Zinken felsdaken: Details voor een duurzame dakbedekking

Een zinken felsdak biedt een veelzijdige oplossing voor vrijwel elk dakvlak, ongeacht de vorm of helling. Of het dak nu zeer vlak, steil, bol of hol is, zink leent zich uitstekend voor bekleding. De fijne detailleringsmogelijkheden maken het zelfs mogelijk om kleine dakvlakken met precisie te bedekken. De sluiting van de felsnaad, die essentieel is voor de waterdichtheid, wordt aangepast aan de dakhelling: deze wordt enkel of dubbel gesloten. Het felsdak wordt beschouwd als een van de meest economische opties voor de bekleding met RHEINZINK.

De Klassieke Felsnaad: Geschiedenis en Toepassing

Het felssysteem, al toegepast sinds het begin van de 20e eeuw, vertegenwoordigt een ware klassieker onder de zinken dakbekledingssystemen. De kenmerkende staande felsnaad, met een hoogte van 25 mm, garandeert een regen- en sneeuwdichte verbinding tussen de zinken banen.

Dakhelling en Felsnaad Type

• Tussen 3° en 25° dakhelling: uitgevoerd als dubbele staande fels.
• Vanaf 25° dakhelling: uitgevoerd als enkele staande fels.

Een felsdak kan reeds vanaf een minimale dakhelling van 3° worden toegepast. Bij dakhellingen tussen 3° en 7°, en in situaties waar sneeuw- en ijsophoping bij de goten mogelijk is, wordt aanvullend gebruik gemaakt van dichtingsband voor extra zekerheid.

De enkele staande fels, met een breedte van circa 10 mm, resulteert in een iets 'strakkere' visuele uitstraling in vergelijking met de dubbele fels.

Technische Specificaties en Materiaalafmetingen

De felsbaan wordt gevormd met behulp van een gespecialiseerde profileermachine. De standaard werkende breedte van de felsbanen bedraagt circa 430 mm, wat overeenkomt met een ontwikkelde materiaalbreedte van 500 mm. Gebruikelijke breedtes variëren tussen 150 en 530 mm, met een zinkdikte van 0,8 mm. De maximale standaard baanlengte is 10 meter, hoewel uitzonderlijke lengtes tot 16 meter mogelijk zijn in overleg, mits de dakhelling niet hoger is dan 30°.

Bij een hoge windbelasting, met name op lessenaardaken, is het cruciaal om vooraf contact op te nemen voor specifieke adviezen.

Onderconstructies voor Zinken Felsdaken

Er zijn twee hoofdtypen onderconstructies voor zinken felsdaken:

1. Geventileerde Onderconstructie

Dit is de meest toegepaste en beproefde methode. Hierbij wordt het zink aan de onderzijde actief geventileerd door een specifieke ventilatieruimte. Deze ruimte faciliteert de afvoer van vocht uit de constructie. De grootte van de ventilatieopening is afhankelijk van de dakhelling en de ventilatie verloopt van de goot naar de nok.

Het zink wordt aangebracht op ongeschaafde, onbehandelde vurenhouten delen van circa 22 x 100 mm. Tussen deze houten delen dient een opening van ongeveer 10 mm te worden gelaten om de natuurlijke werking van het hout mogelijk te maken.

2. Niet-geventileerde Onderconstructie (Warmdak-constructie)

Bij deze constructie is er geen actieve ventilatie onder het zink aanwezig. Het zink wordt aangebracht op een structuurmat die een afstand creëert met de onderliggende constructie, om zo vochtigheidscorrosie te voorkomen. De structuurmat bestaat uit lusvormige kunststof draden met een hoogte van circa 7 mm en kan worden toegepast met (AIR-Z) of zonder (VAPOZINC) een waterdragende, damp-open laag. De speciale structuur van de mat zorgt ervoor dat vocht onder het zink kan wegvloeien en verdampen.

Uitvoeringen voor Geronde en Complexe Daken

Voor specifieke dakvormen en aansluitingen zijn er diverse uitvoeringen van felsbanen:

Bolronde en Holronde Felsbanen

• Bolronde felsbanen: De minimumradius voor voorgeprofileerde bolronde felsbanen bedraagt 0,6 m. Vanaf 12 meter lengte is voorronding niet meer noodzakelijk. Bij kleinere stralen worden de felsbanen handmatig gekant en met een zettang of Biegeboy gestrekt.
• Holronde felsbanen: Bij holronde oppervlakken wordt de felsopstand gestuikt, wat technisch complexer is dan strekken. De minimumstraal voor voorgeprofileerde holronde felsbanen is 2,5 m. Vanaf 25 meter lengte kunnen niet-voorgeronde felsbanen worden toegepast.

Conische Felsbanen

Voor geronde dakplattegronden of specifieke aansluitingen bij kilkepers worden conische felsbanen ingezet. De baanbreedte van deze conische felsbanen moet, afhankelijk van de windbelasting, minimaal 100 mm en maximaal 730 mm bedragen vanwege de produceerbaarheid.

Het CLIPFIX Systeem: Bevestiging met Hoge Uittrekwaarde

Het CLIPFIX systeem is ontwikkeld om felsdaken bestand te maken tegen hoge windbelasting en om de montage te versnellen door grotere klangafstanden. Dit systeem omvat roestvrijstalen klangen, schroeven en een speciale schroefmachine, wat resulteert in een hoogwaardig felsdak.

Voordelen van het CLIPFIX Systeem:

• Hoge uittrekwaarde van de klangen (600N per klang).
• Snelle montage door grotere klangafstanden.
• Compleet systeem van één fabrikant, afgestemd op RHEINZINK felsbanen.
• Speciale klangen voor montage op AIR-Z en VAPOZINC structuren.
• 20-jarige projectgarantie op de uittrekwaarde van de klangen.

De RVS vaste- en schuifklangen zijn getest op windbelasting en een belasting van 20 jaar expansiebewegingen. Vaste en schuifklangen zijn verkrijgbaar in twee hoogten: voor directe montage op hout (ST - Standaard) of voor montage op een structuurmat van RHEINZINK (H - Hoog model, voor VAPOZINC of AIR-Z).

De CLIPFIX schroeven, met een witte E-coating ter bescherming tegen corrosie, zijn los of in een magazijn verkrijgbaar en hebben een aanzienlijk hogere uittrekwaarde dan traditionele bevestigingsmiddelen. RVS schroeven zijn eveneens beschikbaar.

In samenwerking met FEIN is de CLIPFIX schroefmachine ontwikkeld, die met een speciaal opzetstuk de schroeven op de juiste hoogte indraait, wat vervorming van de klangen voorkomt. Deze 18 volt schroefmachine met 5,0 Ah accu levert optimale prestaties, zelfs bij lage temperaturen.

Zinken Deklijsten: Esthetiek en Functionaliteit

Zinken deklijsten zijn een essentieel onderdeel van een hoogwaardige dakafwerking. Ze zorgen voor een nette overgang tussen de dakbedekking en de gevel, bieden bescherming tegen weersinvloeden en dragen bij aan de esthetiek van het gebouw. Zink is een geliefd materiaal voor zowel renovaties als nieuwbouwprojecten vanwege zijn lange levensduur en onderhoudsarme eigenschappen.

In tegenstelling tot standaard daktrimmen worden zinken deklijsten bevestigd met een speciale montageklang. Deze techniek voorkomt spanningen in het materiaal, waardoor de kans op scheuren en vervorming wordt geminimaliseerd. Voor een klassieke uitstraling is de uitvoering met een kraal een populaire keuze.

De natuurlijke patinavorming op het zinkopperervlak biedt extra bescherming tegen corrosie. Zinken deklijsten zijn verkrijgbaar in diverse breedtes en profielen, zodat ze eenvoudig kunnen worden afgestemd op de specifieke vorm en maat van het dak.

Montage van Zinken Deklijsten

De installatie begint met het plaatsen van speciale klangen op regelmatige afstand langs de dakrand. Deze klangen verankeren de deklijst en bieden ruimte voor uitzetting en krimp bij temperatuurwisselingen. De deklijst wordt vervolgens over de klangen geschoven voor een solide en visueel naadloze aansluiting. Voor hoeken en overgangen kunnen de deklijsten op maat worden geknipt, en voor rechte aansluitingen biedt een koppelkap een nette afwerking zonder solderen.

Bij de keuze van zinken deklijsten is het belangrijk om rekening te houden met bijpassende accessoires zoals binnen- en buitenhoeken, eindstukken en bevestigingsmateriaal voor een duurzaam en esthetisch geheel.

Zink- en Loodwerk in Dakconstructies

Zink- en loodwerk worden veelvuldig toegepast voor het afdichten van dakbedekking, dakgoten en regenpijpen. Deze materialen staan bekend om hun duurzaamheid en waterdichtheid, wat ze uitermate geschikt maakt voor daktoepassingen.

• Gevelafwerking: Zink wordt vaak gebruikt voor de randafwerking van platte daken (zoals bitumen daken) en gevels. De zinken dakranden bieden een extra afdichting over de opstaande randen van de dakbedekking.
• Loodwerk: Lood wordt voornamelijk ingezet voor het waterdicht maken van aansluitingen en kieren op het dak, zoals bij schoorstenen (loodslabben) en dakkapellen, om lekkages te voorkomen.

De levensduur van lood is over het algemeen langer dan die van zink. Zinkwerk wordt doorgaans gevormd met behulp van een zetbank, waardoor maatwerk randafwerkingen mogelijk zijn.

Corrosie bij Warmdak-constructies met Zinken Bedekking

In de praktijk zijn er gevallen van corrosie aan de onderzijde van zinken bedekkingen op warmdak-constructies gemeld, zelfs met een beschermende coating. Studies wijzen uit dat de oxidatie van zink wordt veroorzaakt door de migratie van water door de coating, wat sterk wordt beïnvloed door temperatuur en de zuurgraad van het water.

Oorzaak: Zuurtegraad van het Water

Onderzoek in laboratoria heeft aangetoond dat materialen op basis van hout (zoals OSB-platen en multiplex) de laagste pH-waarden hebben, wat duidt op een hoge zuurgraad. Deze zuurgraad neemt toe bij hogere temperaturen.

Ontwerpaanbevelingen voor Warmdak-constructies

Om corrosie te voorkomen, worden de volgende aanbevelingen gedaan:

• Beperk het aantal houten onderdelen tussen het dampscherm en de zinken bedekking. De zinken bekleding mag niet direct op OSB- of multiplexplaten worden geplaatst.
• Kies zorgvuldig het dampscherm. Bitumineuze dampschermen gewapend met een polyestervlies (P3 of P4) zijn het meest geschikt, maar bij gebouwen met een zeer vochtig binnenklimaat (bv. zwembaden) is voorzichtigheid geboden vanwege mogelijke perforaties.
• Gebruik bevestigingsklangen met een stijve afstandhouder of met een verdeelplaatje. Isolerende klangen hebben de voorkeur.
• Zorg ervoor dat de isolatie het mogelijk maakt voor werklui om op het dak te lopen. PUR-, PIR-isolatie en minerale wol zijn hiervoor geschikt. Cellenglas biedt het voordeel dat er geen doorgaande bevestigingen nodig zijn, wat een oplossing is voor zeer vochtige gebouwen.
• Voorzie een onderdak tussen de isolatie en de dakbedekking om te voorkomen dat de dakopbouw tijdens de uitvoering of bij een lek wordt bevochtigd. Dit helpt ook bij het opsporen van lekken.

Aanbevelingen voor de Uitvoering tijdens de Bouwfase:

• Beperk bouwvocht en bescherm de isolatie tegen regen.
• Besteed bijzondere aandacht aan de details om een perfecte afdichting op lange termijn te garanderen, met name de vrije uitzetting van zinkstroken bij dakdoorbrekingen.

Een versnelde verouderingsproef, waarbij een maquette van de dakopbouw wordt bevochtigd en blootgesteld aan temperatuurcycli, kan worden gebruikt voor de beoordeling van het corrosierisico. De aanbevolen dakopbouwen presteren goed in deze testen.

Het Roevendak: Een Robuuste Zinken Dakbedekking

Een roevendak is opgebouwd uit zinken platen met rechte opkantingen. Tussen deze banen worden op het dakbeschot zogenaamde roeflatten aangebracht. Deze latten hebben een trapeziumvormige doorsnede (breedte 40-50 mm, hoogte 60-70 mm) en worden afgedekt met zinken roefkappen, wat resulteert in het karakteristieke uiterlijk van het roevendak.

Roevendaken worden met klangen op het dakbeschot bevestigd. De minimale breedte van een klang is 50 mm, bij een minimale plaatdikte van 0,65 mm. De klang wordt, afhankelijk van het montagesysteem, onder of op de roeflat aangebracht. Net als bij felsdaken worden hierbij fixeer- en schuifklangen gebruikt.

Naden en Toepassing van Roevendaken

Indien dakbanen van een roevendak langer zijn dan 10 meter, moeten dwarsnaden worden aangebracht. Het roevensysteem is geschikt voor grote en kleine daken met een dakhelling van minimaal 3°, bij voorkeur vanaf 7°, en kan ook als gevelbekleding worden toegepast.

Dakbeschot en Bevestiging

Het roevendak dient volledig ondersteund te worden door een dakbeschot, bij voorkeur van ruwe, ongeschaafde houten delen van 23-25 mm dik. De houten delen mogen tot 5 mm kieren bij een dakhelling tot 40°, en tot 10 cm bij hellingen boven de 40°.

De benodigde klangen worden aan de roeflat bevestigd. De roeflatten worden vervolgens nauwkeurig en met de smalle zijde op het dakbeschot aangebracht, bij voorkeur met verzinkt stalen schroeven.

Onderaansluiting en Nokafwerking

Het druipstuk, voor de aanhaking van de onderste roefbaan, wordt tussen de roeflat en het dakbeschot geschoven en vastgespijkerd of geschroefd. De onderste roefbaan wordt aan het druipstuk gehaakt en is aan de onderzijde omgezet in de juiste hoek. Vaak wordt voor de eerste roefbaan een lengte van 1 meter genomen, die in de werkplaats kan worden voorbereid.

Om te voorkomen dat de banen naar beneden zakken, zijn vaste klangen noodzakelijk. Deze worden over één meter lengte op minimaal 3 plaatsen toegepast. De opkanting wordt hiervoor ingeknipt en het zink schuin weggeknipt, waarna de klang kan worden omgebogen.

Bij de nok wordt eerst de bovenzijde roefbaan gevouwen en vervolgens aangebracht. De bovenste baan, die aansluit op de nok, kan ook als pasbaan van 1 à 1,5 meter worden uitgevoerd. De roefkappen worden via de klangen naar boven geschoven. De plaats van de vaste bevestiging van de roefkap aan de roeflat is afhankelijk van de dakhelling. Aan de onderzijde wordt de roefkap afgewerkt met een afdekplaatje dat aan de roefkap wordt gesoldeerd en gehaakt onder de druiprand. Dit afdekplaatje mag niet aan de naast gelegen roefbanen worden gesoldeerd.

Duurzaamheid en Levensduur van Zinken Daken

Een zinken dak, mits correct geplaatst, heeft een uitzonderlijke levensduur van gemiddeld 40 jaar, en een goed uitgevoerd roevendak kan zelfs 75 jaar meegaan. Zinken daken vereisen weinig onderhoud en geven gebouwen een strakke, moderne uitstraling. Zink is bovendien 100% recyclebaar, wat het een duurzame keuze maakt.

De thermische werking van zink (uitzetten en krimpen bij temperatuurschommelingen) is een belangrijke factor die bij de installatie in acht moet worden genomen. Periodieke inspectie van zinken dakgoten en de staat van soldeernaden is aan te raden. Het succes van een zinken dak zit in de details, zoals de aansluitingen op schoorstenen, dakramen en afvoeren.

Zinken daken combineren een luxe uitstraling met hoge duurzaamheid en lage onderhoudskosten. Er zijn ook geprepatineerde en gekleurde varianten van zink verkrijgbaar, hoewel de natuurlijke zilvergrijze kleur die na verloop van tijd patineert, zeer populair is.

tags: #hwa #zink #platdak #aansluiting