar:

“Op dit moment zijn er geen economisch haalbare recyclingmethodes voor asbest. Daarbij kan ook niemand de garantie geven dat er na recycling geen enkele asbestvezel meer aanwezig is.”

Op zoek naar alternatieven: Recycling van asbest

Hoewel het storten van asbest momenteel de standaard is, zijn er initiatieven die zich richten op recycling. Het Twentse afvalverwerkingsbedrijf Twee R Recycling heeft al aan het begin van deze eeuw een methode ontwikkeld om asbestcement te bewerken tot bruikbaar restmateriaal.

Eigenaar Anton Reef vergelijkt het proces met het maken van popcorn: "We verhitten het asbest op zo'n manier dat de asbestvezels als het ware ontploffen, en dus niet meer hard zijn." Dit verschilt van verglazing, waarbij asbest tot 1400 graden Celsius wordt verhit om het glasachtig te maken. Bij de methode van Reef wordt het asbest tot 1000 of 1100 graden Celsius verhit voor een langere tijd.

De weg naar een commerciële toepassing van deze recyclingmethode was bezaaid met obstakels. Na juridische strijd om het patent in 2004 en de mislukte plannen voor een fabriek in Moerdijk in 2008, leek in 2012 opnieuw een doorbraak nabij, maar financiering bleef een probleem. Inmiddels heeft Reef zijn patent verkocht aan het bedrijf D-nature.

D-nature, opgezet door een investeringsmaatschappij, hoopt in de nabije toekomst plannen voor een verwerkingsbedrijf bekend te maken. De overheid heeft in een brief van de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu de 'garantie' gegeven dat er een verbod komt op het storten van asbest zodra de verwerkingsfabriek operationeel is. Afvalverwerkers zullen dan al hun asbestcement moeten aanleveren bij dit verwerkingsbedrijf. In eerste instantie zal het bedrijf zich richten op 'nieuw' ingenomen asbestcement, maar later kan ook het asbest dat nu op stortplaatsen ligt, worden verwerkt.

Het proces van asbestrecycling

Het proces van asbestrecycling is complex maar essentieel voor een veilig en duurzaam milieu. Asbestplaten, bekend om hun gevaarlijke vezels, moeten zorgvuldig worden behandeld. Dit proces omvat meerdere stappen:

1. Identificatie en inspectie: Voordat met recycling kan worden begonnen, is het cruciaal om het materiaal grondig te inspecteren en te identificeren.
2. Veilige verwijdering: Asbestplaten moeten zorgvuldig en veilig worden verwijderd door gecertificeerde specialisten om de vrijgave van asbestvezels in de lucht te voorkomen. Ze worden vervolgens in afgesloten en gemarkeerde zakken geplaatst.
3. Transport: Eenmaal veilig verpakt, worden de asbestmaterialen naar een gespecialiseerde verwerkingsfaciliteit vervoerd.
4. Recyclingproces: In de faciliteit worden de asbestplaten onder strikte voorwaarden verwerkt. Dit kan via geavanceerde technieken, zoals thermische behandeling.

Tijdens het recyclingproces worden asbestplaten eerst ontdaan van alle verontreinigingen. Vervolgens ondergaan ze een thermische behandeling waarbij ze in een afgesloten systeem tot zeer hoge temperaturen worden verwarmd. Hierdoor valt de asbest uiteen in onschadelijke silicaten. Deze veilige eindproducten kunnen dan worden gebruikt als grondstoffen voor nieuwe bouwmaterialen.

Het bedrijf D-Nature gebruikt een uniek thermisch proces waarbij asbest tot 1000 graden Celsius wordt verhit. Bij deze temperatuur worden de asbestvezels volledig vernietigd en verandert asbesthoudend afval in een onschadelijk, cementachtig residu. Dit proces garandeert maximale veiligheid en is schaalbaar en economisch verantwoord.

Identificatie van asbest

Het herkennen van asbest kan lastig zijn, aangezien het vaak verborgen zit in materialen. Hier zijn enkele kenmerken en aandachtspunten:

• Vezelige structuur: Asbesthoudende producten hebben een vezelige structuur, hoewel deze vaak moeilijk te zien is.
• Kleur: Wit asbest is wit tot lichtgrijs, terwijl bruin asbest een lichtbruine tot gele kleur heeft.
• Hechtgebonden asbest: Dit type asbestvezels zit vast in een ander materiaal, meestal cement. Als hechtgebonden asbest niet beschadigd is, levert het weinig gevaar op.
• Niet-hechtgebonden asbest: Deze vezels zijn niet in een ander materiaal vastgezet en vormen een groter risico.
• Onderzoek door een laboratorium: In de meeste gevallen is een onderzoek door een gespecialiseerd laboratorium nodig om met zekerheid vast te stellen of een materiaal asbest bevat.

Veelvoorkomende toepassingen van asbest

Asbest werd vroeger veel gebruikt vanwege zijn brandwerende en isolerende eigenschappen. Enkele bekende toepassingen zijn:

• Bouwmaterialen: Golfplaten, cementplaten (dakplaten, gevelbeplating), dakleien, vensterbanken van imitatiemarmer, afvoerbuizen van cement.
• Isolatie: Spuitasbest (tot 1978) als isolatiemateriaal en brandwerende laag op staalconstructies en in schoorstenen.
• Vloerbedekking: Vinylvloertegels (tot circa 1985) en vinylvloerbedekking ('zeil', 1963-1983) met een asbesthoudende onderlaag.
• Overige toepassingen: Platen achter de cv-ketel, in schouwen, kit van kozijnen, dakgoten, regenpijpen.

Let op: Als materiaal dat hechtgebonden asbest bevat wordt beschadigd, verweerd of bewerkt (door boren of zagen), kunnen de vezels vrijkomen en wordt het gevaarlijk. In dat geval moet het asbest weggehaald worden.

Wetgeving en veiligheidsmaatregelen

Sinds januari 1994 is de verkoop, handel en toepassing van asbest in Nederland verboden. Het beroepsmatig toepassen en verkoop van asbest waren al nagenoeg verboden sinds 1 juli 1993. Ook het bewerken van asbest is verboden, behalve bij een sanering door een professional.

Asbestinventarisatie:

• Asbestinventarisatie is verplicht wanneer een object van voor 1994 wil worden verbouwd of (deels) gesloopt.
• Een asbestinventarisatie is een onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in en om een huis, uitgevoerd door een gespecialiseerd laboratorium.
• Er zijn verschillende soorten inventarisaties mogelijk, waaronder een quickscan (kort onderzoek zonder beschadiging), een visuele inventarisatie (zichtbare materialen worden in kaart gebracht, met mogelijk kleine beschadigingen door monstername) en een destructief onderzoek (waarbij openingen worden gemaakt om verborgen asbest te vinden).
• Een deskundig inventariseerder asbest (DIA) onderzoekt het pand, neemt monsters en laat deze analyseren door een onafhankelijk laboratorium. Het rapport moet voldoen aan de SMA-rt database regels en richtlijnen.

Zelf verwijderen:

De dakeigenaar mag onder bepaalde voorwaarden zelf asbestmateriaal verwijderen, maar vaak moet dit door een gecertificeerd asbestverwijderingsbedrijf gebeuren. De gemeente of omgevingsdienst kan extra regels stellen en boetes opleggen bij overtreding.

Internationale aankopen:

Hoewel asbest in Nederland en de EU verboden is, wordt het in sommige landen nog steeds verwerkt in producten. Het importeren van asbesthoudende producten, bijvoorbeeld uit internationale webshops, is verboden. Dit geldt ook voor producten die in landen waar asbest verboden is, zijn geproduceerd.

De toekomst van asbestverwerking

De huidige methode van storten van asbest is een tijdelijke oplossing. Er gloort echter hoop aan de horizon met de ontwikkeling van verwerkingsfabrieken die asbest kunnen omzetten in ongevaarlijk en herbruikbaar materiaal. Het bedrijf D-Nature staat aan de voorhoede van deze ontwikkeling met hun revolutionaire, veilige en duurzame thermische proces.

De overheid heeft aangegeven het storten van asbest te willen verbieden zodra de verwerkingsfabrieken operationeel zijn. In eerste instantie zal het gaan om nieuw ingenomen asbestcement, maar op termijn kan ook het asbest dat nu op stortplaatsen ligt, worden verwerkt.

D-Nature (asbest recycling) biedt een oplossing waarbij asbest volledig wordt geneutraliseerd en omgezet in herbruikbare grondstoffen. Dit proces elimineert de gezondheidsrisico's en draagt bij aan een circulaire economie.

tags: #hoe #wordt #asbest #verwerkt