Renovatieplannen en stedelijke werving in de Artiestenbuurt en omgeving van Rijswijk: een integraal beeld van transformatie naar een moderne, duurzame en groene stad

Rijswijk ontwikkelt zich tot een moderne duurzame groene stad waar het prettig werken, wonen en recreëren is. Regionale samenhang en stedelijke ontwikkeling staan centraal, met aandacht voor verstedelijking die toekomstbestendig is en ingrijpt op leefbaarheid, klimaatadaptatie en economische innovatie.

Regionale samenhang en verstedelijking

In 2024 hebben we verdere regionale afspraken gemaakt over toekomstbestendige verstedelijking. Daarbij zetten we in op de groei van ruimte voor wonen en werken. Maar ook op het werken aan een regio waar inwoners gezond, gelukkig en veilig kunnen leven in een kwalitatieve, welvarende en klimaatbestendige omgeving. In 2024 is verder gewerkt aan de versterking van een metropolitaan OV-netwerk. Hier is concreet vervolgonderzoek naar gedaan in het kader van de MIRT-verkenning Oude lijn (zie programma Verkeer en Vervoer).

Stadsontwikkeling en specifieke locaties

We concentreren, naast RijswijkBuiten, nieuwbouw voornamelijk in de ontwikkelgebieden binnen de stadsas en bouwen daarmee in de nabijheid van het station. Dit conform de vastgestelde ontwikkelkaders. In Bogaard stadscentrum is dit jaar volop gewerkt aan de bouw van The Orchard (start eind ’23) en gestart met de bouw van Hof van Rijswijk. De transformatie van de J.C. van Markenlaan 5 is nagenoeg afgerond. Voor verschillende deellocaties worden planologische procedures doorlopen.

We ontwikkelen het Havenkwartier tot een gemengd woon-, werk- en verblijfsgebied. In 2024 is Harbour House opgeleverd en ingehuisd. Er zijn vier bestemmingsplannen vastgesteld. Voor de campusontwikkeling in Kessler Park is in 2024 het bestemmingsplan vastgesteld en inmiddels onherroepelijk. Langs de Sir Winston Churchilllaan zijn de kantoren getransformeerd tot woningen, welke komend jaar worden ingehuisd. Ook voor de herontwikkeling van Te Werve Oost is het bestemmingsplan vastgesteld. De voorbereidingen voor de eerste fase zijn in volle gang. Mobiliteit is een integraal onderdeel van deze ontwikkelingen evenals het hebben van adequate parkeernormen. We sluiten aan bij de vastgestelde Mobiliteitsstrategie. Zie hiervoor het programma Verkeer en Vervoer. In 2024 is gewerkt aan een bestuurlijke opdracht voor de herontwikkeling van het station. Op basis van deze opdracht wordt in 2025 samen met stakeholders gewerkt aan de ontwikkelvisie voor het station en omgeving (zie verder het Programma Verkeer en Vervoer).

Installeren van maatschappelijke doelen en energietransitie

We koppelen de ontwikkelingssopgave aan maatschappelijke doelen voor verduurzaming van het energienetwerk, klimaatadaptatie, innovatie van de economie en behoud van landschappelijke kwaliteiten. We hebben al diverse subsidies verkregen en zetten in op aanvullende en nieuwe subsidieaanvragen (zoals de Woningbouwimpuls, SPUK IW en SBI).

Juridisering en rechtsmiddelen

In de samenleving is een trend van toenemende juridisering waar te nemen. Inwoners en bedrijven starten vaker juridische procedures tegen de gemeente. Hier is juridische inzet voor nodig. Deels kunnen wij dit intern opvangen. Een groot deel betreft echter dossiers waarbij sprake is van (zeer) gespecialiseerde kennis welke wij niet in huis hebben. Of er is sprake van dermate grote risico’s dat extra juridische advisering noodzakelijk is. In het afgelopen boekjaar is er voor de juridische inzet op deze dossiers ruim 3 ton aan kosten gemaakt binnen het Ruimtelijk domein. De verwachting is dat deze trend verder zal doorzetten. Het advies is daarom om voor deze kosten een apart bedrag te ramen.

Programma Stadsontwikkeling

Het programma Stadsontwikkeling is project overstijgend en richt de aandacht op het inzichtelijk maken en adresseren van integrale, project overstijgende maatregelen die nodig zijn om de stad leefbaar, bereikbaar en toekomstbestendig te ontwikkelen. In 2024 is de aandacht van het programma voornamelijk uitgegaan naar het voorzieningenniveau. Hiervoor is een apart project gestart dat inzicht moet geven in welke voorzieningen wanneer en waar nodig zijn.

Samenwerking private partijen en andere overheden

De integrale ruimtelijke regionale samenwerking stond vooral in het teken van het programma NOVEX. Samen met de Verstedelijkingsalliantie (8 gemeenten, de provincie en de MRDH) en het rijk is gewerkt aan een visie op toekomstbestendige verstedelijking binnen het NOVEX-gebied Zuidelijke Randstad. Dit heeft geleid tot een Ontwikkelperspectief en een eerste uitvoeringsagenda om concreet inzichtelijk te maken hoe we de doelen willen halen. Binnen de Haagse regio zijn werkafspraken over de samenwerking gemaakt. De Haagse regio krijgt twee zetels binnen het NOVEX-gebied Zuidelijke Randstad, zodat besluitvorming in onze regio voorbereid wordt en wij bij de ontwikkeling van het NOVEX-gebied kunnen bijdragen.

Rijswijk maakt deel uit van het regionale convenant Klimaatadaptief Bouwen. Om klimaatadaptatie meer en beter toe te passen bij plannen en projecten in de openbare ruimte is in 2023 een uitvoeringsplan RAAK opgesteld; dit loopt tot minimaal 2030. Qua biodiversiteit heeft Rijswijk hogere ambities dan in het convenant is aangegeven. Deze ambities zijn vastgelegd in het Groenbeleid dat in 2024 is geactualiseerd en zullen verder worden uitgewerkt in een Natuurwaardenkaart. In 2024 is uitvoering gegeven aan het Allonge op de Lokale Prestatieafspraken, dat in november 2023 is getekend. We werken, samen met de woningbouwcorporaties, via 5 sporen parallel om de doelstelling te realiseren om stadsbreed de voorraad DAEB-woningen op 30% te houden. Concreet is in dat kader in 2024 een projectleider sociale woningbouw gestart, die zich heeft ingezet voor projecten waarbij de woningbouwcorporaties betrokken zijn.

Wonen, gelijkvloerse veranderingen en betaalbaarheid

Toename, differentiatie en verduurzaming van de woningvoorraad door verdichting, transformatie en nieuwbouw. In 2024 is gestart met de voorbereiding van een gemeentelijk Volkshuisvestingsprogramma als opvolger van de Woonvisie uit 2015 (actualisatie 2021). Uitvoering geven aan de lopende prestatieafspraken met de corporaties; de ontwikkeling van de sociale woningvoorraad, betaalbaarheid en beschikbaarheid, leefbaarheid en duurzaamheid zijn belangrijke thema’s. Voor woningbouwontwikkelingen wordt gestuurd op voldoende betaalbare woningbouwcategorieën, waaronder sociale huur, middeldure huur en betaalbare koop, met aansluiting op subsidies (Woningbouwimpuls), regionale afspraken en het Omgevingsbeleid van de Provincie. Ook worden er woningen geprogrammeerd voor senioren en diverse aandachtsgroepen.

De SVn Starterslening-regeling van december 2023 heeft in 2024 geleid tot 43 startersleningen. Het maximale krediet is volledig benut en er kunnen momenteel geen extra startersleningen meer worden verstrekt. In juni 2024 is de opkoopbescherming in de Huisvestingsverordening vastgelegd. Woningen met een WOZ-waarde tot NHG-grens die na 1 juli 2024 verkocht zijn, mogen niet zonder vergunning in gebruik worden gegeven (verhuur).

Door de sluiting van Hof van Elsenburg eind 2024 moesten veel statushouders doorstromen naar reguliere woonruimte; hierdoor was er onvoldoende woonruimte om aan de wettelijke taakstelling te voldoen. Het jaar 2024 sloot af met een achterstand van 26 personen ten opzichte van de taakstelling.

Woningbouw en gebiedsontwikkelingen

In 2024 is vervolg gegeven aan nieuwbouw binnen lopende gebiedsontwikkelingen op de locaties RijswijkBuiten. Voor Pasgeld-West en Pasgeld-Oost werden bestemmingsplannen vastgesteld; beroepsprocedures lopen. Eind 2024 is fase 9 van Eikelenburgh opgeleverd. Voor Te Werve Oost is het bestemmingsplan vastgesteld; voorbereidingen eerste fase gaande. De herontwikkeling van Godfried Bomansstraat heeft al in 2023 het bestemmingsplan vastgesteld; in 2024 is de omgevingsvergunning verleend, maar een beroepsprocedure liep. Het bestemmingsplan is nog niet onherroepelijk. Verder werd gewerkt aan Admiraal Helfrichsingel, Buziaulaan en Sammersweg 2-4 met gebiedspaspoorten en contractuele afspraken. Plataanstraat e.o. (Bomenbuurt) heeft een gebiedspaspoort en omgevingsvergunning in voorbereiding. Een scenariostudie voor Marimbahal met sociale woningbouw werd begin 2025 aan de raad voorgelegd.

Transformatie en nieuwbouw in de gebiedsontwikkelingen bevinden zich in planologische en vergunningsprocedures met realisatie na goedkeuring. Voorbeelden: Havenkwartier, Bogaard stadscentrum, Kessler Park en andere projecten met DAEB- en sociale woningen. In de Muziekbuurt worden 288 meergezinswoningen verbeterd en verduurzaamd; dit omvat balkonhekwerken en dakrenovatie, uitgevoerd door Willems Vastgoedonderhoud en partners zoals N. Knoll B.V. en Konrad Roof Technology. Goederenliften van Mol Lifting ondersteunen bouwlogistiek met meerdere liften per woongebouw.

Groen en onderhoud, water en bomen

Groen en natuur staan stevig in de agenda: openbaar groen wordt onderhouden op kwaliteit B, met maatregelen tegen ziekten en plagen en gerichte biodiversiteitsmaatregelen. In Wilhelminapark wordt gewerkt aan een transformatie naar een stadspark met recreatieve verbindingen, sport- en spelvoorzieningen, kunst, cultuur en evenementen, inclusief plannen voor tijdelijke horeca.

In de Landgoederenzone Rijswijk wordt fase 1 van investeringen gestart tussen Huis te Landelaan en Oud Rijswijk, met oog voor cultuurhistorische waarden en natuurbeleving. De samenwerking met Nationaal Park Hollandse Duinen versterkt de samenhang en kwaliteit van de Zuid-Hollandse Landgoederenzones. Verkoop van buitenplaats De Voorde gaat door, met focus op openbare toegankelijkheid en herstel van cultuurhistorische waarden. Voor bomen en watergangen geldt: tijdige vervanging van zieke bomen en onderhoud volgens waterschapseisen; drie jaar water ten start voor nieuwe bomen; 30% van straatbomen op veiligheid gecontroleerd.

Dierenwelzijn en publieke perceptie

Er is een campagne voor voerverbod in het wild en kinderboerderijen. Een nieuwe dienstverleningsovereenkomst met dierenasiel ’t Julialaantje en Knaa... (gedeeltelijk afgebroken in bron) ondersteunt deze aanpak en woninggerelateerde projecten sluiten aan op dierenwelzijn en publieke participatie.

Estafette van projecten en cijfers

Gebiedsfasering (stand november 2024) toont een gefaseerde aanpak voor diverse projecten zoals Havenkwartier, Harbour Park, Sijthoff woningen, Bogaard stadscentrum en andere ontwikkelingen met DAEB- en sociale woningbouw. Belangrijke nummerieke highlights uit 2024 omvatten levering van Harbour House, afronding van diverse bestemmingsplannen en de voortdurende transformatie van kantoorruimtes naar wooneenheden langs de Sir Winston Churchilllaan.

tags: #renovatie #artiestenbuurt #rijswijk