Steenwol isolatie in de scheepsbouw: voordelen en toepassing

Met steenwol, ook rotswol genoemd, ben je met vulkanisch gesteente (basalt) als grondstof verzekerd van een brand- en geluidswerende isolatie. Dit isolatiemateriaal is net zoals glaswol beschikbaar in zowel platen, deltaplaten en spijkerflensdekens. Voor elke toepassing binnen je isolatieproject is het dus mogelijk om steenwol te gebruiken. Steenwol dient ook als technische isolatie voor leidingen en luchtkanalen.

Wat is steenwol en waaruit bestaat het?

Steenwol is een minerale wol die wordt gemaakt van gesmolten gesteente, zoals basalt. Het isolatiemateriaal is 100% recycleerbaar en bestaat uit basalt, een vulkanisch gesteente dat 100% recycleerbaar is. De vezels worden gesponnen tot een isolerende laag die warmte en geluid dempt. Dankzij de open vezelstructuur absorbeert steenwol geluid uitstekend.

Vormen en uitvoeringen

Steenwolisolatie is verkrijgbaar in verschillende vormen. Zo heb je de keuze tussen standaard steenwolplaten, deltaplaten (driehoekig) of spijkerflensdekens (op rol). Afhankelijk van de toepassing wordt de meest efficiënte soort aangeraden.

• Steenwolplaten: worden voornamelijk gebruikt voor spouwmuurisolatie. Ze zijn makkelijk te plaatsen en vangen onregelmatigheden in het metselwerk op.
• Deltaplaten: herkenbaar aan hun driehoekige vorm, ideaal voor het isoleren van een hellend dak en handig bij renovatie.
• Spijkerflensdekens (op rol): bieden snelle verwerking voor grote oppervlakken en technische toepassingen.

Technische eigenschappen en prestaties

De isolatiewaarde van steenwol is in vergelijking met andere isolatiematerialen relatief goed. Het heeft een lambdawaarde tussen 0,032 en 0,040 W/mK. Het scoort evengoed als glaswol, maar de lambdawaarde ligt wel hoger dan bij PIR of PUR-isolatie. Dat wil zeggen dat PIR en PUR-isolatiematerialen beter isoleren per mm dikte.

De isolatiewaarde hangt af van de dikte en de lambda-waarde (λ). Hoe dikker de steenwol, hoe hoger de isolatiewaarde. Voor een schuin dak wordt vaak 140-200 mm gekozen. Voorbeeld: u koopt 50 m² steenwol 037 van 100 mm. Bij een prijs vanaf € 15,26 per m² komt u uit op ongeveer € 763,00 (indicatief inclusief btw).

Thermische en vochtprestaties

Steenwol heeft een hoog thermisch rendement en zorgt ervoor dat het de energiekosten verlaagt. Het isoleert zowel in de winter als bij warmte in de zomer. Steenwol houdt geen vocht vast en neemt ook geen water op; het voert water af en stoot het af, droogt volledig uit en behoudt toch de oorspronkelijke vorm en eigenschappen van het product. Steenwol zal niet gaan rotten, niet gaan corroderen en zakt ook niet uit.

Brandveiligheid

Het meest belangrijke kenmerk van steenwol isolatie is dat het goed bestand is tegen vuur. Producten van steenwol zijn onbrandbaar en geven geen rookontwikkeling. Ook verspreiden ze geen vlammen, ook niet wanneer een directe blootstelling is aan vuur. Er zijn steenwol producten die bestand zijn tegen een temperatuur van wel 1177 graden Celsius. Steenwol voldoet vaak aan de hoogste brandklasse (A1).

Geluidsisolatie

Dankzij de hogere dichtheid en massa dempt steenwol geluiden effectiever dan glaswol. Omdat steenwol een hogere dichtheid heeft dan andere isolatie is het goed geschikt om te gebruiken wanneer je een ruimte wilt creëren waarin het geluid gedempt moet worden. Hierdoor is steenwol de beste keuze voor het isoleren van plafonds, scheidingswanden en vloeren als geluidsisolatie prioriteit heeft.

Waarom steenwol in de scheepsbouw?

In de scheepsbouw worden eisen aan brandveiligheid en geluidsisolatie vaak hoger gesteld dan in woningbouw. Het grote voordeel van steenwol zijn de brandwerende en geluidsisolerende eigenschappen. Naast een goed geïsoleerde ruimte geniet je dus van geluidsdichte wanden en vloeren die nog eens brandveilig zijn ook. Steenwol is ook uiterst geschikt voor technische isolatie, bijvoorbeeld voor luchtkanalen, leidingen, doorvoeringen en constructies.

Praktische overwegingen aan boord

Er is een fractioneel verschil in thermische- en akoestische isolatiewaarden van glaswol ten opzichte van steenwol. De samenstelling van het product en de wijze van impregnering bepalen daarnaast nog de mate van brandwerendheid (brandwerende klasse is op ieder product aangegeven). Als er met hout wordt afgetimmerd speelt de brandwerendheid van de isolatie niet zo’n grote rol en voldoen beide producten ruimschoots.

Daar glaswol een langere meer buigzame vezel heeft zal glaswol beter bestand zijn tegen trillingen dan steenwol en heeft glaswol daarom een lichte voorkeur bij veel trillende constructies. De waterafstotendheid van glaswol en steenwol is praktisch gelijk. Voor wat betreft levensduur en invloed van vocht op het product (rotten) zijn er evenmin verschillen te melden.

Folies en dampdichting

Als er een aluminium folie op het product is aangebracht, wordt deze gericht naar de verblijfkant (naden luchtdicht afwerken met aluminium tape). Als er geen aluminium folie op het product aanwezig is, dan tussen de betimmering en de isolatie zelf een folie aanbrengen. Alles wat organisch is, gaat rotten - dus goede dampremming en ventilatie blijven essentieel.

Verwerking en veiligheid

Steenwol isolatie is eenvoudig te verwerken doordat het materiaal flexibel is en goed aansluit tussen houten regels en balken. Je kunt dit product makkelijk snijden, splitsen en buigen waardoor het voor veel toepassingen te gebruiken is. Het materiaal is drukvast en kan goed gebruikt worden als dakplaten; hiermee concurreert het met XPS platen of verlijmde panelen in sommige toepassingen.

Dat steenwol gevaarlijk is, is nogal kort door de bocht. Er zijn geen gezondheidsrisico’s wanneer je werkt met rotswol, maar het materiaal is wel irriterend. Wanneer je lang werkt met deze isolatie krijg je jeuk en irriteert het stof je luchtwegen. Voor aangename werkomstandigheden is het aangeraden om een mondmasker en beschermende kleding te dragen. Laat je isolatiewerken liever over aan een professional? Zij hebben voldoende ervaring met het plaatsen van steenwol en beschikken ook over het nodige materiaal en beschermende kledij.

Keuze tussen steenwol en glaswol voor je boot

Veel mensen twijfelen: kies ik glaswol of steenwol voor mijn isolatieproject? Beide materialen isoleren goed en worden jarenlang toegepast. Glaswol wordt gemaakt van gerecycled glas en zand; het is licht van gewicht, relatief goedkoop en gemakkelijk te verwerken. Steenwol wordt gemaakt van vulkanisch gesteente (basalt), is zwaarder, heeft een hogere dichtheid en staat bekend om zijn uitstekende geluids- en brandwerende eigenschappen.

Glaswol isoleert nét iets beter dan steenwol in sommige producten, maar het verschil is klein. Beide materialen hebben vergelijkbare lambda-waarden (0,032 - 0,040 W/mK) en zijn bruikbaar als thermisch en akoestische isolatie. Rotswol is minder soepel maar blijft wel beter op zijn plaats zitten. De aanschaf van steenwol is duurder, maar levert minder irritatie op.

Als je extra brandwerende isolatie en je hebt een hoger budget, dan is steenwol het meest optimaal. Heb je een strikt budget voorzien voor isolatie, dan is isoleren met glaswol evengoed mogelijk. Omdat glaswol langere vezels heeft zal glaswol beter bestand zijn tegen trillingen dan steenwol, wat in schepen soms relevant is.

Praktische tip bij plaatsing in scheepsbouw

Ik heb wel eens gehoord dat ze in de scheepsbouw steenwol gebruiken en dan met de aluminium kant naar binnen toe gericht. Klopt dit? Als er een aluminium folie op het product is aangebracht wordt deze gericht naar de verblijfkant (naden luchtdicht afwerken met aluminium tape). Als er geen aluminium folie op het product aanwezig is, dan tussen de betimmering en de isolatie zelf een folie aanbrengen.

Toepassingsgebieden in en buiten de scheepsbouw

• Wanden en scheidingswanden: goede geluidsisolatie en brandwering.
• Daken en hellende dekken: deltaplaten zijn ideaal voor hellende daken.
• Vloeren en kruipruimtes: steenwol is geschikt voor houten vloeren vanuit de kruipruimte.
• Technische isolatie: leidingen, luchtkanalen en doorvoeringen.
• Plat dak binnenzijde: steenwol is zeer geschikt voor het isoleren van een plat dak aan de binnenzijde.

Milieu, duurzaamheid en levensduur

Steenwol heeft een zeer lange levensduur van gemiddeld 75 jaar waarbij de isolerende werking niet afneemt. Het wordt vervaardigd uit duurzame en natuurlijke grondstoffen en kan worden gerecycled. Doordat steenwol isolatie grotendeels gemaakt is uit materiaal wat her te gebruiken is heeft het een minimale impact op het milieu. Met recyclingfabrieken zoals Resulation wordt minerale wol afval omgezet in nieuwe grondstoffen.

Vergelijking in één oogopslag

Wanneer kies je steenwol in de scheepsbouw?

1. Als brandwerendheid en hoge brandklasse essentieel zijn.
2. Als geluidsisolatie aan boord een prioriteit is (motorlawaai, buurruimtes).
3. Als je een lange levensduur en vormvastheid nodig hebt.
4. Als de ruimte onregelmatig is en je flexibele platen of dekens nodig hebt.
5. Wanneer je kiest voor een circulaire en recyclebare oplossing met basalt als grondstof.

Twijfel je nog tussen steenwol en andere materialen? De keuze hangt af van je project en prioriteiten: budget, trillingen aan boord, brandveiligheid en gewenste geluidsreductie. Voor maatwerkadvies kun je offertes aanvragen bij isolatie-experts die ervaring hebben met scheepsisolatie en die ook het juiste materiaal en beschermende middelen meenemen.

tags: #steenwol #schip #isolatie