Uitgegraven bodems met 25% of meer bodemvreemde stenen worden volgens het Materialendecreet gecatalogeerd als afvalstoffen (grond). Vaak gaat het hier over aanvul- of ophooglagen met puin waarin ook asbesthoudend sloopafval voorkomt. Dergelijke partijen worden dus niet als bodem beschouwd. Uitgegraven, niet-verontreinigde bodem met minder dan 25% bodemvreemde stenen is volgens het Materialendecreet geen afvalstof. Meer gegevens over het gehalte van stenen in uitgegraven bodem vindt u bij de vakinformatie bij grondverzetsregeling. Het Vlarema hanteert in artikel 2.3.2.1 § 1, 5° voor bouwstof een maximaal asbestgehalte van 100 mg/kg ds. Deze (berekende) normwaarde voor asbest wordt immers beschouwd als het laagste concentratieniveau dat met voldoende betrouwbaarheid kan gemeten worden door een lab.
Waarom alert zijn op asbest in de tuin?
Om te weten of je alert op asbest moet zijn, kun je op een aantal punten letten: het jaartal waarin bouwmateriaal is toegepast, de plek waar het bouwmateriaal is toegepast, in het geval van golfplaten op een codering op de platen, en de bouwtekeningen van je huis: staat er iets op over de aanwezigheid van asbest?
Zeker weten of er asbest in je huis zit? Laat dan een erkend bedrijf een asbestinventarisatie doen. Een asbestinventarisatie is een onderzoek naar de aanwezigheid van asbest in en om je huis. Een gespecialiseerd laboratorium voert dit onderzoek uit en test een monster van verdacht materiaal. Je kunt alleen onder een microscoop zien of ergens asbest in zit. Wil je zeker weten of er asbest in materiaal zit? Laat een erkend bedrijf dan een inventarisatie doen.
Waar kun je asbest in en om het huis vinden?
Asbest kan op allerlei plekken in en om het huis zitten. Je vindt het onder andere in plafondplaten, zachtboard platen, platen achter de cv-ketel, in een schouw of vensterbank van imitatiemarmer, afvoerbuizen van cement, vloerzeil en de kit van kozijnen. Buiten zit het vooral in daken, dakgoten, regenpijpen, kozijnen en plaatmateriaal. Ook kan vinylvloerbedekking een onderlaag van asbestpapier hebben. Tot ongeveer 1985 waren vinylvloertegels verstevigd met asbest. Spuitasbest is tot 1978 toegepast en kan zowel hechtgebonden als niet-hechtgebonden voorkomen, afhankelijk van staat en toepassing. Een laboratoriumonderzoek is vaak nodig om zeker te weten of asbest aanwezig is en welke soort vezels het zijn.
Codes op asbestgolfplaten en wat die betekenen
In golfplaten zit vaak een codering gedrukt op de buitenkant van de plaat. Een code kan aangeven of er wel of geen asbest in de plaat zit en geeft soms een productiedatum. Gaat het om een datum na 1 januari 1994, dan zijn de platen asbestvrij. Komo of ETERNIT zeggen niets over de aanwezigheid van asbest; het kan zowel asbestvrije als asbesthoudende platen betreffen. Bij herstel van daken moet je elke plaat controleren, want een plaat met een code die asbestvrij suggereert, wil niet betekenen dat het volledige dak asbestvrij is.
Asbest in huur- of koopwoning
De verhuurder moet informatie over aanwezige asbest kunnen verstrekken. Bij een koopwoning moet vaak een asbestinventarisatie bekend zijn of terug te vinden in het koopcontract. Bouwtekeningen kunnen ook inzicht geven in waar asbest toegepast is. Als je zelf geen inventarisatie hebt laten doen bij de koop, kan de vorige bewoner die mogelijk gedaan hebben. Let op: een inventarisatierapport is niet altijd volledig; de mate van volledigheid hangt af van het soort onderzoek.
Wanneer en waarom een inventarisatie laten doen?
Een asbestinventarisatie is vooral zinvol bij renovatie, verbouw of sloop van een gebouw. Een laboratoriumonderzoek achterhaalt of asbest aanwezig is en welke soort vezels. Er zijn twee soorten inventarisaties: een visuele inspectie en een volledige (destructieve) inspectie. De visuele inspectie onderzoekt zichtbare plekken en vraagt advies of verwijdering of behoud verstandige keuze is. Een destructieve inspectie wordt uitgevoerd wanneer gebouwd of gesloopt gaat worden en achterliggende materialen onderzocht moeten worden; dit brengt hogere kosten met zich mee.
Kosten en aanpak van asbest saneren
Nieuwe gevallen van bodemverontreiniging met asbest die zijn ontstaan na 1 juli 1993 moeten volledig verwijderd worden, ongeacht het asbestgehalte, voor zover volledig verwijderen mogelijk is. Bij sanering in de bodem gelden strikte regels en BRL SIKB 7000 met de protocollen 7001 en 7004. Hiervoor zijn ook ISO 9001 en VCA-certificeringen relevant, zodat kwaliteit en veiligheid geborgd zijn. Voor u als opdrachtgever is dit belangrijk, want u wilt geen risico op naheffingen of een achteraf onvolledige sanering.
De kosten zijn afhankelijk van de hoeveelheid asbest, de diepte, de bereikbaarheid en de manier van verwerking. Een kleine verontreiniging in een goed toegankelijke tuin vraagt een andere aanpak dan een groot terrein met diep liggende vezels. Soms wordt grond op locatie gereinigd; soms is afvoer naar een erkende verwerker de betere of enige optie. Een grondvergelijking en kostenindicatie worden vooraf gegeven, zodat u niet voor verrassingen komt te staan. De meeste projecten draaien om het kiezen van de meest kosteneffectieve route met een garantie op een schone bodem.
Drie fases van een veilige sanering
- Voorbereiding en inventarisatie: helder beeld van de verontreiniging, plan en BRL-normering.
- Uitvoering: uitvoering volgens veiligheidsmaatregelen en met verduidelijking van verwerken of reiniging ter plaatse.
- Oplevering: documentatie die aantoont dat de bodem schoon is opgeleverd en partijen zijn voorbereid op vervolgwerk.
Bij sanering komen verschillende disciplines samen; doorgaans werkt BM Bodemmanagement multidisciplinair en voert alle stappen zelf uit om misverstanden te voorkomen. Zij plannen uitvoering op een moment dat de opdrachtgever uitkomt, en geven duidelijke uitleg zonder jargon. Indien nodig kan er gekozen worden voor reiniging op locatie om transport en kosten te drukken; indien dat niet verantwoord is, wordt het materiaal naar een erkende verwerker gebracht.
Praktische informatie en waar te kijken
Projecten met asbest in de bodem vereisen een helder stappenplan en samenwerking met bevoegde instanties. Het is belangrijk om vroegtijdig contact op te nemen om onnodig wachten te voorkomen. Een duidelijk communicatiekanaal en transparante kostenplanning helpen om de sanering effectief en veilig te laten verlopen. Voor vragen over asbest in en om uw huis of bedrijf kunt u contact opnemen met een erkend bodemsaneringsbedrijf dat volgens BRL SIKB 7000 werkt en gecertificeerd is met ISO 9001 en VCA.
Checklist en risicoklassen bij verwijdering
Risicoklassen:- Risicoklasse 1: verwijdering zonder overschrijding van grenswaarde; vaak door niet-gecertificeerde bedrijven of zelfs particulieren onder voorwaarden toegestaan.- Risicoklasse 2/2a: overschrijding van grenswaarde; vereist gecertificeerd bedrijf met gespecialiseerde kennis en apparatuur.
Bij bodem sanering gelden aparte regels, en voor asbest in de bodem is een apart meldformulier beschikbaar. Over het algemeen geldt dat nat-extractieve grondreiniging effectief is voor zandige verontreinigingen, met grenswaarden zoals 10.000 mg/kg hechtgebonden asbest of 1.000 mg/kg niet-hechtgebonden asbest, en specifieke criteria voor grove stukken hechtgebonden asbest. Een ex-situ partijkeuring of in-situ verkennend onderzoek kan nodig zijn.