Hoogovencement (hoc) is een hydraulisch bindmiddel bestaande uit enkele procenten gips of anhydriet, 20-65% gemalen portlandcementklinkers en 35-80% gegranuleerd hoogovenslak, een afvalproduct van de staalindustrie met latent hydraulische of wel puzzolane eigenschappen (zie puzzolaancementen).
Is beter zout- en zuurbestendig dan portlandcement (pc), geschikt voor toepassing in (zee)water en agressieve milieus.
Hydrateert langzamer dan pc bij lage tempraturen, sneller bij hogere tempraturen.
Langzame hydratatie geschikt voor dikke constructies (minder hydratatiewarmte ergo minder tempratuurspanning).
wanneer snelle ontkisting wenselijk is kan het hydratatieproces versneld worden door het cement te verwarmen (c. > 35 °C).
Heeft direct na ontkisting blauwe-groene kleur, maar verdwijnt na langere blootstelling aan de buitenlucht.
onder water en in de kern van het beton blijft deze kleur zichtbaar.
Deze pagina is voor het laatst bewerkt op 20 aug 2024 om 07:34.
Cement is het meest gebruikte bindmiddel voor beton. Cement verhardt door toevoeging van aanmaakwater en lijmt de toeslagmaterialen. Naast cement kunnen andere bindmiddelen worden toegepast. Cement is een kant-en-klaar, in de cementfabriek samengesteld poeder dat voldoet aan de eisen in de cementnorm (NEN-EN 197-1).
Portlandcement heeft als eigenschap dat het vrij snel uithardt. Bij portlandvlieggascement verloopt de sterkteontwikkeling langzamer.
Als cement reageert met water dan vormen zich in de poriën tussen de cementkorrels kristallen. Deze kristallen groeien in elkaar, tot een dichte structuur, raken ook de zand- en grindkorrels, er ontstaat een fysisch-mechanische verbinding.
Zolang er water is, gaat de kristalvorming door.
Het water wordt deels chemisch gebonden (in de kristalvorming), in de steeds kleiner wordende poriën wordt het water fysisch gebonden. Door de binding van het water stijft de betonspecie op, en verhardt.
Na het aanbrengen van een zandcementvloer vragen veel mensen zich af wanneer de vloer beloopbaar is. In de meeste situaties is zandcement beloopbaar na ongeveer 24 tot 48 uur. De vraag hoe lang duurt het voordat cement droog is, wordt vaak onderschat.
Hoewel een vloer snel beloopbaar kan zijn, duurt het volledige droogproces aanzienlijk langer.
Een zandcementvloer droogt gemiddeld ongeveer één centimeter per week. Een zand cement vloer kan beloopbaar zijn terwijl er nog veel restvocht in de vloer aanwezig is. Dit verschil is cruciaal bij vloerafwerkingen zoals pvc, parket, tegels of egaline.
Om te bepalen of een zandcementvloer klaar is voor afwerking, is meten noodzakelijk.
Is de vloer al beloopbaar, maar duurt het drogen te lang? Dan kan professionele droogtechniek uitkomst bieden. Een zandcementvloer is pas geschikt voor afwerking wanneer het restvocht onder de toegestane norm ligt. Dit verschilt per type vloerafwerking.
Wilt u weten wanneer uw zandcement beloopbaar is of hoe lang het duurt voordat cement volledig droog is?
Kernbegrippen van cementsoorten
1. Wanneer kalksteen en klei tot ca. 1450 graden C verhit worden, ontstaan korrels met een aantal calciumverbindingen (de zogenoemde klinker).
De fijngemalen korrels worden vermengd met gips en vaak met bijproducten uit het hoogovenproces. Het eindresultaat is cement, de kleur is meestal lichtgrijs; bij wit cement is wit krijt het belangrijkste element (er zitten dan nauwelijks of geen ijzeroxiden in).
Cement is een bindmiddel: het heeft het vermogen om, gemengd met toeslagmaterialen als zand en grind, onder invloed van water (hydratatie) die materialen aan elkaar te laten "plakken".
Cement is als een soort lijm te beschouwen. Het uitgeharde resultaat heet cementsteen. Ook onder water hardt cement uit en behoudt het uitgeharde mengsel zijn sterkte en stabiliteit (in de vorm van beton).
De bekendste soorten cement zijn:- Portlandcement is een cementsoort die de naam ontleent aan de grijze kleur waardoor het lijkt op de kalksteen uit de groeven bij Portland. Portlandcement is een sterk hydraulisch bindmiddel dat vrij snel uithardt. Het heeft een hoge eindsterkte (na 4 weken) maar belangrijker is dat de aanvangssterkte hoog is. Daarom kan portlandcement worden toegepast als snel ontkisten of voorspannen noodzakelijk is. Portlandcement bestaat uit meer dan 90% portlandklinker, 5% gips en verder anhydriet, ijzeroer en/of ander stoffen. Het gips regelt de bindtijd waarmee gevarieerd kan worden.
Hoogovencement is een cementsoort die de naam ontleent aan een belangrijk bestanddeel. "Hoogovencement wordt gemaakt door het mengen van gemalen gegranuleerde hoogovenslak en portlandcementklinker, waaraan gips en/of anhydriet worden toegevoegd als bindtijdregelaar. Hoogovenslak is een bijproduct dat vrijkomt bij de productie van ijzer in hoogovens. Daarbij worden ijzererts, schroot en smeltmiddelen, tezamen met cokes als brandstof in een hoogoven gebracht. De cokes worden verbrand voor de productie van koolmonoxide, dat het ijzererts reduceert tot gesmolten ijzer. Op dit ijzer drijft de slak, die hiermee gelijktijdig wordt afgetapt. Nadat slak en ijzer van elkaar zijn gescheiden, wordt de slak door het inspuiten van een grote hoeveelheid water snel afgekoeld, waardoor de slak in zandachtige korreltjes met een glasachtige structuur uiteengeslagen wordt (er treedt geen of slechts een geringe mate van kristallisatie op). Dit proces wordt granuleren genoemd.
Hoogovencement CEM III/B 42,5 N LH (NEN 3550: HS) heeft een normale aanvangssterkte en eindsterkte en kan daardoor worden toegepast als er geen bijzondere eisen aan de aanvangssterkte worden gesteld. Door zijn samenstelling is deze cement zeer geschikt ter voorkoming van een alkali-silica-reactie of aantasting door sulfaten.
Aluminiumcement is een cementsoort met een hoog Al2O3-gehalte die wordt toegepast voor vuurvast beton (voor ovens e.d.).
Metselcement is een cementsoort die met een juiste verhouding zand en water toegepast wordt om metselmortel (specie) te maken. Aan metselcement hoeft alleen maar leidingwater en zand te worden toegevoegd. De verhouding is afhankelijk van de soort metselsteen (baksteen).
Toepassingen en verwerkingsrichtlijnen
- De term cement is via het Franse ciment ontleend aan het vulgair Latijnse cementum uit het Latijnse caementum.
- Met een zandcementvloer is een vloer beloopbaar na ongeveer 24 tot 48 uur, maar het droogproces gaat verder.
- De kristalvorming gaat door zolang er water is; het water wordt deels chemisch gebonden en in de poriën fysisch gebonden.
- Voor het mengen en toepassen van cementen zijn normen en certificaties van toepassing zoals NEN-EN 197-1.
Informatie en aanbevelingen voor praktijksituaties
De meeste mensen vragen zich af wanneer een zandcementvloer beloopbaar is en hoe lang het duurt voordat cement volledig droog is. Een zandcementvloer kan beloopbaar zijn terwijl er nog restvocht aanwezig is; meetmethoden zijn cruciaal voor afwerking zoals PVC, parket of tegels.

De juiste keuze van cementsoort hangt af van milieuvoorspellingen, corrosie- en sulfaatbestendigheid en toepassing in wateromstandigheden. Hoogovencement biedt voordelen bij agressieve omgevingen en zware belasting, maar vereist zorgvuldige verwerkingspraktijken bij ontkisting en hydratatiebeheer.
Industriële 3D-animatievideo | Reibus - Hoogoven
Samenvatting van praktische bijzonderheden
- Hoogovencement bevat granulaire hoogovenslak en klinker met gips/anhydriet als bindtijdregelaar.
- Hydratatie snelheid varieert met temperatuur; snelle ontkisting mogelijk bij verhitting boven 35 °C.
- Blauwpaarse kleur na ontkisting verdwijnt bij blootstelling aan lucht; onder water blijft kleur zichtbaar.
- Droging van zandcementvloeren verloopt traag; estimaties per week en oefening in controle van restvocht zijn nodig.
- Er zijn verschillende cementtypen voor verschillende bouwtoepassingen (portlandcement, hoogovencement, metselcement, etc.).