Het bouwen van een houtskeletbouw tuinhuis, een aanbouw, of zelfs een tiny house zonder een traditionele betonnen vloerplaat is een haalbare optie. Dit is met name praktisch wanneer het transport van grote hoeveelheden beton naar de bouwlocatie een uitdaging vormt, zoals bij een woning die niet direct vanaf de straat bereikbaar is. Gelukkig zijn er diverse alternatieven die een stabiele en geïsoleerde vloeropbouw garanderen zonder de noodzaak van beton storten.
Funderingstechnieken zonder beton
Er zijn verschillende innovatieve methoden om een fundering te realiseren die geen beton vereisen. Deze technieken zijn niet alleen praktisch, maar vaak ook duurzamer en sneller te realiseren.
Schroefpalen (grondschroeven)
Schroefpalen, ook wel grondschroeven of schroeffunderingen genoemd, bieden een uitstekende oplossing voor diverse bouwwerken, van tuinhuisjes en serres tot aanbouwen en tiny houses. Deze methode is ideaal voor locaties waar traditionele betonwagens niet kunnen komen. De schroeven worden mechanisch of handmatig in de grond gedraaid, wat minimale ruimte voor installatie vereist. Dit maakt ze bijzonder geschikt voor moeilijk bereikbare achtertuinen.
Schroeffunderingen kunnen in vrijwel elke grondsoort worden toegepast, waaronder klei, zand en veen. Bij zachtere grondsoorten zoals veengrond, die traditioneel risico loopt op verzakking, bieden schroefpalen een hoge stabiliteit en draagkracht. Indien nodig kunnen verlengbare schroeven dieper in de grond worden geschroefd om voldoende draagvermogen te garanderen. Het exacte draagvermogen wordt bepaald door factoren zoals het type schroefpaal, de grondsoort en het gewicht van de constructie. Soms is een sondering (bodemonderzoek) nodig om de optimale diepte te bepalen.
De installatie van schroefpalen is trillingsvrij, wat schade aan bestaande woningen voorkomt. Bovendien kunnen ze direct na montage belast worden, wat de bouwtijd verkort in vergelijking met traditionele betonfunderingen die moeten uitharden.
Betonblokken en stabilisé
Een meer traditioneel, maar nog steeds betongericht alternatief, is het gebruik van betonblokken. Deze kunnen deels ingegraven worden in een bedding van stabilisé (een mengsel van zand en cement). Deze methode is geschikt voor lichtere constructies zoals tuinhuisjes.
Voor een tuinhuis van 3.5 bij 3.5 meter kan bijvoorbeeld volstaan worden met 9 betonblokken. Deze worden op een bed van stabilisé geplaatst, waarbij de bovenkant van de blokken waterpas wordt gesteld en idealiter ongeveer 5 cm boven het maaiveld uitkomt. Om vochttransport tegen te gaan, is het essentieel om een waterkering (zoals EPDM, rubber of kunststof) tussen de betonblokken en de houten roostering van het tuinhuis te plaatsen. Het is over het algemeen aan te raden om houten constructies boven het maaiveld te plaatsen, met minimaal 3 cm afstand tot de grondslag.
Houten ringfundering
Een dubbele houten ringfundering is een andere optie. Hierbij dient de onderste ring als fundering en de bovenste als drager voor de houtskeletbouw (HSB) wanden. Dit systeem minimaliseert het gebruik van zware materialen en kan relatief eenvoudig worden gemonteerd.
Andere methoden
Andere overwogen opties zijn onder andere het gebruik van regelbare terrasdragers voor een houten roostering, wat de noodzaak van een perfect vlakke onderlaag wegneemt. Ook het gebruik van betonblokken met een omringend houten kader is een mogelijkheid, waarbij de hoogte van de blokken naar wens kan worden aangepast.
Vloerisolatie zonder beton
Isolatie is cruciaal, zeker wanneer het tuinhuis ook als hobbyruimte zal dienen. Gelukkig zijn er isolatiemethoden die goed samengaan met een betongerichte fundering.
Glasschuimgranulaat
Glasschuimgranulaat is een uitstekende keuze voor zowel fundering als vloerisolatie. Dit materiaal is lichtgewicht en heeft goede isolerende eigenschappen. Het kan worden opgesloten in een "bak" (bijvoorbeeld met behulp van geotextiel) en afgewerkt met een kalkchape. Doordat glasschuimgranulaat zelf al isoleert, is funderen tot op vorstniveau of het aanbrengen van een vorstrand mogelijk minder kritisch. Het granulaat kan ook worden gemengd met de chape om de isolerende werking te verhogen.
EPS/XPS platen
Vaste EPS (piepschuim) of XPS (geëxtrudeerd polystyreen) platen kunnen direct op de fundering worden gelegd en dienen als basis voor verdere vloeropbouw. Deze platen bieden een goede thermische isolatie.
Vloeropbouw en afwerking
De specifieke vloeropbouw hangt af van de gekozen funderingsmethode en de gewenste afwerking.
Houten roostering
Bij funderingen op betonblokken, schroefpalen of een houten ringfundering wordt vaak gebruik gemaakt van een houten roostering. Deze kan worden opgebouwd uit draagbalken en spanten. De ruimte tussen de spanten kan worden opgevuld met isolatie.
Om te voorkomen dat de vloerbalken gaan rotten, is het belangrijk dat de ruimte onder de houten roostering goed geventileerd is, of dat de constructie boven het maaiveld wordt geplaatst om vochttransport te minimaliseren. Bij een houtskeletbouw tuinhuis is het aan te raden om de onderregel van het tuinhuis te beschermen tegen vocht. Als het tuinhuis uit hardhout bestaat, kan het direct op de fundering geplaatst worden. Bij zachthout constructies is een oversteek in alle funderingstypen aan te raden.
Een mogelijke afwerking bovenop de roostering kan bestaan uit waterbestendige multiplexplaten, OSB-platen, of traditionele celitplaten met daarop isolatie. Het is aan te raden om de vloerconstructie volledig in te pakken met een folie om de houten elementen te beschermen tegen vocht.
Kalkchape
Een kalkchape kan worden gebruikt als afwerkingslaag bovenop isolatiemateriaal zoals glasschuimgranulaat of EPS/XPS platen. Deze chape zorgt voor een vlakke en stabiele ondergrond.
Verzakkingsrisico
Bij het gebruik van losse materialen zoals zand als onderlaag, kan er op termijn verzakking optreden, met name door beweging van de onderliggende lagen. Het gebruik van grindmatten gevuld met zand kan helpen om de stabiliteit op lange termijn te waarborgen. Het is belangrijk om de onderlaag zo vlak en stabiel mogelijk te maken.
Isolatie van een tuinhuis
De keuze om een tuinhuis te isoleren is een verstandige beslissing als het bedoeld is als leef- of hobbyruimte. Naast de vloerisolatie is het net zo belangrijk om de muren en het dak te isoleren. Een typische houtskeletwandopbouw kan bestaan uit:
- Celit aan de buitenzijde
- OSB aan de binnenzijde
- Isolatie tussen de staanders
- Gevelbekleding (bijvoorbeeld Thermowood)
Door het tuinhuis goed te isoleren, wordt het ook in de winter een aangename ruimte.
Overwegingen bij vochtregulatie
Bij funderingen die een soort kruipruimte creëren, zoals een rondom gemetste fundering met daarop een houten roostering, is ventilatie essentieel om vochtproblemen te voorkomen. Zorg ervoor dat de ruimte onder de vloer voldoende kan verluchten. Bij het plaatsen van een houten vloer is ventilatie aan de onderzijde cruciaal om houtrot te voorkomen.
Het plaatsen van een waterkering tussen de funderingselementen (betonblokken, schroefpalen) en de houten constructie is een fundamentele stap om optrekkend vocht te vermijden.