Als je basis goed is, kan je de naden tussen je panelen gaan vullen. Welk product je hiervoor gebruikt en hoe je dit doet is afhankelijk van het soort panelen dat je hebt geplaatst. Om je gipsnaden perfect af te werken moet je vertrekken van een goede basis: kies de geschikte panelen om je muur te bekleden met een voldoende dikte. Plaats ze in één vlak en laat de naden mooi aansluiten.
De naad tussen je panelen en een andere materiaal, bijvoorbeeld je houten vloer, werk je niet af maar voorzie je steeds van een schaduwvoeg. Als je basis goed is, kan je de naden tussen je panelen vullen. Welk product je hiervoor gebruikt en hoe je dit doet is afhankelijk van het soort panelen dat je hebt geplaatst. In een standaard situatie zal je de naden afwerken met een zelfklevende wapeningsband en een jointfiller. Daarna zal je ook nog een jointfinisher nodig hebben, die je aanbrengt met een breder mes, zoals een pleisterspaan van 30 cm.
Wapeningsband of gaas: welke keuze en hoe te plaatsen
Werk je met wapeningsgaas, dan start met het afkleven van de voegen met het gaas. Dit wapeningsgaas verstevigt de naad. Als de platen dan later nog lichtjes bewegen, dan worden eventuele scheuren opgevangen door het glasvezel. Deze band is zelfklevend. Je kan hem dus gemakkelijk aanbrengen voor je de naad toe smeert. Om hem af te scheuren neem je gewoon je plamuurmes en zet je het tegen het gaas. Tegenwoordig wordt echter meer aangeraden om papierband te gebruiken in plaats van een zelfklevende gaasband. Een papieren band is namelijk vier keer sterker. Het is ook niet transparant, kleine naden zal je dus niet meer zien. De band kleeft echter niet vanzelf, je zal dus eerst wat voegmiddel moeten aanbrengen voor je de band aanbrengt, maar overdrijf daarin niet. Strijk de laag glad. Breng dan je band aan in de laag filler. De band zit op een rol en zal bol staan. Haal het teveel aan gips weg van onder de band met je plamuurmes, eerst aan de ene zijde van je naad en dan aan de andere zijde. Controleer daarna of je naad nog diep genoeg ligt.
TIP: Gaasband is aan te raden als je niet gewend bent om dit soort werken te doen omdat het makkelijker te plaatsen is, terwijl papierband wel het beste resultaat geeft. Hetzelfde geldt bij voegmiddel in pastavorm (kant-en-klaar) vs. poedervariant. Over de wapeningsband komt een vulmiddel of jointfiller. Hier kan je kiezen tussen een kant-en-klare mix of een poedervariant. De kant-en-klare mix blijft langer bewerkbaar en is dus de eenvoudige oplossing voor de minder ervaren doe-het-zelver. Gebruik je poeder? Dan doe je de juiste verhouding van water en gipspoeder in een emmer. Die verhouding staat op de verpakking. Overvul de naad met het gips. Het teveel neem je zo meteen weg. Beweeg je plamuurmes hierbij deels naast de naad, op de muur. Die is namelijk je referentiepunt waarmee je naad gelijk moet lopen.
Hoekprofielen en inwendige/uitwendige hoeken
Bij het afwerken van hoeken gebruik je papieren voegband. Hierbij werk je het makkelijkst met speciale hoekprofielen met een naad uit sterke kunststof. Deze hoekband kan je gebruiken om zowel binnen als buitenhoeken af te werken. Je plooit hem daarvoor gewoon om naar de andere kant. Waar je twee buitenhoeken hebt, aan een deur bijvoorbeeld, moet je de band schuin afknippen. Dat doe je, misschien contra-intuïtief, weg van de hoek. Je kan zo'n hoekprofiel ook gebruiken om de binnenhoeken te doen. Waar er meerdere binnenhoeken samen komen, knip je ook deze schuin af. Hier mag je gerust scherper gaan dan 45°. De verschillende profielen mogen niet overlappen, want die verdikking krijg je niet meer weg geplamuurd of weg geschuurd. Ook hier plaats je de band in een laag filler. Breng deze aan waar je de band zal plaatsen en strijk de laag glad. Breng dan het hoekprofiel aan in de laag filler. Haal het teveel aan gips weg van onder het profiel met je plamuurmes, dat van de hoek naar buiten toe.
Naadfinish en schuurwerk
Na voldoende droogtijd kan je meteen overgaan naar de finisher. Na de naden, werk je met de filler ook de schroefgaten dicht. Ook daarvoor heb je een efficiënte techniek. Vul de gaatjes in de ene richting. Hou daarvoor je mes zo vlak mogelijk. Hou dan je mes recht en ga er zacht over. Doe dat in de haakse richting. Is het gips wat droog? Dan neem je het best nog even de bramen weg aan de zijkant van de naden. Eens de filler droog is, werk je de naad af met een joint finisher. Ook deze kan je in poeder of kant-en-klaar krijgen. Overvul eerst de naad met finisher. Voor het wegnemen van het teveel aan product, ga je dan op dezelfde manier te werk: eerst links en rechts het teveel weg. Oefen enkel druk uit op de gipsplaat en niet op de naad. Aan de buitenhoeken heb je geen brede pleisterspaan nodig. Je plamuurmes is breed genoeg. Breng weer wat teveel gips aan en ga er over met een proper plamuurmes. Zo neem je het teveel aan pleister weg. Tussen de lagen jointfiller schuur je best (als het nodig is om met meer dan één vullaag te werken). Ook over de gaatjes die je gevuld hebt schuur je best eens op. Na de afwerking met jointfinisher schuur je nog een laatste keer op met een fijne korrel. Doe dit wel zonder het karton of teveel van het pleister weg te schuren.
Primeren en afwerking
Omdat het gipskarton en de pleister twee verschillende materialen zijn, primer je best voor je er een afwerkingslaag op aanbrengt. Als je niet zou primeren, geven deze twee materialen een kleurverschil in de afwerkingslaag. Daardoor blijven de naden zichtbaar. Door te primeren vang je dit probleem op. Kies altijd een primer die voor gipskartonplaten geschikt is. De meeste verfprimers van vandaag zijn geschikt voor een ondergrond van gipsplaten, maar je kijkt toch best even op de verpakking.
Praktische tips en proefopstellingen
- Voor beginners is papieren voegband meestal beter om scheurvorming te voorkomen en een strakker resultaat te krijgen, maar gaasband kan voor vlottere plaatsing voordelen bieden.
- Bij een plafond op houten latten of lattenwerk geldt: zorg voor voldoende ondersteuning en gebruik hoekprofielen voor gelijkmatige hoeken.
- Gebruik kant-en-klaar voegmiddel voor eenvoudiger bewerking, of poedervariant als je de juiste verhoudingen kent en je zelf mixt.
- Laat de gips goed uitdrogen voordat je gaat schuren of afwerken om scheuren te voorkomen.
- Primeren is essentieel om kleurverschil tussen gips en karton te corrigeren.
Samenvatting van de werkwijze
- Controleer basis en vlakheid van panelen; kies juiste dikte en voer in één vlak uit.
- Bij naden kies tussen papieren voegband of gaasband; gebruik voegmiddel (kant-en-klaar of poeder) en breng band aan in fillerlaag.
- Bij hoeken gebruik hoekprofielen; knip banden schuin af waar nodig; werk in laag filler en voegprofiel in.
- Na droogtijd: vul schroefgaten, werk naad af met finisher, schuur tussen lagen indien nodig.
- Primeren en afwerken met de gewenste afwerklaag, rekening houdend met kleurverschil en hechting.
Gipsplaat afwerken: stap voor stap uitgelegd | GAMMA
Een goedkope manier om de gipswanden af te werken is om de naden te vullen. De naden kunnen gelijk afgeschuurd worden en de wand is schilder- en behangklaar. Ik laat in deze aflevering zien hoe je de gipsnaden kan afwerken. Vervolgens geef ik een aantal tips hoe de papieren voegband aangebracht moet worden in en op de hoeken.