Renovatie van het Olympisch Stadion Amsterdam: achtergrond, details en hedendaags gebruik

Het Olympisch Stadion werd gebouwd voor de Olympische Spelen in 1928 in Amsterdam. Het stadion stond midden jaren tachtig op de nominatie om te worden gesloopt. Het stadion zal worden gebruikt voor nationale en internationale tletiekwedstrijden. Het monumentale gebouw sinds 2000 Het monumentale gebouw is, sinds 2000, eigendom van drie organisaties die samen de vereniging van eigenaren Olympisch Stadion vormen. Het olimpische stadion, geopend in 1928, ontworpen door de architect Jan Wils dreigde eind vorige eeuw gesloopt te worden. Architectenburo van Stigt heeft het gebouw gered en daarmee is het stadion sinds 1999 het bruisend middelpunt van het Olympisch Kwartier. In het Olympisch Kwartier, gelegen naast het Olympisch Stadion, sluit de stedenbouwkundige opzet en de architectuur aan op het aangrenzende plan Zuid. Het monument uit 1928, onderdeel van de ‘Amsterdamse School’ wordt aan de stad teruggegeven; de betonnen ring gesloopt, de poorten weer open gemaakt met een vrije groene oever, de voordeuren van de bedrijfsunits weer aan de straat, en het stadion als afronding van het plan Zuid van Berlage.

Aanleiding en redding

Bij de renovatie is het plan van de oorspronkelijke architect Jan Wils gevolgd. De belangrijkste ingrepen zijn de verwijdering van de tweede betonnen ring en de wielerbaan. De Openingsceremonie biedt, naast de officiële openingshandeling, een combinatie van sport en muziek. Topatleten, onder wie een aantal Olympische sporters die in september naar Sydney gaan, voeren atletieknummers uit. Er komt een historische parade waarin klassieke sportmomenten uit het verleden van het stadion te zien zijn, met oud-medaillewinnaars in de hoofdrol.

Reddingswerk en planvorming

Het stadion werd in de periode van dreigende sloop gered door steun van onder meer de speciaal voor dit doel opgerichte Stichting Nationaal Reddingsfonds. Drijvende kracht achter het behoud van het Olympisch stadion was, de in 2009 overleden Piet Kranenberg, ook wel Piet Graniet genoemd vanwege zijn vastberadenheid zijn doelen te verwezenlijken. Kranenberg vond in Andre van Stigt de juiste man om dit proces in te gaan. Het plan combineerde bouwkundig architectonisch werk met een financieel deel, zodat een atletiek stadion met een A-accommodatie en circa 40 bedrijfsunits kon worden gerealiseerd.

Constructie en restauratie

Het Olympisch Stadion, gebouwd in opdracht van het NOC, werd in 1928 voor de Olympische Zomerspelen in gebruik genomen. Rond 2002 werd het monumentale stadion van de ondergang gered maar de ingrepen van toen maakten het in 2012 noodzakelijk om grootschalig onderhoud uit te voeren. Deze omvangrijke renovatie werd uitgevoerd met behoud van de karakteristieke kenmerken. Ten behoeve van de verbetering van de afwatering werden de betonnen elementen gerestaureerd, afschotcorrecties uitgevoerd en de vloeren waterdicht gemaakt. Voor dit laatste werd een elastische 2 componenten coating op het beton gespoten en bedekt met anti-slip op de wandelpaden. Hiervoor moesten alle 65.000 stoelen gedemonteerd worden.

Staat van het stadion en organisaties

De structuur Stichting Olympisch Stadion Amsterdam (SOSA) heeft een centrale rol. Op 17 mei 1928 werd het Olympisch Stadion Amsterdam officieel geopend. Het stadion werd gebouwd voor de Olympische Zomerspelen. Jaren later stond het stadion op het punt om gesloopt te worden. Gelukkig kwam er in 1992 steun van minister D’Ancona. Zij zette het stadion op de Rijksmonumentenlijst. Om het stadion te behouden is een deel hiervan verkocht aan een vastgoedondernemer. Na de renovatie is om die reden een vereniging van eigenaren opgericht bestaande uit Stichting Olympisch Stadion Amsterdam (SOSA), Bouwinvest Real Estate Investors B.V. en Stichting Bouwinvest Dutch Institutional Office Fund. SOSA is de eigenaar van het sport- en evenementendeel van het Olympisch Stadion en aandeelhouder van de besloten vennootschap Olympisch Stadion B.V. (Olympisch Stadion Amsterdam).

Architectuur en kenmerken

Het Olympisch Stadion is ontworpen door de architect Jan Wils in de stijl van de Amsterdamse School. De structuur en kenmerken omvatten rode bakstenen, typerende vormen en stalen kozijnen van ramen en deuren. De tribunes rusten op een betonnen draagconstructie, het dak wordt gedragen door stalen vakwerkliggers. Een ranke toren, de drager van de Olympische vlam, markeert de hoofdingang. Deze Marathontoren is 42 meter en 19,5 centimeter hoog. De tweede betonnen rij werd verwijderd tijdens restauratie; de poorten werden weer open gemaakt en de omgeving kreeg een vrije groene oever. In het stadion zijn nu een café-restaurant, een zalencentrum, fitnessruimtes, een sportmuseum en bedrijfsruimtes gehuisvest.

Het gebied en toekomstplannen

In het Olympisch Kwartier sluit de stedenbouwkundige opzet en de architectuur aan op het aangrenzende plan Zuid. Verschillende architecten hebben de ontwerpen gemaakt voor de bijna duizend woningen in de stijl van de Amsterdamse school. De start van The Olympic Experience in 1998 was steeds vanuit financiële beperking geweest. The Olympic Experience is een groeiplan; het gaat niet alleen om het exposeren van de geschiedenis, maar ook om actief sporten tegen de (virtuele) sterren in de ambiance van het Olympisch Stadion.

Hedendaags gebruik en evenementen

Het stadion zal worden gebruikt voor nationale en internationale tletiekwedstrijden. De openingsceremonie biedt een combinatie van sport en muziek. De historische parade laat sportmomenten uit het verleden zien. Sinds de renovatie ziet het stadion er weer grotendeels uit als het originele ontwerp van 1928, met enkele moderne aanpassingen om aan milieueisen te voldoen. Het stadion trekt jaarlijks miljoenen bezoekers en biedt verschillende voorzieningen.

Infographic: geschiedenis en renovatie van het Olympisch Stadion

Wijziging Van Plannen! | Off Grid Kantoor Aan Huis | Finca Renovatie | Off Grid Leven In De Zon #57

Karakteristieke details

Jan Wils liet al tijdens zijn vroege werkperiode gebouwen fotograferen. In tegenstelling tot bijvoorbeeld J.J.P. Oud onderhield hij geen vaste contacten met bepaalde fotografen. De keuze voor een fotograaf lijkt vrij willekeurig tot stand te zijn gekomen en werd waarschijnlijk meer bepaald door de beschikbaarheid van de fotograaf dan door fotografische kwaliteit. Het is niet bekend of Piet Zwart veel voor hem fotografeerde. In de periode dat Zwart tekenaar was op het bureau bij Jan Wils was zijn fotografie nog niet ver ontwikkeld. De beste foto's uit deze periode werden door gerenommeerde fotografen gemaakt. Een bijzondere serie in het archief is een reportage die Erich Salomon op het architectenbureau van Jan Wils maakte. Het kwalitatieve en kwantitatieve accent van de fotocollectie ligt echter op het Olympisch Stadion. Niet verwonderlijk aangezien dat de eerste grootschalige opdracht was die Wils ten uitvoer bracht. Het Technisch Fotobureau Gouda maakte een serie waarbij de bouwwerkzaamheden, de eerste steenlegging door Prins Hendrik en het voltooide gebouw werden vastgelegd.

  • Verwijdering van de tweede betonnen ring tijdens renovatie
  • Vernieuwing van afwatering en waterdicht maken van vloeren
  • Demontage van 65.000 stoelen voor restauratie
  • Heropening en vernieuwing van publieke ruimtes
OnderdeelBeschreven veranderingImpact
ArchitectuurBehoud van karakteristieke kenmerkenBlijft herkenbaar als Amsterdamse School
ConstructieVerwijdering tweede betonnen ringRuimte en zichtlijnen verbeterd
InterieurBedrijfsunits, sportmuseum, café-restaurantNieuwe functies en exploitatie

tags: #renovatie #olympisch #stadion #1999